Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Dünyanı silkələyən prezident istefaları TARİXİN SİRLƏRİ

Dünyanı silkələyən prezident istefaları TARİXİN SİRLƏRİ

Icma.az, Lent az portalına istinadən məlumat verir.

Dünya tarixində elə prezidentlər olub ki, hakimiyyətə gəlmək üçün illərlə mübarizə aparıb, lakin bir gün gözlənilmədən istefa vermək məcburiyyətində qalıblar. Kimisi korrupsiya qalmaqalından sonra, kimisi xalq etirazlarının təzyiqi altında, kimisi isə siyasi böhranı aradan qaldırmaq üçün prezident kürsüsündən ayrılıb. Hətta elə dövlət başçıları olub ki, istefa verdikdən sonra həbsxanaya düşüb, bəziləri isə ölkəsini tərk etmək məcburiyyətində qalıb.

Maraqlıdır, dünya tarixində ən səs-küylü prezident istefaları hansılardır? Hakimiyyətdən gedən liderlərin sonrakı taleyi necə olub? Azərbaycanda prezident istefası ilə bağlı hansı tarixi hadisələr yaşanıb?

Lent.az-ın əməkdaşının bu mövzu ilə bağlı araşdırmasını təqdim edirik:

ABŞ tarixində görünməmiş hadisə: Nikson niyə istefa verdi?

ABŞ tarixində istefa verən yeganə prezident Riçard Niksondur.

1974-cü il avqustun 8-də Nikson televiziya vasitəsilə xalqa müraciət edərək prezidentlikdən gedəcəyini açıqladı. Ertəsi gün istefası qüvvəyə mindi.

Buna səbəb məşhur “Uotergeyt” qalmaqalı idi. Prezidentin yenidən seçilməsi ilə əlaqəli şəxslərin Demokratlar Partiyasının qərargahına qanunsuz daxil olması və sonradan hadisənin ört-basdır edilməsinə yönələn cəhdlər ölkədə böyük siyasi böhran yaratmışdı.

Niksonun impiçment yolu ilə vəzifədən uzaqlaşdırılması ehtimalı getdikcə artırdı. Nəticədə o, istefanı seçdi.

Ən maraqlısı isə odur ki, onun yerinə keçən Cerald Ford bir ay sonra Niksonu prezidentliyi dövründə törətmiş ola biləcəyi federal cinayətlərə görə əfv etdi.

Bir gecədə dəyişən hakimiyyət: Boris Yeltsinin gözlənilməz qərarı

1999-cu il dekabrın 31-də Rusiya Prezidenti Boris Yeltsin televiziya ilə xalqa müraciət edərək istefa verdiyini açıqladı.

Yeni ilin başlanmasına saatlar qalmış verilən bu qərar milyonlarla insan üçün gözlənilməz oldu.

Yeltsin prezidentlik səlahiyyətlərini o dövrdə baş nazir olan Vladimir Putinə təhvil verdi. Putin prezident vəzifələrini müvəqqəti icra etməyə başladı.

Yeltsinin bu addımı Rusiyanın siyasi tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı oldu.

Etirazlardan sonra istefa verən prezident

2011-ci ildə Misirdə baş verən kütləvi etirazlar prezident Hüsnü Mübarəkin 30 illik hakimiyyətinə son qoydu.

Yanvarın sonlarında başlayan nümayişlər qısa müddətdə bütün ölkəni əhatə etdi. Etirazçılar siyasi dəyişikliklər və prezidentin istefasını tələb edirdilər.

Fevralın 11-də Mübarəkin istefa verdiyi elan olundu. Hakimiyyət Silahlı Qüvvələrin Ali Şurasına keçdi.

Mübarək sonradan müxtəlif cinayət işləri üzrə məhkəmə qarşısına çıxarıldı. O, 2020-ci ildə vəfat etdi.

Korrupsiya qalmaqalı və həbsxanaya aparan istefa

2018-ci ildə Cənubi Afrika Respublikasının prezidenti Ceykob Zuma hakim partiyanın təzyiqi altında istefa verdi.

Zumanın prezidentliyi illərlə korrupsiya iddiaları və siyasi qalmaqallarla müşayiət olunmuşdu.

Hakim Afrika Milli Konqresi onun istefasını tələb etdikdən sonra Zuma vəzifəsindən ayrıldı.

2021-ci ildə isə o, korrupsiya iddialarını araşdıran komissiyanın fəaliyyətinə hörmətsizliklə bağlı məhkəmə qərarına əməl etmədiyinə görə 15 ay həbs cəzasına məhkum edildi.

Beləliklə, vaxtilə ölkənin ən yüksək vəzifəsini tutan siyasətçi həbsxanaya düşdü.

Azərbaycan tarixində prezident istefası

Azərbaycanın müstəqillik tarixində də prezidentlərin vaxtından əvvəl vəzifədən ayrılması halları yaşanıb.

1992-ci il martın 6-da Azərbaycan Prezidenti Ayaz Mütəllibov Xocalı faciəsindən sonra yaranmış ağır siyasi böhran və ictimai təzyiqlər fonunda istefa verdi.

Həmin il mayın 14-də Ali Sovet onun prezident səlahiyyətlərini bərpa etmək barədə qərar qəbul etdi. Lakin ertəsi gün baş verən siyasi hadisələr nəticəsində Mütəllibov hakimiyyəti yenidən itirdi.

Azərbaycan tarixində digər mühüm hadisə 1993-cü ildə yaşandı.

Prezident Əbülfəz Elçibəy həmin ilin iyununda Bakını tərk edərək Kələki kəndinə getdi. Ölkədə yaranmış siyasi böhrandan sonra prezident səlahiyyətləri Heydər Əliyevə keçdi.

Lakin burada mühüm hüquqi fərq var: Elçibəyin hakimiyyətdən uzaqlaşması rəsmi istefa ilə deyil, 1993-cü ilin avqustunda keçirilən etimad referendumu və sonrakı prezident seçkisi ilə nəticələnən siyasi proseslə bağlı idi.

Prezidentlər niyə istefa verirlər?

Tarixi hadisələr göstərir ki, prezident istefalarının səbəbləri bir-birindən ciddi şəkildə fərqlənir.

Bəzi dövlət başçıları hüquqi məsuliyyət və impiçment təhlükəsi ilə üzləşir, digərləri kütləvi etirazlar və hakim partiyanın təzyiqi altında vəzifəsini tərk edir. Bəzən isə istefa siyasi varisliyin təmin edilməsi üçün istifadə olunan vasitəyə çevrilir.

Ancaq bir həqiqət dəyişmir: prezidentin istefası təkcə bir şəxsin vəzifədən getməsi deyil. Belə qərarlar bəzən ölkənin siyasi istiqamətini onilliklər boyu dəyişdirir.

Niksonun istefası ABŞ-da prezident hakimiyyətinə nəzarət məsələlərini yenidən gündəmə gətirdi. Yeltsinin qərarı Rusiyada yeni siyasi dövrün başlanmasına şərait yaratdı. Mübarəkin hakimiyyətdən getməsi isə Misirdə uzunmüddətli siyasi keçid prosesinin başlanğıcı oldu.

Tarix göstərir ki, hakimiyyətə gəlmək nə qədər çətin olsa da, ondan necə ayrılmaq bəzən daha böyük tarixi əhəmiyyət daşıyır.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:84
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 17 Noyabr 2026 11:30 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see287

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see277

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see273

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see271

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see270

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see262

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see252

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see248

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see232

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see222

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see220

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see212

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see208

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see208

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see205

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see204

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see202

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see198

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see192

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri