“Ərdoğanın diplomatik marafonu: Putin, Zelenski və Cənubi Qafqaz“ “TRT Global“

"Türkiyə lideri həm Ukrayna münaqişəsində, həm də regionun sülh gündəmində açar oyunçuya çevrilir..."

Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının (ŞƏT) Çində keçirilən sammitində həm Vladimir Putin, həm də digər liderlərlə görüşərək bir sıra mühüm siyasi və iqtisadi mesajlar verib. Onun açıqlamaları həm Ukrayna müharibəsinə, həm də Cənubi Qafqazda sülh prosesinə dair Ankaranın artan rolunu göstərir.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "TRT Global" nəşri məlumat yayıb.

Ukrayna münaqişəsi: tərəflər hələ hazır deyil

Ərdoğan Putinə sammit çərçivəsində, Zelenski ilə isə telefon danışığında müharibənin dayandırılması yollarını müzakirə etdiyini açıqlayıb. Lakin o, etiraf etdi ki, tərəflər hələlik liderlər səviyyəsində görüşə hazır deyil.

Buna baxmayaraq, Türkiyə rəhbəri İstanbulda keçirilmiş əvvəlki danışıqların sülhə yolun açıq qaldığını göstərdiyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, Ankara "mərhələli şəkildə danışıqların səviyyəsini yüksəltməyi" dəstəkləyir. Nəticədə sülh təşəbbüsləri bir gün liderlərin görüşündə konkret razılaşmalara çevrilməlidir.

Moskva–Ankara iqtisadi əməkdaşlığı

Putin və Ərdoğan sammitdə ikitərəfli münasibətlərin iqtisadi, turizm və enerji aspektlərinə də toxunub. Rusiya lideri ötən il 6,7 milyon rusiyalı turistin Türkiyəyə səfər etməsi ilə yeni tarixi rekorda imza atıldığını açıqlayaraq, Ankaraya yaradılan təhlükəsiz və rahat şərait üçün təşəkkür edib.

Bundan başqa, tərəflər "Akkuyu" Atom Elektrik Stansiyasının maliyyələşdirilməsi məsələsində irəliləyiş əldə ediblər. Ərdoğan bildirib ki, stansiyanın maliyyə təminatı "Botas" şirkətinin qaz ödənişləri hesabına həyata keçiriləcək mexanizm üzərindən test mərhələsini uğurla tamamlayıb. "Akkuyu"nun 2026-cı ildə istifadəyə verilməsi planlaşdırılır.

Cənubi Qafqazda sülh perspektivləri

Sammitdən qayıdarkən Ərdoğan Cənubi Qafqazda yaxın vaxtlarda sülhün bərqərar olacağına inamını ifadə edib. Onun sözlərinə görə, Bakı ilə İrəvan arasındakı ziddiyyətlərin böyük qismi aradan qalxıb və tərəflər yekun sazişə çox yaxındır. Ərdoğan xüsusilə Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı artıq ciddi fikir ayrılıqlarının qalmadığını vurğulayıb: "İlham Əliyev bu məsələdə daha da əminlik nümayiş etdirir".

Türkiyə lideri hesab edir ki, sülh regionun nəqliyyat və ticarət imkanlarını genişləndirəcək, sərhədlər açılacaq və bundan ən çox bölgə ölkələri, o cümlədən Türkiyə fayda götürəcək. Onun fikrincə, zamanla Rusiya və İran da bu dəyişikliklərin təhlükə deyil, imkan olduğunu anlayacaq.

Ərdoğanın son açıqlamaları Ankaranın diplomatik xəritədə eyni vaxtda bir neçə istiqamətdə hərəkət etdiyini göstərir: Ukraynada vasitəçilik, Moskva ilə enerji tərəfdaşlığı, Cənubi Qafqazda sülh təşəbbüsü. Türkiyə lideri bu marafonda həm regional, həm də qlobal miqyasda öz ölkəsinin mövqelərini möhkəmləndirməyə çalışır.