Dünyanın sınadığı məşhur pəhriz: Nədir və nəyə yarayır?

Gözəl bədən quruluşu üçün  insanlar çox sayda müxtəlif pəhrizlər  sınayırlar.

FMD pəhrizi Fasting-Mimicking Diet hüceyrənin cavanlaşmasına nail olmaq və diabet və ürək-damar xəstəlikləri kimi xəstəliklərin riskini azaltmaq üçün kaloriləri azaltmaqla və pəhrizin tərkibini dəyişdirərək orucu təqlid edən beş günlük yemək planıdır.

Pəhriz, doymamış yağlarla zəngin, zülal və şəkərlə zəngin bitki qidalarına əsaslanır və orqanizmə yeməkdən tamamilə imtina etmədən orucun faydalarını əldə etməyə imkan verir. 2025-ci ildə ən çox müzakirə olunan qidalanma tendensiyasıdır, lakin bir çox pəhrizlər kimi onun da bir sıra öz xüsusiyyətləri var və hər kəsə uyğun olmaya bilər. Bəzi hallarda isə yalnız zərər verə bilər.

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, bu barədə qidalanma mütəxəssisi Anastasiya Tarasko danışıb.

Qidalanma xüsusiyyətləri

Mütəxəssisin fikrincə, bu cür pəhriz bitki mənşəli qidalara əsaslanan pəhrizin kalorili məzmununu məhdudlaşdıran variantlardan biridir:

"Əslində, bir həftə ərzində insan kalori və digər qida maddələrinin, mikro və makroelementlərin istehlakını kəskin şəkildə azaldır. Belə bir pəhriz heç kimə uyğun deyil. Bundan əlavə, sağlamlığa ciddi zərər verə və fəsadlara səbəb ola bilər".

Pəhrizin əsas prinsipi bir neçə gün ərzində kaloriləri azaltmaqdır. İlk gündə pəhrizin kalorili məzmunu 50% azaldılır, sonra 5 gün ərzində kalori miqdarının yalnız 30% -i qalır.

“Eyni zamanda, bitki mənşəli qidalar kifayət qədər balanslaşdırılmışdır, yəni zülallar, yağlar və karbohidratlara icazə verilir, lakin bunların hamısı yalnız bitki mənşəlidir. Bu günlərdə bədən üçün əlavə stress yaratmamaq üçün fiziki, əqli və emosional fəaliyyətlə həddindən artıq yüklənməmək tövsiyə olunur”,- deyə Tarasko bildirib.

Pəhriz, qida çatışmazlığı ilə hüceyrənin zədələnmiş elementləri çıxarmağa başladığı iddia edilən otofagiyanın öyrənilməsinə aiddir.

“Eyni şeyin orqanizm səviyyəsində baş verdiyi güman edilir, amma əslində belə deyil. Alim Yoşinori Ohsumi hüceyrələr üzərində araşdırma aparıb, özü də nəticələrini orqan və ya bütövlükdə bədənə ötürmədiyini deyir. Yəni tədqiqat çox dar bir hüceyrə qrupuna aiddir və bu məlumatları insanlara tətbiq etmək mümkün deyil, amma nədənsə onun bu növ qidalanma metodundan istifadə etmək çox tezdir, ya da pəhriz üçün istifadə olunmur”.

Bədəndə nə baş verir?

Ehtimal olunur ki, FMD pəhrizi təkcə arıqlamağa deyil, həm də cavanlaşmaya gətirib çıxarır, amma əslində arıqlamaqla yanaşı cavanlaşma da baş vermir:

“FMD pəhriz dövrü və pəhrizin kalorili məzmununun belə kəskin məhdudlaşdırılması zamanı bədən yağın saxlanmasına kömək edən çox miqdarda kortizol ifraz edir, lakin eyni zamanda biz yağ qorunacaq və qiymətli əzələ toxuması xərclənəcək şəkildə qurulmuşuq, çünki təkamül üçün əzələ toxumasının bu cür qiymətlərini qorumaq daha vacibdir”,

Bundan əlavə, insan normal qidalanma rejiminə qayıtdıqda, həftə ərzində itirilən piylər tez bərpa olunacaq:

“Eyni zamanda, bütün digər qlikogen ehtiyatları bərpa olunacaq, lakin əzələ toxuması ehtiyatları bərpa olunmayacaq, çünki bu, yüksək protein qəbulu və intensiv fiziki fəaliyyət tələb edir. Əzələlər sadə enerji sərfiyyatı ilə bərpa olunmur. Əgər insan dəfələrlə bu cür oruc tutsa, əzələ toxumasını sərf edəcək və yağ saxlayacaq. Metabolizm getdikcə azalır. İnsan daha az yemək yeyəcək, amma qidalanma mütəxəssisi izah etməyəcək”.

Xəzər
“Cebheinfo.az”