“Əkinçi”dən rəqəmsal informasiya mühitinə uzanan yol

Cavanşir Feyziyev,
Milli Məclisin deputatı

Mətbuat təkcə informasiya mənbəyi deyil, eyni zamanda xalqın ictimai şüurunu formalaşdıran, dövlətçilik düşüncəsini cilalayan və milli yaddaşını tarixləşdirən ən mühüm institutlardan biridir. Bu il 151 illiyini qeyd etdiyimiz Azərbaycan mətbuatı Həsən bəy Zərdabinin böyük maarifçilik ideyaları ilə başlanan yolu keçərək bu gün beynəlxalq informasiya məkanında ölkəmizin maraqlarını müdafiə edən güclü media sisteminə çevrilib. Milli Mətbuat Günü yalnız jurnalistlərin peşə bayramı deyil, həm də Azərbaycan dövlətçiliyinin və milli özünüdərkin inkişaf tarixinin mühüm mərhələlərinin xatırlandığı əlamətdar bir gündür.

1875-ci il iyulun 22-də nəşrə başlayan “Əkinçi” qəzeti Azərbaycan xalqının maariflənməsi, ictimai şüurda milli kimliyin möhkəmlənməsi və bütövlükdə ictimai fikrin inkişafında yeni dövr açdı. Cəmi iki il fəaliyyət göstərməsinə baxmayaraq, “Əkinçi” milli mətbuatın əsas prinsiplərini formalaşdırdı və sonrakı dövrdə yaranan “Ziya”, “Kəşkül”, “Həyat”, “Füyuzat”, “Molla Nəsrəddin”, “Açıq söz” kimi nəşrlər həmin ənənəni uğurla davam etdirdi. Bu “mətbuat orqanları xalqın ana dilinin qorunmasında, milli-mənəvi dəyərlərinin təbliğində və milli azadlıq ideyalarının yayılmasında misilsiz rol oynadı.

Müstəqillik illərində Azərbaycan mediası keyfiyyətcə yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoydu. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışından sonra həyata keçirilən islahatlar medianın inkişafı üçün möhkəm hüquqi və institusional zəmin yaratdı. Xüsusilə 1998-ci ildə dövlət senzurasının ləğvi milli mətbuatın inkişafı baxımından tarixi dönüş nöqtəsi yaratdı və ölkədə söz və mətbuat azadlığının inkişafına yol açdı. Sonrakı illərdə media ilə bağlı qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsi, medianın iqtisadi müstəqilliyinin gücləndirilməsi və jurnalistlərin sosial müdafiəsinin artırılması istiqamətində atılan addımlar Azərbaycan mətbuatının peşəkarlıq səviyyəsinin yüksəlməsinə ciddi təsir göstərdi.

Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə media sahəsində həyata keçirilən ardıcıl islahatlar bu siyasətin davamlı xarakter daşıdığını nümayiş etdirir. Medianın İnkişafı Agentliyinin yaradılması, “Media haqqında” Qanunun qəbul edilməsi, media subyektlərinə tətbiq olunan vergi güzəştləri, jurnalistlərin güzəştli ipoteka imkanlarından yararlanması və Media və Yayım Şurasının yaradılması istiqamətində atılan addımlar müasir media mühitinin daha çevik və səmərəli fəaliyyət göstərməsinə xidmət edir. Bütün bunlar göstərir ki, Azərbaycanda medianın inkişafı dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biridir.

Rəqəmsallaşmanın sürətləndiyi müasir dövrdə media qarşısında yeni çağırışlar durur. Sosial media platformalarının təsirinin artması, dezinformasiyaya qarşı mübarizə, informasiya təhlükəsizliyinin təmin edilməsi zərurəti süni intellekt texnologiyalarının tətbiqini və media savadlılığının yüksəldilməsini diktə edir. Azərbaycan mediasını qlobal informasiya şəbəkəsinin ayrılmaz hissəsinə çevirən İnternet qəzetçiliyinin inkişaf etdirilməsi onu beynəlxalq rəqabət mühitinə çıxarır.

Azərbaycan mediasının son illərdə qazandığı ən böyük uğurlardan biri Vətən müharibəsi dövründə nümayiş etdirdiyi peşəkarlıq oldu. Jurnalistlər yalnız hadisələri işıqlandırmadılar, eyni zamanda informasiya cəbhəsində Azərbaycanın haqq səsini dünyaya çatdıraraq düşmənin dezinformasiya cəhdlərini iflasa uğratdılar. Postmüharibə dövründə azad olunmuş ərazilərdə aparılan bərpa-quruculuq işlərinin, Qarabağ həqiqətlərinin və Azərbaycanın beynəlxalq təşəbbüslərinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasında media mühüm missiya yerinə yetirir. Azərbaycan ilə Türkiyə arasında media sahəsində strateji əməkdaşlıq ortaq informasiya məkanının formalaşmasına mühüm töhfə verir.

Bu baxımdan Şuşada keçirilən Qlobal Media Forumları artıq beynəlxalq media gündəliyinin mühüm platformalarından birinə çevrilib. Xüsusilə IV Şuşa Qlobal Media Forumunda sülhün təşviqi, həqiqətin bərpası, ictimai etimadın gücləndirilməsi, süni intellekt dövründə media etikası və dezinformasiyaya qarşı beynəlxalq əməkdaşlıq kimi aktual məsələlərin müzakirəsi Azərbaycanın qlobal informasiya siyasətində artan rolunu bir daha nümayiş etdirmiş oldu.

Bu gün Azərbaycan mediası artıq yalnız xəbəri çatdıran vasitə deyil. O, milli maraqların qorunmasına xidmət edən strateji institut, dövlətlə cəmiyyət arasında etibarlı körpü, informasiya təhlükəsizliyinin vacib elementi və müasir dövlət quruculuğunun fəal iştirakçısıdır. Qarşıdakı dövrdə də peşəkarlıq, obyektivlik, milli məsuliyyət və yüksək vətənpərvərlik prinsiplərinə sadiq qalan Azərbaycan jurnalistikası Zərdabinin əsasını qoyduğu müqəddəs missiyanı uğurla davam etdirərək ölkəmizin beynəlxalq informasiya məkanında mövqelərini daha da möhkəmləndirməyə davam edəcəkdir.

Milli mətbuatımızın fədakar və vətənpərvər təmsilçilərini peşə bayramı münasibətilə təbrik edir və onlara davamlı yaradıcılıq uğurları arzulayıram.