Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Dünya okeanının sürətlə qaralması ilə bağlı həyəcan təbili çalınır..?

Dünya okeanının sürətlə qaralması ilə bağlı həyəcan təbili çalınır..?

Sia Az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Alimlər bunun fəsadlarını izah edərək, bu prosesin həm dəniz heyvanlarına, həm bütün ekosistemlərə, həm də insanların özünə zərər verəcəyini vurğulayıblar...

...Son 20 ildə dünya okeanlarının beşdə birindən çoxu qaralmışdır. Britaniyanın Plimut Universitetinin alimləri bu qənaətə gəliblər.

SİA-nın xarici qaynaqlardan əldə etdiyi məlumata görə, “Okeanın qaralması” suyun üst qatındakı dəyişikliklər günəş işığının okeanın dərinliklərinə çatmasını çətinləşdirdiyi zaman baş verir.

BBC xəbər verir ki, suyun bu yuxarı təbəqəsi dəniz həyatının 90 faizinə ev sahibliyi edir və biogeokimyəvi dövrələrin saxlanması üçün çox vacibdir.

Tədqiqatda deyilir ki, 2003-2022-ci illər arasında dünya okeanlarının 21 faizi qaralmışdır. Alimlər bu prosesin yosunların çiçəklənmə dinamikasında dəyişikliklər və dəniz səthinin temperaturunun dəyişməsi kimi amillərlə əlaqəli olduğunu irəli sürürlər.

...Bu, xüsusilə qida ilə zəngin suların səthə qalxdığı sahilyanı ərazilərdə, eləcə də qurudan böyük axıntılarda nəzərə çarpır - yağış kənd təsərrüfatı məhsullarını dənizə yuyur və fitoplanktonların çiçəklənməsinə təkan verir.

Açıq okeanda qaralmaya səth sularının temperaturunun yüksəlməsi səbəb ola bilər ki, bu da günəş işığını maneə törədən planktonun artmasına səbəb olub.

...Tədqiqat nəticəsində məlum olub ki, okeanın 9 faizini təşkil edən fotik zonanın (günəşlə işıqlanan yuxarı su sütunu) dərinliyi 50 m-dən çox kiçilib - bu Afrika qitəsi ilə müqayisə oluna bilən ərazidir.

Okeanın başqa 2,6 faizi üçün 100 m azalıb.

Fotik zonanın dərinliyində ən güclü dəyişikliklər Körfəz axınının şimalında, Arktika və Antarktikada - iqlim dəyişikliyinin təsirlərinin xüsusilə nəzərə çarpan bölgələrində qeydə alınıb.

Qaralma sahilyanı ərazilərdə və qapalı dənizlərdə də geniş yayılmışdır. Bununla belə, tədqiqatçılar qeyd ediblər ki, qaralma təkcə sahilyanı ərazilərə deyil, okeanın açıq sahələrinə də təsir edir.

Bununla belə, bütün bölgələr qaralmır: okeanın təxminən 10 faizi, faktiki olaraq, eyni müddət ərzində yüngülləşib.

...Alimlər deyirlər ki, qarışıq mənzərə okean sistemlərinin mürəkkəbliyini və suyun aydınlığına təsir edən bir çox amilləri əks etdirir.

Dəyişikliklərin dəqiq təsirləri hələ tam başa düşülməsə də, elm adamları onların dəniz növlərinə və ekosistemlərinə geniş təsir göstərə biləcəyi barədə xəbərdarlıq ediblər.

Plimut Universitetinin dəniz mühafizəsi professoru Tomas Davisin şərh etdiyi kimi, nəticələr təsdiqləyir ki, bu cür dəyişikliklər “günəş və ayın işığından asılı olan heyvanların yaşaya və çoxalmasına imkan verən məkanı azaldır”.

Davis xəbərdarlıq edib ki, okeanın qaralması nəfəs aldığımız havaya, yediyimiz balıqlara və planetin iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə qabiliyyətinə təsir göstərə bilər.

...Bizim tapıntılarımız əsl narahatlıq üçün əsasdır,- deyə alim vurğulayıb.

Plymouth Dəniz Laboratoriyasının dəniz biogeokimyası və müşahidələrinin rəhbəri, professor Tim Smit əlavə edib ki, bəzi işıqdan asılı dəniz heyvanları qida və digər resurslar üçün rəqabəti artıraraq səthə yaxınlaşmağa başlaya bilər.

...Və bu da bütün dəniz ekosistemində əsaslı dəyişikliklərə səbəb ola bilər.

Əli Babayev

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:214
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 09 İyun 2025 00:46 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see295

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see281

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see277

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see276

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see274

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see266

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see256

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see252

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see234

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see224

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see222

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see214

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see211

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see210

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see207

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see207

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see205

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see201

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see195

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see192
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri