Daim neqativ danışan insanlar niyə belə davranır?

Gündəlik həyatda bəzi insanların söhbətlərinin böyük hissəsini problemlər, narazılıqlar və mənfi hadisələr təşkil edir.

Bəzən isə eyni problem dəfələrlə müzakirə olunur, hadisənin səbəbləri və mümkün nəticələri üzərində uzun-uzadı düşünülür.

Psixologiyada problemin təkrar-təkrar müzakirə edilməsi və mənfi emosiyalara fokuslanması “co-rumination” – birgə ruminasiya anlayışı ilə izah olunur.
Araşdırmalar bu davranışın xüsusilə münasibətlərdə həm yaxınlıq hissini artıra, həm də həddindən artıq olduqda psixoloji sıxıntı ilə əlaqəli ola biləcəyini göstərir. 

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, bu cür davranışın arxasında hər zaman qəsdən qarşı tərəfin enerjisini tükəndirmək niyyəti dayanmır. İnsan problemi danışmaqla emosional dəstək, anlayış və təsdiq axtara bilər.

Bəzi hallarda isə mənfi mövzunun davamlı şəkildə təkrarlanması problemin həllinə deyil, həmin mənfi düşüncələrin yenidən yaşanmasına gətirib çıxara bilər. Tədqiqatlarda belə söhbətlərin narahatlıq, depressiv əlamətlər və psixoloji stresslə əlaqəsi göstərilib. 

Maraqlıdır ki, sadəcə problemi bölüşmək ilə problemi davamlı olaraq təkrar-təkrar analiz etmək arasında fərq var.

2024-cü ildə dərc olunan meta-analizdə ümumi şəkildə sıxıntını bölüşməyin psixoloji vəziyyətlə daha müsbət əlaqəli olduğu, mənfi mövzular üzərində ruminativ şəkildə ilişib qalmağın isə fərqli nəticələr verə bildiyi göstərilib.

Mütəxəssislərin diqqət çəkdiyi digər məqam isə odur ki, belə söhbətlər bəzən qarşılıqlı şəkildə güclənir. Bir tərəf problemini danışdıqca digər tərəf daha çox sual verir, hadisəni yenidən müzakirəyə çıxarır və nəticədə söhbət həll yolundan uzaqlaşıb eyni mənfi mövzunun ətrafında dövr edə bilər.

Yaxın münasibətlərdə bu proses müəyyən emosional yaxınlıq hissi yaratsa da, həddindən artıq olduqda mənfi təsirlərlə əlaqələndirilir. 

Bu səbəbdən daim neqativ danışan insanla münasibətdə əsas məsələ onun “pis insan” olub-olmadığını müəyyənləşdirmək deyil, ünsiyyətin formasına və öz emosional vəziyyətimizə diqqət yetirməkdir.

Problemi dinləmək mümkündür, lakin söhbətin daim eyni mövzuya qayıtması halında sərhəd qoymaq da normal ünsiyyət davranışıdır.
Məsələn, söhbətin müddətini məhdudlaşdırmaq, mövzunu dəyişmək, yalnız problemi müzakirə etmək əvəzinə mümkün həll yollarına keçməyi təklif etmək və insanın bütün emosional yükünü üzərimizə götürməmək mümkündür.

Davamlı mənfi söhbətlər insanın özündə də psixoloji gərginlik yaradırsa, ünsiyyətin tezliyini və intensivliyini azaltmaq da münasibətdə qoyula biləcək sərhədlərdən biridir.

Burada vacib məqam empatiya ilə emosional yükü öz üzərinə götürməyi bir-birindən ayırmaqdır. Bir insanın problemini dinləmək ona dəstək olmaqdır, amma onun problemini özümüz həll etməyə və bütün mənfi emosiyanı daşımağa çalışmaq başqa məsələdir.

Əgər insanın mənfi düşüncələri, ümidsizliyi və problemlər haqqında davamlı danışması onun gündəlik həyatına ciddi təsir göstərirsə, peşəkar psixoloji dəstək almaq da nəzərdən keçirilə bilər.

Bu, sadəcə “neqativ insan” olmaqdan daha geniş psixoloji problemlərin əlaməti ola bilər və bunu yalnız konkret şəxsin vəziyyətini qiymətləndirən mütəxəssis müəyyən edə bilər.

Aişə
“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin