Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

Ekspert: Kolleclər real həyatda heç bir təsiri olmayan təhsil qurumlarına çevriləcək

Ekspert: Kolleclər real həyatda heç bir təsiri olmayan təhsil qurumlarına çevriləcək

Icma.az, Demokrat.az portalına istinadən məlumat verir.

"9-cu sinifdən sonra kolleclərə qəbul planının kəskin azaldılması Azərbaycanın orta ixtisas təhsili siyasətində ciddi dönüş nöqtəsidir. Bu qərarın əsasını əmək bazarında orta ixtisaslı kadrların keyfiyyətinin aşağı olması, kolleclərdə tədris prosesinin əmək bazarının tələblərinə cavab verməməsi və tələbələrin böyük bir hissəsinin bu təhsil formasını yalnız universitetə keçid vasitəsi kimi görməsi təşkil edir. Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına əsasən, 2022-ci ildə kolleclərə qəbul olunanların 41 faizi təhsilini sonadək davam etdirməyib və ya diplom aldıqdan sonra ixtisası üzrə işləməyib. Bu, resurs israfı olmaqla yanaşı, həm də insan kapitalının qeyri-səmərəli istifadəsinə gətirib çıxarır".
Bu sözləri Demokrat.az-a açıqlamasında təhsil eksperti Kamran Əsədov deyib. 
"Təhsil haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanununa görə orta ixtisas təhsili ümumi orta və ya tam orta təhsildən sonra həyata keçirilən təhsil pilləsidir və bu pillənin əsas məqsədi ixtisaslı kadrların hazırlanmasıdır. Lakin praktikada kolleclər nə tam peşə yönümlü bacarıqlar verə bilir, nə də akademik təhsilə ciddi alternativ yaradır. Bu da onu göstərir ki, mövcud qanunvericilikdə nəzərdə tutulan hədəflərlə real icra arasında ciddi boşluq mövcuddur".
O bildirib ki, müsbət tərəflərdən biri kimi qeyd etmək olar ki, kolleclər bəzi hallarda sosial həssas təbəqədən olan şagirdlərin ali təhsil almaq imkanlarını genişləndirirdi:
"4 illik kollec təhsili onlara daha sərfəli qiymətə təhsil almaq və bəzən bu müddət ərzində ali məktəblərə yenidən hazırlaşmaq fürsəti verirdi. Eləcə də bəzi texniki kolleclər – məsələn, tibb, dəmir yolu, kənd təsərrüfatı sahələrində olanlar – əmək bazarında müəyyən qədər dəyərli hesab olunurdu. Amma ümumi mənzərəyə baxdıqda bu müsbət nümunələr ümumi sistemin zəifliyini kompensasiya etməyə kifayət etmir.
Əsas problemlərdən biri də budur ki, 9-cu sinif şagirdi hələ ixtisas seçimi və peşə yönümü baxımından tam yetkin deyil. Bu yaşda qəbul edilən qərarlar çox zaman ailənin təsiri və ya təsadüfi meyllərlə formalaşır. Elə bu səbəbdəndir ki, kollecə qəbul olunanların böyük hissəsi ya təhsilini tamamlamır, ya da bu mərhələni ali məktəbə keçid üçün bir pillə kimi istifadə edir. Beləliklə, sistem həm tədris baxımından qeyri-effektiv olur, həm də nə peşə bacarığı qazandırır, nə də dərin nəzəri baza yaradır".
Ekspertin sözlərinə görə, dünya təcrübəsi göstərir ki, Almaniyada “duallıq” prinsipi ilə fəaliyyət göstərən kolleclər şagirdləri birbaşa iş mühitinə hazırlayır:
"Bu sistemdə şagird həm kollecdə nəzəri bilik alır, həm də müəssisələrdə praktik təcrübə qazanır. Finlandiyada isə kolleclər peşə yönümlü akademik təhsilin alternativi deyil, bərabərhüquqlu seçimidir. Onlar tam təchizatlı laboratoriyalar, müəssisə əsaslı təlim və təcrübə proqramları ilə iş dünyasına hazır kadrlar yetişdirirlər. Azərbaycanda isə kolleclərin əksəriyyəti bu baxımdan nə tədris mühiti, nə müəllim heyəti, nə də əmək bazarına inteqrasiya imkanları baxımından uyğun deyil.
Əgər kolleclərdə plan yerlərinin azaldılması davam edəcəksə, bu təhsil formasının transformasiyası zəruridir. Məzmun təkmilləşdirilməli, əmək bazarı ilə əməkdaşlıq gücləndirilməli, kollec diplomunun iş dünyasında dəyəri artırılmalıdır. Əks halda, bu təhsil pilləsi artıq sosial və iqtisadi baxımdan daşıdığı yükü doğrultmayacaq".
Onun sözlərinə görə gələcəkdə nə dəyişəcək sualına cavab olaraq demək olar ki, plan yerlərinin azaldılması ilə kolleclərə yönələn tələbə axını azalacaq, amma bu, əgər peşə məktəbləri gücləndirilməsə və ali məktəbə keçid imkanları artırılmasa, gənclərin təhsilsiz qalması riskini artıracaq:
"Nə dəyişməlidir sualına isə cavab sadə, amma mürəkkəb icrası olan bir istiqamətdədir: kolleclər ya funksional peşə təhsili mərkəzlərinə çevrilməli, ya da ali təhsilə keçidi təmin edən səmərəli akademik baza qurulmalıdır. Bunun üçün isə həm infrastruktur, həm kurikulumlar, həm də əmək bazarına çıxış mexanizmləri yenidən qurulmalıdır.
Hazırkı vəziyyət dəyişməsə, kolleclər sadəcə rəsmi statistikanın rəqəmlərini dolduran, amma real həyatda heç bir təsiri olmayan təhsil qurumlarına çevriləcək. Təhsilin gələcəyini isə belə qurumlarla deyil, məzmunlu və məqsədli yanaşmalarla dəyişmək mümkündür".
Əfsanə Kamal
Demokrat.az
Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:278
embedMənbə:https://demokrat.az
archiveBu xəbər 16 İyun 2025 12:43 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see322

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see319

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see300

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see295

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see277

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see271

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see271

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see265

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see253

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see250

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see243

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see234

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see228

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see222

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see222

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see212

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see203

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see200

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see200

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri