Ermənistanın regiona inteqrasiyasının yeni mərhələsi

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin yanvarın 5-də yerli televiziya kanallarına verdiyi müsahibə Cənubi Qafqazın gələcək nəqliyyat-siyasi düzəninə dair mühüm siqnallar təqdim etdi.

Prezidentin söylədiyi ən diqqətçəkən məqam Ermənistanın həm Naxçıvan üzərindən İranın dəmir yolu sisteminə, həm də Azərbaycanın əsas ərazisi vasitəsilə Rusiyanın dəmir yollarına çıxış əldə edəcəyinə dair açıqlaması oldu. Bu fikir əslində Bakının uzun müddətdir qurduğu regional inteqrasiya modelinin məntiqi davamıdır. Əgər bu nəqliyyat bağlantıları reallaşarsa, Ermənistan ilk dəfə olaraq öz üzərinə illərlə qoyduğu coğrafi blokadanı yumşaltmaq, iqtisadi nəfəs yollarını bərpa etmək və regionun real infrastruktur şəbəkəsinə inteqrasiya olmaq imkanı qazanacaq.

Bu, həm də Cənubi Qafqazda uzun müddət davam edən qarşılıqlı bağlılıq problemlərinin aradan qalxması deməkdir. Çünki, nəqliyyat əlaqələri təkcə yük daşımaları deyil, həm də siyasi münasibətlərin yumşalmasına xidmət edən ən praktik mexanizmdir.

Digər tərəfdən, Prezident Əliyevin verdiyi mesaj Azərbaycanın regionda formalaşan yeni düzənin mərkəzində dayandığını aydın şəkildə göstərir. Bakı həm Rusiya, həm də İranla sabit nəqliyyat xətlərinin açılmasında həlledici rol oynayır və bu səbəbdən Ermənistanın yeni marşrutlara qoşulması yalnız texniki məsələ deyil, siyasi seçimdir. Ermənistan üçün İran və Rusiya ilə birləşdirici dəmir yolu modelləri iqtisadi baxımdan cəlbedici görünsə də, onların icrası Azərbaycanın razılığına və regiondakı təhlükəsizlik balansına bağlıdır. Bu isə Bakının proseslərə nəzarət mexanizmini gücləndirir və Ermənistanı daha rasional davranmağa, revanşist ritorikadan uzaqlaşmağa sövq edən əlavə təzyiq aləti yaradır.

Əslində, Prezident Əliyevin açıqlaması bir daha göstərdi ki, Bakı regionun gələcək nəqliyyat xəritəsini formalaşdıran əsas aktordur və Ermənistanın bu sistemdən kənarda qalmaq imkanı artıq yoxdur. Bu, həm sülh gündəminə xidmət edir, həm də Cənubi Qafqazın qarşılıqlı asılılıq əsasında yenidən qurulan iqtisadi-siyasi modelə keçidinin vacib mərhələsidir.

Züriyə Qarayeva