Doğrudanmı, müttəfiqləri Rusiyadan üz döndərib?

Cənubi Qafqazda Rusiyanın təsiri nəzərəçarpacaq qədər zəifləyib. Bunun birinci səbəbkarı rəsmi Moskvanın özüdür. Rusiyanın Ukraynada qarşı apardığı müharibə çoxdan artıq öz əleyhinə çevrilib. Müharibəni davam etdirməyin yanlış olduğunu Rusiyanın özündə də anlayırlar. Ancaq Rusiya bu müharibədə elə bir nöqtəyə çatıb ki, nə irəli gedə bilir, nə geri qayıda bilir.

Rusiyanın bu yanlış yolu davam etdirməsi onu həm xarici siyasətdə, həm daxildə zəiflədir. ABŞ prezidenti Donald Trampın təşəbbüsləri, Ukrayna ilə sülh danışıqları Rusiya üçün xilas kəməri ola bilərdi. Ancaq Rusiyanın irəli sürdüyü maksimalist tələblər nəinki sülhə, hətta danışıqlar masasına oturmağa imkan vermir.

Rusiyanın Ukraynada öz təcavüzkar siyasətini davam etdirməsi ona qonşu olan dövlətləri də narahat edir. Özünə bu qədər yaxın bir ölkə olmuş, postsovet məkanında demoqrafik, siyasi, hərbi, iqtisadi güc və potensial baxımından Rusiyadan sonra ikinci yerdə gələn Ukrayna ilə belə davranan Moskva başqa qonşu ölkələrə nələr etməz. Üstəlik o qonşular qeyri-slavyan və müsəlman toplumlardırsa.

Rusiya kanallarına ekspert kimi dəvət olunan bəzi şəxslər keçmiş Sovet respublikalarını, xüsusilə də, Cənubi Qafqaz ölkələrini az qala xəyanətdə ittiham edirlər. Deyirlər ki, Rusiyanın Ukraynada başı qarışıb deyə, qonşular və müttəfiqlər ona guya arxadan zərbə vurur.

Bu fikirdə doğru olan hissə budur ki, Rusiyanın nəinki "uzaq xaric" adlandırdığı dünyadakı müttəfiqləri və tərəfdaşları ondan üz döndərib, hətta onun qarşısında yer alıb, həm də vaxtilə Sovet İttifaqında - vahid dövlətdə birlikdə yaşadığı xalqlar, onların müstəqil dövlətləri də Kremldən məsafə saxlamağa çalışırlar. Kimi bir qədər az, kimisi çox. Moldova kimi ərazisinin bir hissəsi Rusiyanın hərbi nəzarətində olan kiçik ölkə - Moldova belə Rusiyadan uzaqlaşıb, xarici və daxili siyasətdə əks vektor seçib. Müstəqil Dövlətlər Birliyi bir yana qalsın, Avrasiya İqtisadi İttifaqındakı, Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatındakı müttəfiqləri də Rusiyanın aqressiv hərəkətlərini dəstəkləmir və yaxın durmurlar.

Ancaq bu ölkələrin guya Rusiyaya xəyanət etməsi, arxa çevirməsi haqda fikirlər tamamilə yanlışdır.

Əgər Rusiya Ukraynaya deyil Ukrayna Rusiyaya təcavüz etsəydi, o zaman bu dövlətlər Rusiyanın ən azı mənəvi baxımdan yanında olardı. Hələ hərbi müttəfiqlərin birbaşa dəstək göstərməsi ilə bağlı öhdəliklərini demirəm. Hərbi müttəfiqlik belə başqasına qarşı təcavüz halında işə düşmür, təcavüzə məruz qalanda kömək göstərməyi nəzərdə tutur.

Odur ki, məsələn, "Rusiyanın Ukraynada başı qarışıb, Azərbaycan bunu fürsət bilib, Moskvadan uzaqlaşır" kimi fikirlər kökündən yanlışdır.

Azərbaycanla Rusiya arasında müttəfiqlik sənədlərində Rusiyanın Ukraynada, yaxud başqa ölkələrdə törətdiyi aqressiv hərəkətlərinə bəraət, yaxud dəstək öhdəlikləri yoxdur. Üstəlik açıq və düzgün siyasətdə haqsızın yanında yer almaq kimi bir imperativ də yoxdur. Mən həlı bunun mənəvi tərəflərinə toxunmuram.

Krem Ukraynaya qarşı açıq, başqa müttəfiqlərinə qarşı latent aqressiyası ilə ən yaxın dostlarını və müttəfiqlərini belə özündən uzaqlaşmağa sövq edir. Başqa sözlə, dostları, müttəfiqləri Rusiyadan özləri uzaqlaşmayıb. Kim belə böyük bazarı, zəngin ehtiyatları olan qonşudan uzaqlaşar?! Deməli, səbəb Rusiyanın özündədir. Bir yandan, Azərbaycanla müttəfiqlik birgə fəaliyyəti haqqında bəyannamə imzalayacaq, o biri yandan, Azərbaycanın içində media "çətir"i altında kəşfiyyat-təxribat mərkəzləri quracaq, rəsmi Bakı da bütün bunları dayanıb seyr di edəcək?!

Belə bir dünya yoxdur.

Ümumiyyətlə, Azərbaycan öz siyasətini "Rusiyanın yanında olmaq və ya olmamaq" dilemması üzərində qurmayıb, öz milli maraqları üzərindən qurub. Rusiya ilə Azərbaycanın milli maraq anlayışları fərqlənirsə, bu da təbiidir: Rusiya hesab edir ki, Ukraynada müharibə etmək onun milli maraqlarına uyğundur, Azərbaycan da əmindir ki, Ermınistanla sülh bağlamaq öz maraqlarına cavab verir. Rusiya düşünür ki, onun şərtlərində olmursa, Azərbaycanla Ermənistan arasında sülhə imkan verməsin, Azərbaycan isə əksini düşünür.

Bəli, sülh hər iki tərəfin razılaşdığı şərtlərdə imzalanır. Ancaq tərəflərdən birinin - konkret halda Azərbaycanın irəli sürdüyü tələblər haqlı və əsaslıdır.

Beləliklə, bir daha vurğulayaq ki, öz müttəfiqlərini, hətta dostlarını itirirsə, bu, Rusiya hökumətinin yanlış xarici siyasəti üzündən baş verir. Həmçinin qeyri-ruslara, o cümlədən, Azərbaycanlılara qarşı total repressiyanı da ehtiva edən yanlış daxili siyasəti üzündən...

Bahəddin Həzi, Bizimyol.info