Dəmirlə zəngin qidalar Qanazlığı yaşayanlar üçün

Mütəxəssislər anemiyanın düzgün qidalanma ilə qarşısının alına biləcəyini vurğulayırlar. Eyni zamanda çayla bağlı vacib xəbərdarlıqlar edirlər.

Tibbdə dəmir çatışmazlığı anemiyası kimi tanınan anemiya, bədənin kifayət qədər sağlam qırmızı qan hüceyrələri istehsal edə bilmədiyi və ya mövcud hüceyrələrin funksiyalarını yerinə yetirə bilmədiyi zaman baş verir. Bu, toxumalara daşınması lazım olan oksigenin azalmasına səbəb olur. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı qadınlarda 120 q/L, kişilərdə 130 q/L və körpələrdə 140 q/L-dən aşağı dəyərləri anemiya kimi təyin edir.

Anemiyanın inkişafında bir neçə fərqli mexanizm rol oynayır. Bəzən qırmızı qan hüceyrələri normaldan daha sürətli parçalanır və bəzən bədən kifayət qədər hüceyrə istehsal edə bilmir. Qan itkisi, xüsusən də ağır menstrual dövrlər, cərrahi müdaxilələr və ya daxili qanaxma, anemiyanın ən çox yayılmış səbəblərindəndir. Bundan əlavə, dəmir, fol turşusu və B12 vitamini çatışmazlığı da anemiyanın inkişafında mühüm rol oynayır.

Anemiya qadınlarda daha çox rast gəlinir və ən çox görülən simptomlara davamlı yorğunluq, başgicəllənmə, nəfəs darlığı və ürək döyüntüsü daxildir.

Anemiya ilə mübarizədə ən vacib addım bədənin ehtiyac duyduğu dəmir və vitaminləri müntəzəm olaraq qəbul etməkdir. Qırmızı ət, toyuq, balıq və yumurta kimi heyvan mənşəli məhsullar həm dəmir, həm də zülalla zəngindir. Qaraciyər və digər içalat məhsulları yüksək dəmir tərkibi ilə seçilir. Yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər isə anemiyaya qarşı təsirlidir.

İspanaq, pazıl, rukkola və şüyüd kimi yaşıl yarpaqlı tərəvəzlərlə yanaşı, mərcimək, noxud kimi paxlalı bitkilər də dəmirlə zəngindir. Balqabaq toxumu, zirə, kəklikotu və zəncəfil kimi ədviyyatlar, tofu və soya kimi bitki mənşəli məhsullar, tünd şokolad, bəkməz, kinoa, qoz və badam kimi qoz-fındıq qan yaratma xüsusiyyətlərinə malikdir.

Ən sürətli qan yaratma xüsusiyyətlərinə malik qidalar arasında tahini halvası, keçibuynuzu bəkməzi, quru əncir, quru gavalı və kişmiş var. Tut, çiyələk, banan, qovun və portağal kimi meyvələr qan əmələ gətirmə xüsusiyyətləri ilə diqqət çəkir. Bitki çayları da anemiya ilə mübarizədə dəstəkləyici rol oynayır. Gicitkən çayı dəmirlə zəngindir, roybos çayı isə antioksidant dəstək verir.

Tannin tərkibinə görə çay bağırsaqlardan dəmirin sorulmasını azalda bilər. Bu, xüsusilə dəmirə ehtiyacı yüksək olan insanlarda bədənə daxil olan dəmir miqdarının azalmasına səbəb ola bilər. Mütəmadi və bol çay istehlakı dəmir çatışmazlığı anemiyası riskini artıra bilər.

Lakin bu təsir birbaşa insanın ümumi qidalanması, istehlak edilən dəmir miqdarı və çayı nə vaxt içməsi ilə bağlıdır. Mütəxəssislər çayı yeməkdən dərhal sonra deyil, ən azı bir saat sonra içməyi məsləhət görürlər. Həmçinin, yüngül və limonlu çay içmək və C vitamini əlavə etmək dəmirin sorulmasını artıra bilər.

///medicina.az///