Dünyada bir milyarddan çox insan piylənmədən əziyyət çəkir AZƏRTAC

Bakı, 16 yanvar, AZƏRTAC

“Lancet Diabetes & Endocrinology” jurnalında dərc olunan yeni bir hesabat piylənmənin diaqnozu və idarə olunması üçün mövcud təriflərin yenidən nəzərdən keçirilməsini təklif edir. Dünyanın müxtəlif regionlarından 50-dən çox tibb mütəxəssisinin dəstəklədiyi hesabat piylənmənin yalnız bədən kütlə indeksi (BMI) ilə müəyyən edilməsinin qeyri-adekvat olduğunu vurğulayır.

AZƏRTAC Anadolu Agentliyinə istinadla xəbər verir ki, mütəxəssislər piylənməni daha dəqiq şəkildə təsnif etmək və diaqnostik yanaşmanı yenidən tərtib etmək üçün ümumi sağlamlıq vəziyyətinin nəzərə alınmasının vacibliyini bildirirlər. Dünya miqyasında bir milyarddan çox insanın piylənmədən əziyyət çəkdiyi təxmin edilir və bu vəziyyət arıqlama dərmanlarına tələbatı artırır.

Hesabatda piylənmənin “klinik piylənmə” və “klinikadan əvvəlki piylənmə” olaraq iki fərqli kateqoriyada təsnif edilməsi təklif olunur. Klinik piylənmə diaqnozunun artıq çəkinin səbəb olduğu xroniki xəstəliklərdən (ürək xəstəliyi, nəfəs darlığı, 2-ci tip diabet və s.) əziyyət çəkən xəstələr üçün tətbiqi təklif edilir. Sağlamlıq problemləri ilə üzləşməyən, lakin piylənmə riski altında olan şəxslər isə “klinikadan əvvəlki piylənmə” kateqoriyasına aid edilə bilər. Bu qrup üçün profilaktik tədbirlər, məsləhət və monitorinq əsas diqqət mərkəzində olmalıdır.

Hazırkı standartlara əsasən, piylənmə bədən kütlə indeksinin 30-dan yuxarı olması ilə müəyyən edilir. Lakin BMI əzələ və piy kütləsini ayırd edə bilməməsi, orqanlar ətrafındakı təhlükəli piyləri ölçə bilməməsi və xəstənin ümumi sağlamlıq vəziyyəti haqqında məlumat verməməsi səbəbindən tənqid edilir. Hesabata görə, bel-boy nisbəti, birbaşa piy ölçüləri və xəstənin tibbi tarixçəsi BMI-yə nisbətən daha dəqiq diaqnostik yanaşma təmin edə bilər. Hesabatda qeyd olunur ki, yeni yanaşma piylənmədən əziyyət çəkən şəxslərə daha fərdiləşdirilmiş və uyğun qayğı göstərilməsinə imkan yaradacaq. Bununla yanaşı, həddindən artıq diaqnoz və lazımsız müalicə prosedurlarının azalması ilə səhiyyə sisteminin yükü də yüngülləşəcək.

London Kral Kollecindən Francesko Rubino piylənmənin müxtəlif səbəb və nəticələrinin nəzərə alınmasının vacibliyini vurğulayaraq qeyd edib: “Piylənmə diaqnozu yalnız bir göstəriciyə əsaslanmamalıdır. Bu xəstəlik fərqli formalarda ortaya çıxır və hər xəstəyə uyğun bir yanaşma tələb edir”.

Hesabat piylənmə ilə bağlı müasir səhiyyə yanaşmalarının yenilənməsinin zəruriliyini ortaya qoyur. Yeni tərif və diaqnostik model, həm klinik piylənmə, həm də risk altında olan şəxslər üçün daha təsirli müalicə və profilaktika imkanları təmin edə bilər.