Icma.az
close
up
RU
Deputat: Bu təsirlər ölüm və xəstəliklərlə nəticələnir

Deputat: Bu təsirlər ölüm və xəstəliklərlə nəticələnir

Icma.az, News24 portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Milli Məclisin Səhiyyə Komitəsinin üzvü Pərvanə Vəliyeva Bakıda TÜRKPA-ya üzv Parlamentlərin Səhiyyə Komitələri sədrlərinin "İqlim dəyişmələri və sağlamlıq, qanunvericilikdə iqlim dəyişmələrinin sağlamlığa təsirlərinə dair cavab tədbirləri” mövzusunda ikinci iclası zamanı çıxış edib.

News24.az xəbər verir ki, o, bildirib ki, insan fəaliyyətinin nəticəsi olan iqlim dəyişikliyi elə ən çox insanların özlərinə, onların sağlamlığına təsir göstərir. Təəssüf ki, iqlim dəyişmələri təkcə ətraf mühitə deyil, səhiyyəyə və səhiyyə sistemlərinə də mənfi təsir göstərir. İqlim Dəyişmələri üzrə Hökumətlərarası Panel (IPCC) xəbərdarlıq edir ki, qlobal istiləşməni 1.5 dərəcə Selsiyə qədər məhdudlaşdırmaq milyonlarla insanın həyatını xilas etmək və fəlakətli sağlamlıq nəticələrinin qarşısını almaq üçün vacibdir. Lakin hətta kiçik temperatur artımları belə milyonlarla insanın sağlamlığı üçün böyük risklər yarada bilər. 

İqlim dəyişikliyi artıq müxtəlif yollarla sağlamlığa təsir edir və bu təsirlər ölüm və xəstəliklərlə nəticələnir. Getdikcə daha tez-tez baş verən ekstremal hava hadisələri, istilik dalğaları, tufanlar və daşqınlar, eləcə də patogenlərin profilində dəyişikliklər, nəticədə antimikrob müqavimətinin artmasına gətirib çıxarmışdır. Bu dəyişikliklər malyariya, denge qızdırması, Laym xəstəliyi və Zika virusu kimi xəstəliklərin yayılmasına təkan vermiş, eləcə də, ürək-damar xəstəliklərinin artması, ictimai səhiyyəyə, psixoloji sağlamlığa mənfi təsiri ilə özünü göstərir. 

İqlim dəyişmələrinin  onilliklər ərzində ölkəmizdə yaşayan insanların sağlamlığına, xəstəlik ocaqlarının yayılması və ya artmasına təsiri ilə bağlı geniş miqyaslı təhlil və elmi tədqiqat işinin aparılmasına böyük ehtiyac var. Bu sahədə tədqiqatlar yox dərəcəsindədir. Bu tədqiqatlardan əldə olunmuş tapıntılar və məlumatlar iqlim dəyişmələri sahəsində hazırda dünyada tanınan ölkəmizin beynəlxalq platformalarda təmsilçiliyinə də dəstək olmuş olar, həmçinin, elmə töhfə vermiş olar.

Ölkəmiz ötən ilin noyabr ayında BMT-in İqlim Dəyişmələri üzrə Çərçivə Konvensiyasının Tərəflər Konfransının 29-cu sessiyasına - bugünədək Azərbaycanda keçirilmiş ən böyük miqyaslı tədbirə ev sahibliyi edərək qlobal iqlim gündəliyinə öz töhfəsini vermişdir. Bu çərçivədə səhiyyə məsələsinə də xüsusi yer verilmiş, 18 noyabr günü səhiyyəyə və insan kapitalına həsr edilmişdi. 

COP26, COP27, COP28, COP29 və COP30 sağlamlıq yönümlü nəticələrində, xüsusilə də iqlim davamlılığını və aşağı karbonlu dayanıqlı səhiyyə sistemlərini qurmaq üçün "İqlim və Sağlamlıq üzrə Transformativ Fəaliyyət Alyansı"nın (ATACH) yaradılmış, bu istiqamətdə bəyannamə imzalanmışdır. Azərbaycan bu Alyansa qoşulmuş və onun 2 il müddətinə (2024-2026) həm-sədri seçilmişdir. COP29 çərçivəsində Türk dövlətlərinin qeyri-hökumət təşkilatları ilə də səmərəli tərəfdaşlıq edilmiş, əməkdaşlıq əlaqələri qurulmuşdur.

2023-cü ildə isə Azərbaycan BMT-nin Mərkəzi Asiya və Azərbaycan İqtisadiyyatları üçün Xüsusi Proqramı (SPECA) çərçivəsində iki yeni regional əməkdaşlıq xəttinin yaradılmasını təşəbbüs etmişdir. SPECA ölkələrinin 8 şəhəri Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankının (EBRD) Yaşıl Şəhərlər proqramının üzvüdür, 3 şəhər UNECE-UN-Habitat-ITU Ağıllı Dayanıqlı Şəhərlər proqramında iştirak edir və 3 şəhər isə ÜST-nin Sağlam Şəhərlər proqramında iştirak edir. Bu sahədə Türk Dövlətləri Təşkilatının sağlam şəhərlər üzrə xüsusi standartları hazırlana və tətbiq oluna bilər. Bu sahədə Türk dövlətlərinin sağlam şəhərlər üzrə marşrutu yaradıla və səhiyyə turizmi təşviq edilə bilər. 

COP29 maliyyə COP-u idi, bu baxımdan səhiyyə sistemlərinin maliyyələşdirilməsi də çox önəmlidir. Maliyyə həmçinin pandemiyalara hazırlıq, qarşısının alınması və cavab tədbirləri üçün ayrılmalıdır. Biz COVID-19 pandemiyası təcrübəsindən nəticə çıxararaq, pandemiyalara hazırlıq tədbirlərini mitiqasiya proqramlarının bir hissəsinə çevirməliyik. İnkişaf etməkdə olan dünya dövlətləri növbəti pandemiyalara hazır olmalıdır. Kifayət qədər çarpayı, laboratoriya, xəstəxanalar və tibb işçilərinin olması vacibdir. Əks halda, itki və zərər kompensasiyası üçün daha çox vəsait tələb olunacaq. Başqa sözlə, profilaktika müalicədən daha yaxşıdır.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:210
embedMənbə:https://news24.az
archiveBu xəbər 22 Yanvar 2025 16:50 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see355

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see301

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see274

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see257

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see249

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see244

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see239

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see225

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see219

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see219

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see219

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see196

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see196

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see189

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see188

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see180

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see178

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see178

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see177

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri