​Dövlət büdcəsinin rekord həcmdə profisiti 5 milyarda yaxınlaşdı...

2026-cı ilin yanvar-oktyabr dövrünün rəsmi statistik göstəriciləri Azərbaycanın makroiqtisadi dayanıqlığında və fiskal siyasətində maraqlı tendensiyaların üzə çıxdığını göstərir. Ölkə iqtisadiyyatının təməl sütunlarında qeydə alınan artım dinamikliyi və dövlət büdcəsinin rekord həcmdə – təxminən 4,8 milyard manatlıq profisitlə icra olunması cari ilin əsas iqtisadi müzakirə mövzularından biridir.

Hesabat dövründə Azərbaycanda istehsal olunan Ümumi Daxili Məhsulun (ÜDM) həcmi 115 milyard 930,5 milyon manat təşkil edib. İqtisadi artımın real ifadədə təqribən 1,7–2% ətrafında qərarlaşması qlobal iqtisadi qeyri-müəyyənliklər fonunda milli iqtisadiyyatın tənzimlənə bilən bufer mexanizmlərinə malik olduğunu nümayiş etdirir.

Neft-qaz sektorunda hasilat dinamikasından asılı olaraq təbii dalğalanmalar müşahidə edilsə də, qeyri-neft-qaz sektorunun yaratdığı əlavə dəyər iqtisadi aktivliyin əsas drayveri rolunu oynamağa davam edir.

Xidmət, sənaye, tikinti və kənd təsərrüfatı istiqamətlərindəki canlanma ümumi daxili məhsulun həcmini dəstəkləyən başlıca amillərdəndir.

2026-cı ilin yanvar-oktyabr ayları üzrə dövlət büdcəsinin gəlirləri 33 milyard 569,6 milyon manat (illik müqayisədə 2,1% çox), xərcləri isə 28 milyard 761,4 milyon manat (3,8% artım) olub. Gəlirlərin xərcləri əhəmiyyətli dərəcədə üstələməsi nəticəsində yaranan 4 milyard 808,2 milyon manatlıq profisit fiskal intizamın və daxili imkanların səfərbər olunmasının göstəricisidir.

Dövlət Vergi Xidmətinin xətti ilə daxolmaların artması, iqtisadiyyatın ağardılması prosesləri və qeyri-neft sektorundan əldə olunan vergilərin çəkisinin çoxalması büdcə gəlirlərinin proqnozları üstələməsini şərtləndirib.

Büdcə xərclərindəki artım templərinin (3,8%) gəlir artımından bir qədər təmkinli olması xərc səmərəliliyinin qorunduğunu və ehtiyatlı fiskal siyasət yürədildiyini göstərir.

Həm 10 aylıq ÜDM göstəriciləri, həm də formalaşan nəhəng büdcə profisiti onu deməyə əsas verir ki, ilin sonuna qədər Azərbaycan hökuməti qarşıya qoyduğu əsas makroiqtisadi hədəflərə nail olacaq. Lakin qlobal geosiyasi gərginliklər, enerji bazarlarındakı qiymət dalğalanmaları və logistik zəncirlərdəki dəyişikliklər qarşıdakı dövrdə də iqtisadi siyasətdə çevikliyin qorunmasını zəruri edir.

İlin son rübündə bu profisitin sosialyönümlü xərclərə, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aparılan bərpa-quruculuq işlərinə, eləcə də ölkənin strateji investisiya layihələrinə yönəldilməsi iqtisadi aktivliyi daha da stimullaşdıra bilər.

E.Rüstəmli

“AzPolitika.info”