Icma.az
close
up
RU
BAL BAZARINDA GÖRÜNMƏYƏN TƏHLÜKƏ... İstehlakçı necə aldadılır? + AÇIQLAMA

BAL BAZARINDA GÖRÜNMƏYƏN TƏHLÜKƏ... İstehlakçı necə aldadılır? + AÇIQLAMA

Icma.az bildirir, Azpolitika.az portalına istinadən.

Balın keyfiyyəti və təbiiliyi istehlakçıların diqqət yetirdiyi əsas məsələlərdən biridir. Bazarlarda və satış məntəqələrində müxtəlif qiymətlərə təklif olunan bal məhsullarının hamısının təbii olması ilə bağlı suallar yaranır. Xüsusilə saxta balın müəyyən edilməsi, məhsulların laborator müayinədən keçirilməsi və satışa nəzarət mexanizmləri aktuallığını qoruyur. 

İstehlakçı aldığı balın təbii və keyfiyyətli olduğunu necə müəyyən edə bilər? Azərbaycanda bal məhsullarının keyfiyyətinə və təhlükəsizliyinə nə dərəcədə ciddi nəzarət olunur?

Mövzu ilə bağlı “AzPolitika”ya açıqlamasında “Balçı” ailə biznesinin yaradıcısı, Azərbaycan Arıçılar Assosiasiyasının İdarə Heyətinin üzvü Elvin Bayramlı bildirib ki, istehlakçının aldığı balın keyfiyyətini hər dəfə müstəqil şəkildə yoxlatdırması o qədər də asan deyil. Çünki bal gündəlik deyil, adətən ildə bir neçə dəfə alınan məhsuldur. 

Bununla belə, onun sözlərinə görə, balın keyfiyyətini müəyyən etməyin ən etibarlı yolu laborator müayinədən keçirməkdir: “İstehlakçı balı daim eyni istehsalçıdan alırsa, həmin məhsulu ən azı bir dəfə laboratoriyada yoxlatdırması məqsədəuyğun olar. Azərbaycanda balın keyfiyyətini yoxlayan həm dövlət, həm də özəl laboratoriyalar fəaliyyət göstərir. Lakin laborator müayinədən kənar verilən rəylərin obyektivliyinə etibar etmək çətindir. Müasir dövrdə saxta balın müəyyənləşdirilməsi laboratoriyalar üçün də mürəkkəb prosesə çevrilib. Çünki saxtakarlıq üsulları daim dəyişir, istehsalçılar isə təbii balın tərkibinə və xüsusiyyətlərinə bənzər süni məhsullar hazırlamağa çalışırlar. Xüsusilə inkişaf etmiş ölkələrdə saxta bal istehsalının daha mürəkkəb üsulları tətbiq olunur. Bir tərəfdən təbii bala mümkün qədər oxşar süni məhsullar hazırlanır, digər tərəfdən laboratoriyalar həmin məhsulların saxta olduğunu müəyyənləşdirmək üçün yeni analiz üsulları üzərində işləyirlər”.

Ekspert Azərbaycanda rast gəlinən saxtakarlıq üsullarından da danışıb. Bildirib ki, bəzi hallarda arılara təbii nektarla yanaşı, şəkər şərbəti də verilir: “Arılar bu şərbəti emal edərək suyun bir hissəsini buxarlandırır və nəticədə balabənzər məhsul əldə olunur. Belə məhsulun tərkibində təbii balın payı az, şəkər mənşəli komponentlərin miqdarı isə yüksək ola bilər. Burada əsas məsələ məhsulun tərkibinin istehlakçıdan gizlədilməsidir. Əgər istehsalçı məhsulun təbii bal olmadığını, yaxud tərkibində şəkər mənşəli əlavələrin olduğunu açıq şəkildə bildirirsə, bu, saxtakarlıq sayılmamalıdır. Saxtakarlıq məhsulun üzərində onun təbii bal kimi təqdim edilməsi, arı və bal təsvirləri ilə alıcının aldadılmasıdır. Məqsəd isə daha ucuz başa gələn məhsulu təbii bal adı ilə daha baha qiymətə satmaq və istehlakçını yanlış məlumatlandırmaqdır”.

Assosiasiya rəsmisi bu sahədə dövlət qurumlarının, xüsusilə Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) üzərinə ciddi məsuliyyət düşdüyünü vurğulayıb. 

Onun fikrincə, istehlakçı hər dəfə aldığı balın keyfiyyətini özü yoxlatdırmaq məcburiyyətində qalmamalı, bazarda satılan məhsullar üzərində effektiv nəzarət təmin edilməlidir: “Laboratoriya rəylərinə və sertifikatlara ictimai etimadın artırılması vacibdir. Bəzən istehlakçılar təqdim olunan sənədlərə də şübhə ilə yanaşır, onların asanlıqla əldə oluna biləcəyini düşünürlər. Bu isə laboratoriyaların və nəzarət qurumlarının fəaliyyətinə ictimai etimad məsələsini gündəmə gətirir. İstər dövlət, istərsə də özəl laboratoriyalar apardıqları yoxlamaların nəticələrinin arxasında dayanmalı, verdikləri rəylərin etibarlılığını sübut etməlidirlər. AQTA və digər aidiyyəti qurumlar da həm yerli bazarda satılan, həm də idxal-ixrac əməliyyatlarında iştirak edən məhsulların yoxlanılmasına ciddi yanaşmalıdırlar”.

Elvin Bayramlı xüsusilə sosial şəbəkələrdə, o cümlədən “TikTok” platformasında reklam edilən ballara peşəkar arıçıların şübhə ilə yanaşdığını deyib: “Bal satışında müəyyən dövrlərdə endirim və kampaniyaların keçirilməsi normaldır. Məsələn, arıçı mövsüm ərzində əldə etdiyi məhsulun bir hissəsini sata bilmədikdə, anbarında qalan balı daha aşağı qiymətə təklif edə bilər. Ramazan və Novruz bayramları kimi xüsusi dövrlərdə də müştəri cəlb etmək, məhsul ehtiyatını azaltmaq və alıcılara güzəşt etmək məqsədilə endirimlər mümkündür. Ancaq ilboyu fasiləsiz şəkildə “bir alana biri hədiyyə”, “bir kilo alana əlavə məhsul verilir” kimi kampaniyaların keçirilməsi ciddi şübhələr yaradır. Çünki balın istehsalı, qablaşdırılması və çatdırılması müəyyən xərc tələb edir. Məhsulun qiyməti hesablanarkən qablaşdırma, daşınma və digər xərclər də nəzərə alınmalıdır. Buna görə də təbii balın maya dəyərindən xeyli aşağı qiymətə və davamlı kampaniyalarla satılması iqtisadi baxımdan suallar doğurur”.

Bayramqabağı və ya mövsüm sonu endirimlərini başadüşülən hesab edən ekspert bu cür kampaniyaların ilboyu davam etməsini normal qarşılamadığını qeyd edib: “Peşəkar arıçılar belə satış təkliflərinə ehtiyatla yanaşır və həmin məhsulların təbii bal olduğuna şübhə edirlər. Bazarda saxta balın yayılmasında yalnız məhsulun istehsalı deyil, satış mərhələsi də mühüm rol oynayır. Bəzi satıcılar ucuz və keyfiyyətsiz balı əldə edərək onu müxtəlif üsullarla təqdim edir, məhsulun tərkibi və mənşəyi barədə alıcılara yanlış məlumat verirlər. Belə hallarda istehlakçının aldadılması riski artır”.

E.Bayramlı peşəkar arıçılarla sosial şəbəkələrdə bal satan bəzi şəxslər arasında ünsiyyət qurmaq cəhdlərinin də nəticəsiz qaldığını bildirib. Onun sözlərinə görə, arıçılar bu cür satış üsullarının yanlış olduğunu izah etməyə, satıcılara məsləhət verməyə çalışsalar da, çox vaxt qarşı tərəf tənqidə açıq olmur: “Bal bazarında şəffaflığın təmin olunması, istehlakçıların aldadılmasının qarşısının alınması və keyfiyyətə ictimai etimadın artırılması üçün həm nəzarət mexanizmləri gücləndirilməli, həm də peşəkar arıçıların təcrübəsindən daha geniş istifadə edilməlidir”.

Oğuz Ayvaz

“AzPolitika.info”

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:99
embedMənbə:https://azpolitika.info
archiveBu xəbər 06 Noyabr 2026 09:15 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see367

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see325

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see287

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see263

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see260

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see251

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see240

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see234

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see232

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see219

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see215

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see213

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see211

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see208

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see207

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see202

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see202

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see195

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see195

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri