Dünyada ölüm yaşı və səbəbləri: İnkişaf etmiş ölkələrdə vəziyyət necədir?

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (WHO) son açıqlamasına görə, dünyada insanların orta ömür müddəti hazırda 73,4 yaş təşkil edir. Lakin bu göstərici ölkələr arasında ciddi fərqlilik göstərir.

BAKU.WS xəbər verir ki, ölümün yaş ortalamasının ən yüksək olduğu ölkələri təqdim edir.

-Yaponiya – 84,8 yaş

-İslandiya – 84,3 yaş

-İsveçrə – 84,0 yaş

-Sinqapur – 83,9 yaş

-Avstraliya – 83,5 yaş

Qeyd edək ki, bu ölkələrdə tibb xidmətlərinin keyfiyyəti, sağlam həyat tərzi və sosial təminatlar daha yüksək səviyyədədir. Bu da insanların uzunömürlü olmasına birbaşa təsir edir.

WHO və OECD-nin 2024-cü il üzrə statistik məlumatlarına əsasən, inkişaf etmiş ölkələrdə ölümün başlıca səbəbləri xroniki və qeyri-infeksion xəstəliklərdir. Bunlara aşağıdakılar daxildir:

İşgəmik ürək xəstəliyi (ürəyin tac damarlarının daralması)

– İnkişaf etmiş ölkələrdə ölüm səbəblərinin başında gəlir.

– Stress, qeyri-sağlam qidalanma və az fiziki aktivlik əsas risk amilləridir.

İnsult (beyin qan dövranının pozulması)

– Xüsusilə yaşlı əhali arasında yayılmışdır.

– Hipertoniya və şəkərli diabetlə əlaqələndirilir.

Xərçəng xəstəlikləri

– Ağciyər, süd vəzi, yoğun bağırsaq və prostat xərçəngi ən çox rast gəlinən növlərdir.

– Siqaret, alkoqol, genetik faktorlar və ətraf mühit amilləri rol oynayır.

Alzheimer və digər demensiya növləri

– Ən çox 70 yaşdan yuxarı əhali arasında müşahidə olunur.

– İqtisadi inkişafla birlikdə həyat müddəti uzandığı üçün bu hallar artmaqdadır.

Xroniki tənəffüs sistemi xəstəlikləri (o cümlədən KOAH)

– Çox zaman siqaret və hava çirkliliyi ilə bağlıdır.

Azərbaycanda orta ömür uzunluğu isə 73,6 yaşdır. Ölkədə əsas ölüm səbəbləri sırasında da ürək-damar sistemi xəstəlikləri, xərçəng və insult dayanır.

Səhiyyə mütəxəssisləri bildirirlər ki, inkişaf etmiş ölkələrdə olduğu kimi, Azərbaycanda da qeyri-infeksion xəstəliklərə qarşı mübarizə və erkən diaqnostika gücləndirilməlidir. Eyni zamanda, düzgün qidalanma və aktiv həyat tərzi təşviq olunmalıdır.