Əhali sürətlə borclanır: NECƏ OLACAQ?

Azərbaycanda problemli kreditlərdə artım 20 faizi keçib.

2025-ci il noyabrın 1-nə Azərbaycanda vaxtı keçmiş kreditlərin məbləği 544.8 milyon manat təşkil edib.Mərkəzi Bankın bu gün, noyabrın 27-də açıqladığı hesabatda bildirilir ki, bu göstərici cari ilin əvvəli ilə müqayisədə 21.3 faiz və ya 95.7 milyon manat çoxdur.

Ölkədə problemli kreditlərin məbləği son bir ildə isə 13.5 faiz və ya 65 milyon manat artıb.

Qeyd edək ki, son illər kreditdən istifadə geniş miqyas alıb. Xüsusilə də istehlak kerditləri davamlı olaraq artır. Ancaq həmin kreditlərin ödənməsi ilə bağlı problemlər də qalmaqdadır.

Buna səbəb kredit faizlərinin çoxluğu, yoxsa əhalinin gəlirlərinin azlığıdır?

Məsələ ilə bağlı iqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov “Cebheinfo.az”-a bildirib ki, belə bir məbləği ortaya çıxmasına çoxlu faktorlar təsir göstərir:

“Kredit faizlərinin yuxarı olması bu və ya digər şəkildə ödənişin geri qayıtması səviyyəsinə, ödəniş qabiliyyətinə mənfi təsir göstərir. Eyni zamanda, bankların kredit portfelinin, eləcə də müştəri bazasının böyüməsi də son illərdə problemli kreditlərin nominal ifadə də genişlənməsinə təsir göstərir.

Buna paralel olaraq digər tərəfdən əhalinin alıcıq gücü son illərdə, xüsusilə də inflyasiya tendensiyası müşahidə olunmaqdadır. Bu əhalinin müxtəlif sosial qruplarının alıcılıq gücünə mənfi təsir göstərir və dolayısıyla götürülmüş kreditlərin geri qaytarılması imkanlarını məhdudlaşdırır.

Digər bir tərəfdən, istehlak kreditləri bazarı genişlənir. Xüsusilə kredit təşkilatlarına, banklara davranış əsaslı kredit vermə hüququnun tanınması, eyni zamanda kredit  kartlarının sayının kütləvi şəkildə sayının artması bir tərəfdən isteklaçını təşviq edir, digər tərəfdən də əhalinin borc öhdəliklərini artırır. 

Bu da dolayısıyla problemli toksik aktivlərin genişlənməsinə gətirib çıxarır. Ancaq bütövlükdə götürdükdə hələlik biz kredit portfelini, eyni zamanda bunun  strukturunda toksik aktivlərin həcmini nəzərə almış olsaq, təxminən 1,7 faizdir, bu hələlik təhlükə həddi deyil.

Bank sektoru üçün təxminən 3 faiz sos siqnalıdır. Ancaq indiki şərtlər daxilində  bundan təxminən iki dəfə daha aşağı xüsusi çəkiyə malik olması o deməkdir ki, hələlik proses idarəolunandır. Uzunmüddətli dövrdə əlbəttə ki, prosesin davamlılığı izlənilməli, xroniki hal alıb-almamasına təsir göstərməlidir.

Bu, məsələ ilə bağlı hökumətin artıq digər qərarları, strategiyasının formalaşdırılmasıdır ki, əgər bu proses davamlı xarakter alarsa, bu zaman risklər də artır”.

Nigar Abdullayeva
“Cebheinfo.az”

Açar sözlər: kredit Rəşad Həsənov

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin