Icma.az
close
up
RU
“Dindarların dini məsələləri sakit şəkildə müzakirə etməsi mümkün deyil” İLAHİYYATÇI

“Dindarların dini məsələləri sakit şəkildə müzakirə etməsi mümkün deyil” İLAHİYYATÇI

Icma.az, Gununsesi portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

“İslam adı ilə təqdim olunan, lakin əslində dırnaqarası uydurulmuş bir din forması uzun illərdir cəmiyyətə sırınır. Bu yanaşma hər cür islahatın qarşısını alır. Min il əvvəl yaşamış fəqihlərin, məzhəb başçılarının və müctəhidlərin öz dövrlərinin şəraitinə uyğun verdikləri fətvaların bu gün – 21-ci əsrdə – dəyişmədən təqdim olunması dini düşüncənin inkişafını əngəlləyir. Nəticədə bu, həm gerçək dini təfəkkürün qarşısını alır, həm də insanlarda narazılıq və aqressiya yaradır”.

Bu sözləri Gununsesi.info -ya açıqlamasında ilahiyyatçı Tural İrfan bildirib.

Onun sözlərinə görə, müasir və sərbəst yaşamaq istəyən insanlar, o cümlədən inamsız təbəqə, bu sərt və dar çərçivəli dini baxışlara qarşı ikrah hissi ilə yanaşır:

“Onlar daim “haram”, “qadağa” kimi ifadələrlə qarşılaşdıqları üçün daxilən bir gərginlik və qarşıdurma hissi formalaşır. Maraqlıdır ki, bu aqressiya bəzən həmin qadağaları təqdim edənlərin özündə də görünür. Çünki insan təbiəti etibarilə həm qadağalara, həm də azadlığa meyllidir. Qadağan edilən şeylərə maraq insan fitrətindən irəli gəlir. Əgər bu qadağalarla yanaşı alternativ yollar göstərilmirsə, bu zaman istər dindar, istərsə də qeyri-dindar şəxslərdə narahatlıq və daxili təzyiq yaranır.

Orta əsrlərdə formalaşmış dini fətvalar o dövrün imperiya və hüquq sisteminə uyğun olaraq hazırlanmışdı. O zaman üçün bu normal görünə bilərdi. Amma həmin hökmlərin bu günün azad və fərqli cəmiyyətlərinə olduğu kimi tətbiqi ciddi sosial və psixoloji ziddiyyətlər doğurur. Reformların qarşısı məhz bu səbəblə alınır.

İŞİD kimi radikal qrupları doğuran nə Quran idi, nə də İslamın ilkin prinsipləri. Bu, reformların qarşısını alan təhrif olunmuş təfəkkürün nəticəsidir. Belə qruplar dini hakimiyyət adı ilə qadınları istismar edir, onları alver predmetinə çevirir, zorakılıq və qətllərə yol verirlər. Halbuki insanın mənəvi ehtiyacları var və bu ehtiyaclar haram yollarla deyil, halal və icazəli yollarla qarşılanmalıdır. Bunun üçün cəmiyyət də, dövlət qanunları da uyğun şərait yaratmalıdır”.

İlahiyyatçı qeyd edib ki, bu gün cəmiyyətdə, hətta bəzi alimlər arasında belə, Quranın ruhundan uzaq, təhrif olunmuş yanaşmalar var:

“Onlar Allahın kəlamına öz maraqları prizmasından yanaşaraq insanları istismar edirlər. Əslində isə Quranın orijinal mahiyyəti, onun mexanizmi və dərin mənası kənarda qalır. Təəssüf ki, bu insanlar sadəcə özlərinin uydurduqları və fərdi maraqlara əsaslanan yozumlara əsaslanırlar. Tərcümə və təfsirlərin bir çoxu isə Quranın həqiqi mənasını deyil, şəxsi düşüncə və yanaşmaları əks etdirir.

Həqiqi Quranın və əsl İslamın ortaya çıxmasına imkan verilmir. Kim ki bu barədə danışmağa çalışır , məsələn, mənim kimi biri bir neçə nəfər oturub gerçəklikdən danışırsa dərhal başqa insanlar çıxıb onu təhqir edir, ona qarşı mübarizə aparırlar. Hətta xaricdən olanlara qarşı fətvalar verilir. Məhz bu yanaşma reformların qarşısını alan əsas maneədir. Radikallıq və aqressiyanın kökündə həmin qapalı və təhrif olunmuş düşüncə dayanır və bu acı reallığı qəbul etmək lazımdır.

Bu vəziyyət sosial şəbəkələrdə də özünü göstərir. Cəmiyyətimizdə bir neçə dindarın bir yerə yığışıb dini məsələləri sakit, anlayışlı şəkildə müzakirə etməsi, demək olar ki, mümkün deyil. Halbuki elm, təhsil, səhiyyə kimi sahələrdə mütəxəssislər fikir mübadiləsi aparır, ortaq nəticəyə gəlirlər. Dində isə hər kəsin fərqli məzhəb və məktəbinə bağlılığı səbəbindən ən sadə müzakirə belə tez bir zamanda mübahisə və qarşıdurmaya çevrilir”.

Şəbnəm Rəhimova

Gununsesi.info

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:131
embedMənbə:https://www.gununsesi.info
archiveBu xəbər 23 İyul 2025 16:47 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see339

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see326

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see311

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see305

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see282

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see269

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see264

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see246

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see236

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see227

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see227

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see224

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see216

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see211

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see211

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see209

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see208

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see201

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see186

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri