Fitch : Müharibə uzanarsa, inkişaf etmiş ölkələrdə risklər artacaq

Müəllif:Mehin Qasımova,Banco.az

"Fitch Ratings" agentliyi Yaxın Şərqdə uzunmüddətli münaqişənin Avropa və Asiyanın inkişaf etmiş iqtisadiyyatları üçün yeni kredit riskləri yarada biləcəyi ilə bağlı xəbərdarlıq edib.

Banco.az xəbər verir ki, agentliyin qiymətləndirməsinə görə, əsas risklər enerji və borclanma xərclərinin artması, inflyasiyanın yüksəlməsi və iqtisadi artımın zəifləməsi ilə bağlıdır. Hesabatda qeyd olunur ki, hökumətlərin əhali və biznesi dəstəkləmək üçün həyata keçirdiyi maliyyə tədbirləri büdcə kəsirlərini və dövlət borcunu artıraraq maliyyə dayanıqlığına əlavə təzyiq yarada bilər. Eyni zamanda, risk iştahının azalması maliyyələşdirmə şərtlərini daha da çətinləşdirə bilər.

"Fitch" vurğulayır ki, yüksək borc səviyyəsinə və struktur büdcə kəsirlərinə malik ölkələr, eləcə də inflyasiya və iqtisadi artım arasında zəif balans olan iqtisadiyyatlar bu cür şoklara qarşı daha həssasdır.

Agentliyə görə, neft və təbii qaz qiymətlərinin artması ən birbaşa təsir kanalı hesab olunur. Bu isə inflyasiyanı yüksəldir, real gəlirləri azaldır və daxili tələbi zəiflədir. Əsas ssenariyə əsasən, Brent markalı neftin qiymətinin yaxın dövrdə mövcud səviyyələrdə qalacağı, 2026-cı il üzrə orta qiymətin isə təxminən 70 dollar olacağı gözlənilir.

Bununla yanaşı, daha pessimist ssenaridə Brent neftinin qiyməti 2026-cı il ərzində 95–100 dollar aralığında qalarsa, simulyasiyalar inkişaf etmiş iqtisadiyyatlarda artımın əhəmiyyətli dərəcədə yavaşlaya biləcəyini və bəzi ölkələrin tənəzzülə yaxınlaşa biləcəyini göstərir.

Hesabatda inflyasiya risklərinin xüsusilə İtaliya, Birləşmiş Krallıq, Yaponiya və Fransa kimi ölkələrdə daha qabarıq hiss olunacağı qeyd edilir. İqtisadi artıma mənfi təsirin isə Cənubi Koreya, Yaponiya, Birləşmiş Krallıq və İtaliya kimi ölkələrdə daha güclü olacağı gözlənilir.

Bunun əsas səbəbi isə artan enerji və nəqliyyat xərclərinin ev təsərrüfatlarının gəlirlərini azaltması və istehlakın zəifləməsidir.