Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Ekspert: Kolleclər real həyatda heç bir təsiri olmayan təhsil qurumlarına çevriləcək

Ekspert: Kolleclər real həyatda heç bir təsiri olmayan təhsil qurumlarına çevriləcək

Icma.az, Demokrat.az portalına istinadən məlumat verir.

"9-cu sinifdən sonra kolleclərə qəbul planının kəskin azaldılması Azərbaycanın orta ixtisas təhsili siyasətində ciddi dönüş nöqtəsidir. Bu qərarın əsasını əmək bazarında orta ixtisaslı kadrların keyfiyyətinin aşağı olması, kolleclərdə tədris prosesinin əmək bazarının tələblərinə cavab verməməsi və tələbələrin böyük bir hissəsinin bu təhsil formasını yalnız universitetə keçid vasitəsi kimi görməsi təşkil edir. Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına əsasən, 2022-ci ildə kolleclərə qəbul olunanların 41 faizi təhsilini sonadək davam etdirməyib və ya diplom aldıqdan sonra ixtisası üzrə işləməyib. Bu, resurs israfı olmaqla yanaşı, həm də insan kapitalının qeyri-səmərəli istifadəsinə gətirib çıxarır".
Bu sözləri Demokrat.az-a açıqlamasında təhsil eksperti Kamran Əsədov deyib. 
"Təhsil haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanununa görə orta ixtisas təhsili ümumi orta və ya tam orta təhsildən sonra həyata keçirilən təhsil pilləsidir və bu pillənin əsas məqsədi ixtisaslı kadrların hazırlanmasıdır. Lakin praktikada kolleclər nə tam peşə yönümlü bacarıqlar verə bilir, nə də akademik təhsilə ciddi alternativ yaradır. Bu da onu göstərir ki, mövcud qanunvericilikdə nəzərdə tutulan hədəflərlə real icra arasında ciddi boşluq mövcuddur".
O bildirib ki, müsbət tərəflərdən biri kimi qeyd etmək olar ki, kolleclər bəzi hallarda sosial həssas təbəqədən olan şagirdlərin ali təhsil almaq imkanlarını genişləndirirdi:
"4 illik kollec təhsili onlara daha sərfəli qiymətə təhsil almaq və bəzən bu müddət ərzində ali məktəblərə yenidən hazırlaşmaq fürsəti verirdi. Eləcə də bəzi texniki kolleclər – məsələn, tibb, dəmir yolu, kənd təsərrüfatı sahələrində olanlar – əmək bazarında müəyyən qədər dəyərli hesab olunurdu. Amma ümumi mənzərəyə baxdıqda bu müsbət nümunələr ümumi sistemin zəifliyini kompensasiya etməyə kifayət etmir.
Əsas problemlərdən biri də budur ki, 9-cu sinif şagirdi hələ ixtisas seçimi və peşə yönümü baxımından tam yetkin deyil. Bu yaşda qəbul edilən qərarlar çox zaman ailənin təsiri və ya təsadüfi meyllərlə formalaşır. Elə bu səbəbdəndir ki, kollecə qəbul olunanların böyük hissəsi ya təhsilini tamamlamır, ya da bu mərhələni ali məktəbə keçid üçün bir pillə kimi istifadə edir. Beləliklə, sistem həm tədris baxımından qeyri-effektiv olur, həm də nə peşə bacarığı qazandırır, nə də dərin nəzəri baza yaradır".
Ekspertin sözlərinə görə, dünya təcrübəsi göstərir ki, Almaniyada “duallıq” prinsipi ilə fəaliyyət göstərən kolleclər şagirdləri birbaşa iş mühitinə hazırlayır:
"Bu sistemdə şagird həm kollecdə nəzəri bilik alır, həm də müəssisələrdə praktik təcrübə qazanır. Finlandiyada isə kolleclər peşə yönümlü akademik təhsilin alternativi deyil, bərabərhüquqlu seçimidir. Onlar tam təchizatlı laboratoriyalar, müəssisə əsaslı təlim və təcrübə proqramları ilə iş dünyasına hazır kadrlar yetişdirirlər. Azərbaycanda isə kolleclərin əksəriyyəti bu baxımdan nə tədris mühiti, nə müəllim heyəti, nə də əmək bazarına inteqrasiya imkanları baxımından uyğun deyil.
Əgər kolleclərdə plan yerlərinin azaldılması davam edəcəksə, bu təhsil formasının transformasiyası zəruridir. Məzmun təkmilləşdirilməli, əmək bazarı ilə əməkdaşlıq gücləndirilməli, kollec diplomunun iş dünyasında dəyəri artırılmalıdır. Əks halda, bu təhsil pilləsi artıq sosial və iqtisadi baxımdan daşıdığı yükü doğrultmayacaq".
Onun sözlərinə görə gələcəkdə nə dəyişəcək sualına cavab olaraq demək olar ki, plan yerlərinin azaldılması ilə kolleclərə yönələn tələbə axını azalacaq, amma bu, əgər peşə məktəbləri gücləndirilməsə və ali məktəbə keçid imkanları artırılmasa, gənclərin təhsilsiz qalması riskini artıracaq:
"Nə dəyişməlidir sualına isə cavab sadə, amma mürəkkəb icrası olan bir istiqamətdədir: kolleclər ya funksional peşə təhsili mərkəzlərinə çevrilməli, ya da ali təhsilə keçidi təmin edən səmərəli akademik baza qurulmalıdır. Bunun üçün isə həm infrastruktur, həm kurikulumlar, həm də əmək bazarına çıxış mexanizmləri yenidən qurulmalıdır.
Hazırkı vəziyyət dəyişməsə, kolleclər sadəcə rəsmi statistikanın rəqəmlərini dolduran, amma real həyatda heç bir təsiri olmayan təhsil qurumlarına çevriləcək. Təhsilin gələcəyini isə belə qurumlarla deyil, məzmunlu və məqsədli yanaşmalarla dəyişmək mümkündür".
Əfsanə Kamal
Demokrat.az
Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:276
embedMənbə:https://demokrat.az
archiveBu xəbər 16 İyun 2025 12:43 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see318

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see299

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see291

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see284

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see274

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see266

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see259

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see259

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see252

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see251

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see246

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see237

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see233

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see231

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see231

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see227

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see218

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see212

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see208

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see204
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri