Icma.az
close
up
RU
Deputat: Bu təsirlər ölüm və xəstəliklərlə nəticələnir

Deputat: Bu təsirlər ölüm və xəstəliklərlə nəticələnir

Icma.az, News24 portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Milli Məclisin Səhiyyə Komitəsinin üzvü Pərvanə Vəliyeva Bakıda TÜRKPA-ya üzv Parlamentlərin Səhiyyə Komitələri sədrlərinin "İqlim dəyişmələri və sağlamlıq, qanunvericilikdə iqlim dəyişmələrinin sağlamlığa təsirlərinə dair cavab tədbirləri” mövzusunda ikinci iclası zamanı çıxış edib.

News24.az xəbər verir ki, o, bildirib ki, insan fəaliyyətinin nəticəsi olan iqlim dəyişikliyi elə ən çox insanların özlərinə, onların sağlamlığına təsir göstərir. Təəssüf ki, iqlim dəyişmələri təkcə ətraf mühitə deyil, səhiyyəyə və səhiyyə sistemlərinə də mənfi təsir göstərir. İqlim Dəyişmələri üzrə Hökumətlərarası Panel (IPCC) xəbərdarlıq edir ki, qlobal istiləşməni 1.5 dərəcə Selsiyə qədər məhdudlaşdırmaq milyonlarla insanın həyatını xilas etmək və fəlakətli sağlamlıq nəticələrinin qarşısını almaq üçün vacibdir. Lakin hətta kiçik temperatur artımları belə milyonlarla insanın sağlamlığı üçün böyük risklər yarada bilər. 

İqlim dəyişikliyi artıq müxtəlif yollarla sağlamlığa təsir edir və bu təsirlər ölüm və xəstəliklərlə nəticələnir. Getdikcə daha tez-tez baş verən ekstremal hava hadisələri, istilik dalğaları, tufanlar və daşqınlar, eləcə də patogenlərin profilində dəyişikliklər, nəticədə antimikrob müqavimətinin artmasına gətirib çıxarmışdır. Bu dəyişikliklər malyariya, denge qızdırması, Laym xəstəliyi və Zika virusu kimi xəstəliklərin yayılmasına təkan vermiş, eləcə də, ürək-damar xəstəliklərinin artması, ictimai səhiyyəyə, psixoloji sağlamlığa mənfi təsiri ilə özünü göstərir. 

İqlim dəyişmələrinin  onilliklər ərzində ölkəmizdə yaşayan insanların sağlamlığına, xəstəlik ocaqlarının yayılması və ya artmasına təsiri ilə bağlı geniş miqyaslı təhlil və elmi tədqiqat işinin aparılmasına böyük ehtiyac var. Bu sahədə tədqiqatlar yox dərəcəsindədir. Bu tədqiqatlardan əldə olunmuş tapıntılar və məlumatlar iqlim dəyişmələri sahəsində hazırda dünyada tanınan ölkəmizin beynəlxalq platformalarda təmsilçiliyinə də dəstək olmuş olar, həmçinin, elmə töhfə vermiş olar.

Ölkəmiz ötən ilin noyabr ayında BMT-in İqlim Dəyişmələri üzrə Çərçivə Konvensiyasının Tərəflər Konfransının 29-cu sessiyasına - bugünədək Azərbaycanda keçirilmiş ən böyük miqyaslı tədbirə ev sahibliyi edərək qlobal iqlim gündəliyinə öz töhfəsini vermişdir. Bu çərçivədə səhiyyə məsələsinə də xüsusi yer verilmiş, 18 noyabr günü səhiyyəyə və insan kapitalına həsr edilmişdi. 

COP26, COP27, COP28, COP29 və COP30 sağlamlıq yönümlü nəticələrində, xüsusilə də iqlim davamlılığını və aşağı karbonlu dayanıqlı səhiyyə sistemlərini qurmaq üçün "İqlim və Sağlamlıq üzrə Transformativ Fəaliyyət Alyansı"nın (ATACH) yaradılmış, bu istiqamətdə bəyannamə imzalanmışdır. Azərbaycan bu Alyansa qoşulmuş və onun 2 il müddətinə (2024-2026) həm-sədri seçilmişdir. COP29 çərçivəsində Türk dövlətlərinin qeyri-hökumət təşkilatları ilə də səmərəli tərəfdaşlıq edilmiş, əməkdaşlıq əlaqələri qurulmuşdur.

2023-cü ildə isə Azərbaycan BMT-nin Mərkəzi Asiya və Azərbaycan İqtisadiyyatları üçün Xüsusi Proqramı (SPECA) çərçivəsində iki yeni regional əməkdaşlıq xəttinin yaradılmasını təşəbbüs etmişdir. SPECA ölkələrinin 8 şəhəri Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankının (EBRD) Yaşıl Şəhərlər proqramının üzvüdür, 3 şəhər UNECE-UN-Habitat-ITU Ağıllı Dayanıqlı Şəhərlər proqramında iştirak edir və 3 şəhər isə ÜST-nin Sağlam Şəhərlər proqramında iştirak edir. Bu sahədə Türk Dövlətləri Təşkilatının sağlam şəhərlər üzrə xüsusi standartları hazırlana və tətbiq oluna bilər. Bu sahədə Türk dövlətlərinin sağlam şəhərlər üzrə marşrutu yaradıla və səhiyyə turizmi təşviq edilə bilər. 

COP29 maliyyə COP-u idi, bu baxımdan səhiyyə sistemlərinin maliyyələşdirilməsi də çox önəmlidir. Maliyyə həmçinin pandemiyalara hazırlıq, qarşısının alınması və cavab tədbirləri üçün ayrılmalıdır. Biz COVID-19 pandemiyası təcrübəsindən nəticə çıxararaq, pandemiyalara hazırlıq tədbirlərini mitiqasiya proqramlarının bir hissəsinə çevirməliyik. İnkişaf etməkdə olan dünya dövlətləri növbəti pandemiyalara hazır olmalıdır. Kifayət qədər çarpayı, laboratoriya, xəstəxanalar və tibb işçilərinin olması vacibdir. Əks halda, itki və zərər kompensasiyası üçün daha çox vəsait tələb olunacaq. Başqa sözlə, profilaktika müalicədən daha yaxşıdır.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:202
embedMənbə:https://news24.az
archiveBu xəbər 22 Yanvar 2025 16:50 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see331

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see322

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see312

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see305

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see304

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see276

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see274

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see267

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see267

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see264

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see252

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see249

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see247

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see246

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see215

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see214

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see206

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see190

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see190

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see188
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri