Icma.az
close
up
RU
Düzgün ixtisas seçimi gələcəyə qoyulmuş ən dəyərli sərmayədir MÜNASİBƏT BİLDİRİLDİ

Düzgün ixtisas seçimi gələcəyə qoyulmuş ən dəyərli sərmayədir MÜNASİBƏT BİLDİRİLDİ

Sia Az portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

"İxtisas seçimi elə edilməlidir ki, bir gün peşmanlıqla nəticələnməsin. Seçim daha diqqətlə və məsuliyyətlə aparılmalıdır". Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında təhsil eksperti, STM əməkdaşı Elmin Nuri deyib.

O bildirib ki, ixtisas seçiminin nəzəri əsaslandırılması, onun real həyatda necə tətbiq olunacağı, seçilmiş ixtisasın cəmiyyət və əmək bazarı üçün missiyası çox önəmlidir: "Bu gün tələbə adını qazanmaq kifayət deyil. Əsas məsələ həmin ixtisasın gələcəkdə iş təminatına nə qədər töhfə verə bilməsidir. Təəssüf ki, bu günlərdə bir çox "TikTok" "eksperti" , sosial media qəhrəmanı və ya özünü “təhsil mütəxəssisi” kimi təqdim edən insanlar yalnız öz maraqlarını güdürlər. Onların məqsədi gələcəyin əmək bazarını formalaşdırmaq və ya tələbənin gələcəyini düşünmək deyil. Əsas məqsədləri abituriyentin topladığı bala uyğun olaraq hansı yolla olur-olsun onu bir universitetə yerləşdirməkdir. Amma mən bu fikirdən qəti şəkildə uzağam. Bu gün buradan sizin vasitənizlə bütün abituriyentlərə səslənirəm: sizin mübarizənizi dəyərləndirir və dəstəkləyirəm. İxtisas seçimi sadəcə texniki proses deyil ki, onu video təlimatlardan öyrənmək mümkün olsun. Bu məsələnin dərin mənəvi və psixoloji tərəfləri də var. Mən şəxsən şahidi olmuşam, gözlərimlə görmüşəm, prosesin içində iştirak etmişəm: birinci ixtisas qrupu üzrə müəyyən bal toplamış bir xanıma maşın mühəndisliyi və cihaz mühəndisliyi kimi ixtisaslar tövsiyə edilib. Halbuki, bu xanımın psixoloji durumu, dünyagörüşü, həyat yanaşması bu sahələrlə heç bir uyğunluq təşkil etmir. Bu halda o, gələcəkdə əmək bazarı üçün dəyərli kadr kimi formalaşa bilməyəcək. Təəssüf ki, belə hallara çox rast gəlirik. Ən ağrılı məsələ odur ki, bu prosesə valideynlər də təsir göstərir. Bu gün bir çox valideyn övladının tələbə adını qazanmasını sadəcə onun gələcəyi üçün yox, həm də öz sosial imici üçün – qonşulara, qohumlara qarşı “hesabat” vermək kimi qəbul edir. Bu, yanlış yanaşmadır. Belə bir təzyiq altında edilən ixtisas seçimi nə uşağı xoşbəxt edəcək, nə də cəmiyyətdə faydalı mütəxəssis yetişəcək.

Hər il minlərlə gənc imtahan verir, nəticələrini gözləyir və ali məktəblərə ixtisas seçimi qarşısında qalır. Amma bu prosesin görünməyən tərəfləri var. Bu gün bir çox insan ixtisas seçimini sadəcə qəbul olunmaq üçün edir. Məqsəd bal itirməməkdir. Hansı yolla olur-olsun, bir universitetə düşmək əsasdır. Sanki ali məktəbə daxil olmaq, artıq uğurun son nöqtəsidir. Amma bu yanaşma çox təhlükəlidir. Əgər bir gənc qəbul oldusa, qəhrəmandır. Qonşular, qohumlar, ailə ətrafı onu tərifləyir, sosial mediada paylaşımlar edilir. Qəbul olmadısa, sakitlik çökür. Nə özü danışır, nə də ailəsi. Halbuki bu, sadəcə bir mərhələdir, nə son, nə də başlanğıc".

"İxtisas seçimi həyatın ən mühüm qərarlarından biridir. Bu, insanın gələcək işinə, sosial statusuna, psixoloji rahatlığına və həyat tərzinə birbaşa təsir edir. Amma çox zaman bu qərar məntiq yox, emosiya, real maraqlar yox, sosial basqı əsasında verilir.

Bəzən valideynlər öz övladlarını onların maraqlarına deyil, öz arzularına uyğun istiqamətləndirirlər. Hətta bəziləri üçün övladının universitetə qəbul olması, qonşu və qohumlar qarşısında bir “qələbə” vasitəsidir. Uşağın nə hiss etdiyini, gələcəkdə özünü xoşbəxt hiss edib-etməyəcəyini düşünən isə azdır.

Bu gün əmək bazarı dəyişir. Gələcəkdə bəzi ixtisaslar tamamilə sıradan çıxacaq. Bəzi dar sahəli peşələrə ehtiyac olmayacaq. Əvəzində süni intellekt, rəqəmsal texnologiyalar, proqramlaşdırma, data analitikası, alternativ enerji, biotexnologiya kimi sahələrin tələbatı ildən-ilə artacaq.

Universitet dörd il oxunur ki, gələcəkdə iş bazarında özünə uyğun bir yer tapa biləsən. Əgər sən o bazarda yer tapa bilməyəcəksənsə, onda nə üçün oxuyursan? Biz bəzən bu sadə, amma əsaslı sualdan yayınırıq. Əslində bu sual sadə görünsə də, çox mürəkkəb bir cavab tələb edir. Cəmiyyətin təhsil anlayışı dəyişmədikcə, universitetə olan yanaşma da dəyişməyəcək. İxtisas seçimi sadəcə bal və qəbul məsələsi deyil. Bu, insanın özünü kəşf etməsi, həyata münasibətinin formalaşması və cəmiyyət üçün faydalı bir kadr kimi yetişməsi deməkdir.

Əgər biz bu prosesi ciddi qəbul etməsək: Diplom olacaq, amma bilik olmayacaq. Qəbul olacaq, amma gələcək olmayacaq. Təhsil olacaq, amma xoşbəxtlik olmayacaq. Ona görə də hər bir gənc və valideyn bilməlidir: düzgün ixtisas seçimi gələcəyə qoyulmuş ən dəyərli sərmayədir.

Hər kəsə universitet lazım deyil. Bu gün cəmiyyətdə elə bir fikir formalaşıb ki, sanki “uğur qazanmaq üçün mütləq universitet oxumaq lazımdır”. Bu düşüncə tərzi həm ailələri, həm də gəncləri yanlış istiqamətə yönləndirir. Halbuki hər kəs üçün universitetə getmək nə lazımdır, nə də məqsədəuyğundur. Elə bacarıqlı gənclər var ki, onların peşə məktəbində, kollecdə aldıqları təhsil onlara bəs edir. Hətta bəzi hallarda bu təhsil onları universitet məzunlarından daha tez və daha rahat əmək bazarına çıxarır. Əgər bir uşaq özünü bir texniki sahədə, əllə işləməkdə, praktik bacarıqlarda görürsə, bu uşağı məcbur edib nəzəri yüklü bir universitet təhsilinə sürükləmək doğru deyil. Nə üçün bir peşəkar aşpaz, bir istedadlı çilingər, bir peşəkar avtomobil ustası olmaq universitet məzunu olmaqdan daha az dəyərli olsun? Əslində bu cəmiyyətin özü hələ də təhsilin forması ilə deyil, formasiyaları ilə maraqlanır. Diploma baxırıq, amma bacarığa yox. Halbuki gələcəyin iqtisadiyyatında ən çox qazananlar konkret bacarığı olanlar olacaq.

Universitetlər nəzəri bilik verir, bu, bir çox sahə üçün vacibdir. Amma nəzəriyyəni həyatla birləşdirə bilməyən gənc, istedadlı bir peşə sahibindən daha uğurlu ola bilməz.

Elə peşə məktəbləri var ki, gəncə konkret ixtisas, real iş bacarığı və əmək bazarında dərhal yer tapmaq imkanı verir. Bəzən 2-3 illik bir peşə təhsili, 4 illik ali təhsildən daha dəyərli nəticə verir. Təhsil yalnız diplom almaq üçün deyil, özünü həyata hazırlamaq üçündür. Hər kəsin yolu eyni deyil. Bəziləri üçün universitet ən düzgün seçimdir. Bəziləri üçün isə peşə məktəbi, kollec, qısa kurslar daha doğru və faydalıdır. Əsas olan odur ki: Gənc öz maraqlarını və bacarığını tanısın. Valideyn öz övladını “cəmiyyət nə deyər” deyə yox, “uşağım nə istəyər” deyə yönləndirsin.

Cəmiyyət diploma yox, bacarığa dəyər versin. Sonda hər kəsin həyatda öz yolu var. Bu yolun adı universitet ola bilər, ya da peşə məktəbi. Əsas odur ki, bu yol insanın özünü tapa bildiyi yol olsun" - deyə o, əlavə edib.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:176
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 05 İyun 2025 10:31 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see373

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see335

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see293

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see269

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see266

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see257

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see246

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see239

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see238

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see225

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see219

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see217

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see214

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see211

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see210

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see206

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see206

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see200

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see199

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see182
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri