Doğrudanmı, ABŞ la yaxınlaşma Azərbaycanda daxili siyasətə köklü təsir edəcək?!

Vaşinqton görüşündən sonra sosial mediada belə fikirlər yayıldı ki, ABŞ-la münasibətlərin bərpası fonunda demokratik inkişaf üçün zəmin yaranır.

Doğrudan da, həm Azərbaycanda, həm ABŞ-da ikitərəfli münasibətləri yenidən ən azı əvvəlki səviyyəsinə qayrarmaqla bağlı iradə var. Bundan başqa ABŞ-ın Cənubi Qafqazda, xüsusilə, Azərbaycanla iqtisadi tərəfdaşlıqda öz maraqları var. Eyni zamanda Vaşinqton Mərkəzi Asiya ilə çox maraqlanır. Eyni zamanda Azərbaycanın İsraillə müttəfiqliyi Vaşinqton üçün inandırıcı referansdır. Nəhayət, prezident İlham Əliyevlə prezident Donald Tramp arasında yaxın, səmimi şəxsi münasbətlər də mühüm faktorlardan biridir.

Bütün bunlara görə, bəzi təhlilçiıər hesab edir ki, ABŞ-la münasibətlərin istiləşməsi ölkədə Qərb dəyərlərinin daha da oturuşmasına şərait yarada bilər. Donald Trampın siyasəti təhlükəsizlik maraqları və iqtisadi mənafelər üzərində qurulub. Buna görə, ehtimal edirik ki, ABŞ-ın Azərbaycana münasibətlərində sülh və rifah əsas amillər olacaq.

Zəngəzur dəhlizi də məhz elə bu cür adlandırıldı.

Belə güman edirik ki, Donald Tramp Azərbaycanda iqtisadi azadlıqlara daha çox diqqət verə bilər. İqtisadi demokratiya ən azı Trampın dövründə ABŞ-Azərbaycan münasibətlərində indikindın də önə çıxa bilər.

Amma iqtisadi azadlıqlar təkcə Trampa görə önə çıxmayacaq. Burada Azərbaycan özü maraqlı olmasa, kənardan təsirlər bir yerdən sonra təsirsiz qalar. Bu, Azərbaycan dövlətinin öz seçimi olacaqsa, sürətlə həllini tapacaq.

Ən önəmli məsələ, mənim fikrimcə də, iqtisadi azadlıqların və sosial rifahın təmin olunmasıdır.

Niyə Azərbaycanda orta aylıq əməkhaqqı, məsələn, Gürcüstandan və Ermənistandan geri qalmalıdır?! Yaxud niyə biz biznes mühitinin liberallaşdırılmasına görə Qazaxıstandan dəfələrlə geridəyik?! Niyə bizim ölkəmiz həbsxanalarda çox sayda günahsız məhbusun olmasında günahlandırılsın?!

Əvvəlki yazımda da var: dünənki düşmənlə sülh bağlamaqla yanaşı dövlət öz daxilində də vətəndaş sülhünə nail olmalıdır. Artıq uzun illər, hətta oniliklər ərzində hər zaman demişik, yazmışıq: iqtisadiyyatda inhisarçılıq aradan qalxmasa, korrupsiya aradan qalxması, ölkə irəli gedə bilməyəcək.

Biz, sadəcə, neft, qaz çıxarıb satan ölkə imicindən qurtulmalıyıq. Ölkənin aqrar sektoruna da fikir verilməlidir ki, insanlar indiki kimi kütləvi olaraq paytaxta, başqa böyük şəhərlərə axın etməsinlər. Kiçik və orta sahibkarlıq inkişaf etmir, səbəbi süni maneələrdir. Hələ də ölkə iqtisadiyyatı tam lazım olduğu qədər şaxələndirilməyib. Bu, çox ciddi problemdir.

Bəli, ABŞ-la münasibətlərin istiləşməsini siyasi islahatlara təkan verəcəyini düşünən və danışan xeyıi sosial media fəalı var. Bunu da anlamaq olar: hər siyasətçi tərəfdarlarını öz ətrafında saxlamaq, hətta onların sayını artırmaq üçün hər zaman nikbin bəyanatlar, şirin vədlər verir.

Konkret olaraq, Donald Trampa gəldikdə, onun Cənubi Qafqazın müsəlman ölkəsində hansı quruluşun olmasında maraqlı olub-olmadığı hələ ki görünmür. Onunn Azərbaycan dövlətinin başçısına məktublarında da siyasi azadlıqlarla bağlı hələlik aydın və qəti bir mesaj yoxdur. Bundan sonrasında da, çox ehtimal ki, rəsmi Vaşinqton öz diqqətini daha çox iqtisadi sövdələşmələr üzərində cəmləşdirəcək. Ara-sıra tənqidi hesabatlar açıqlana bilər, bəyanatlar səslənə bilər. Hansısa şəxslərin azadlığa buraxılması ilə bağlı xahişlər də mümkündür. Bunun ölkədə siyasi situasiyanı dəyişəcəyi ehtimalı isə yüksək deyil.

Seyid Əhmədli, bizimyol.info