Icma.az
close
up
RU
Dünya okeanının sürətlə qaralması ilə bağlı həyəcan təbili çalınır..?

Dünya okeanının sürətlə qaralması ilə bağlı həyəcan təbili çalınır..?

Sia Az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Alimlər bunun fəsadlarını izah edərək, bu prosesin həm dəniz heyvanlarına, həm bütün ekosistemlərə, həm də insanların özünə zərər verəcəyini vurğulayıblar...

...Son 20 ildə dünya okeanlarının beşdə birindən çoxu qaralmışdır. Britaniyanın Plimut Universitetinin alimləri bu qənaətə gəliblər.

SİA-nın xarici qaynaqlardan əldə etdiyi məlumata görə, “Okeanın qaralması” suyun üst qatındakı dəyişikliklər günəş işığının okeanın dərinliklərinə çatmasını çətinləşdirdiyi zaman baş verir.

BBC xəbər verir ki, suyun bu yuxarı təbəqəsi dəniz həyatının 90 faizinə ev sahibliyi edir və biogeokimyəvi dövrələrin saxlanması üçün çox vacibdir.

Tədqiqatda deyilir ki, 2003-2022-ci illər arasında dünya okeanlarının 21 faizi qaralmışdır. Alimlər bu prosesin yosunların çiçəklənmə dinamikasında dəyişikliklər və dəniz səthinin temperaturunun dəyişməsi kimi amillərlə əlaqəli olduğunu irəli sürürlər.

...Bu, xüsusilə qida ilə zəngin suların səthə qalxdığı sahilyanı ərazilərdə, eləcə də qurudan böyük axıntılarda nəzərə çarpır - yağış kənd təsərrüfatı məhsullarını dənizə yuyur və fitoplanktonların çiçəklənməsinə təkan verir.

Açıq okeanda qaralmaya səth sularının temperaturunun yüksəlməsi səbəb ola bilər ki, bu da günəş işığını maneə törədən planktonun artmasına səbəb olub.

...Tədqiqat nəticəsində məlum olub ki, okeanın 9 faizini təşkil edən fotik zonanın (günəşlə işıqlanan yuxarı su sütunu) dərinliyi 50 m-dən çox kiçilib - bu Afrika qitəsi ilə müqayisə oluna bilən ərazidir.

Okeanın başqa 2,6 faizi üçün 100 m azalıb.

Fotik zonanın dərinliyində ən güclü dəyişikliklər Körfəz axınının şimalında, Arktika və Antarktikada - iqlim dəyişikliyinin təsirlərinin xüsusilə nəzərə çarpan bölgələrində qeydə alınıb.

Qaralma sahilyanı ərazilərdə və qapalı dənizlərdə də geniş yayılmışdır. Bununla belə, tədqiqatçılar qeyd ediblər ki, qaralma təkcə sahilyanı ərazilərə deyil, okeanın açıq sahələrinə də təsir edir.

Bununla belə, bütün bölgələr qaralmır: okeanın təxminən 10 faizi, faktiki olaraq, eyni müddət ərzində yüngülləşib.

...Alimlər deyirlər ki, qarışıq mənzərə okean sistemlərinin mürəkkəbliyini və suyun aydınlığına təsir edən bir çox amilləri əks etdirir.

Dəyişikliklərin dəqiq təsirləri hələ tam başa düşülməsə də, elm adamları onların dəniz növlərinə və ekosistemlərinə geniş təsir göstərə biləcəyi barədə xəbərdarlıq ediblər.

Plimut Universitetinin dəniz mühafizəsi professoru Tomas Davisin şərh etdiyi kimi, nəticələr təsdiqləyir ki, bu cür dəyişikliklər “günəş və ayın işığından asılı olan heyvanların yaşaya və çoxalmasına imkan verən məkanı azaldır”.

Davis xəbərdarlıq edib ki, okeanın qaralması nəfəs aldığımız havaya, yediyimiz balıqlara və planetin iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə qabiliyyətinə təsir göstərə bilər.

...Bizim tapıntılarımız əsl narahatlıq üçün əsasdır,- deyə alim vurğulayıb.

Plymouth Dəniz Laboratoriyasının dəniz biogeokimyası və müşahidələrinin rəhbəri, professor Tim Smit əlavə edib ki, bəzi işıqdan asılı dəniz heyvanları qida və digər resurslar üçün rəqabəti artıraraq səthə yaxınlaşmağa başlaya bilər.

...Və bu da bütün dəniz ekosistemində əsaslı dəyişikliklərə səbəb ola bilər.

Əli Babayev

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:212
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 09 İyun 2025 00:46 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see342

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see321

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see287

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see280

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see276

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see271

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see260

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see257

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see251

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see251

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see222

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see220

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see213

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see205

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see202

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see201

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see199

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see198

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see186

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri