ƏT YEYƏNLƏRƏ PİS XƏBƏR: 1 milyon insan...

Qırmızı və emal olunmuş ətin istehlakının məhdudlaşdırılması ölüm riskinin cüzi azalması ilə əlaqəli ola bilər. 

Bakıvaxtı.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Current Developments in Nutrition” jurnalında dərc olunub.

Bununla belə, ətin yalnız ağ ətlə əvəzlənməsi və ya pəhrizdən tamamilə çıxarılması ömür uzunluğu ilə eyni dərəcədə əhəmiyyətli əlaqə göstərməyib.

Alimlər Amerika Xərçəng Cəmiyyətinin maliyyələşdirdiyi genişmiqyaslı araşdırmada iştirak edən təxminən 1 milyon insanın məlumatlarını təhlil ediblər. İştirakçılar 1982-ci ildə qidalanma və həyat tərzi ilə bağlı sorğunu cavablandırıblar və orta hesabla 27,5 il ərzində izləniliblər. Bu müddətdə təxminən 626 min ölüm qeydə alınıb.

İştirakçılar qırmızı və emal olunmuş ət istehlakının səviyyəsinə görə yüksək, orta və aşağı istehlak qruplarına bölünüb. Yalnız ağ ət, o cümlədən quş əti və balıq istehlak edənlər, həmçinin ət yeməyən və vegetarian iştirakçılar ayrıca qiymətləndirilib.

Yaş, cins, siqaret çəkmə, spirtli içki qəbulu, bədən çəkisi və digər sağlamlıq amilləri nəzərə alındıqdan sonra qırmızı və emal olunmuş ətin az istehlakı araşdırılan ölüm göstəriciləri ilə statistik baxımdan əhəmiyyətli əlaqə göstərən əsas kateqoriya olub.

Yüksək ət istehlakı ilə müqayisədə qırmızı və emal olunmuş ətin az yeyilməsi bütün səbəblərdən, ürək-damar xəstəliklərindən, xərçəngdən və insultdan ölüm riskinin daha aşağı olması ilə əlaqələndirilib. İnsultdan ölüm riskində azalma təxminən 4 faiz təşkil edib.

Nəticələr bəzi qruplarda daha nəzərəçarpacaq olub. Məsələn, kişilər arasında yalnız ağ ət istehlakı bütün səbəblərdən ölüm hallarının 7 faiz azalması ilə əlaqələndirilib. Normal çəkili iştirakçılarda bu göstərici 5 faiz olub. 80 yaş və yuxarı şəxslərdə isə ən yüksək qırmızı və emal olunmuş ət istehlak edənlərlə müqayisədə risk 6 faiz aşağı olub.

Xərçəngdən ölüm halları üzrə qırmızı və emal olunmuş ətin az istehlakı müxtəlif yaş və digər alt qruplarında riskin təxminən 2-5 faiz azalması ilə əlaqələndirilib. 80 yaş və yuxarı şəxslər arasında yalnız ağ ət istehlakı xərçəngdən ölüm riskinin 9 faiz azalması ilə əlaqəli olub.

Vegetarian pəhrizlə bağlı nəticələr isə daha qeyri-müəyyən olub. Ümumi qrupda ətdən tamamilə imtina ölüm riskinin ardıcıl şəkildə azalması ilə əlaqələndirilməyib. Əhəmiyyətli azalma yalnız 50-64 yaş aralığındakı iştirakçılar arasında – təxminən 6 faiz – müşahidə olunub.

Tədqiqat müəllifləri vurğulayıblar ki, əldə edilən nəticələr ət istehlakı ilə ömür uzunluğu arasında birbaşa səbəb-nəticə əlaqəsini sübut etmir.

Araşdırmanın əsas məhdudiyyətləri arasında iştirakçıların qidalanmasının yalnız bir dəfə – 1982-ci ildə qiymətləndirilməsi, pəhriz məlumatlarının kifayət qədər ümumi olması və tamamilə ətdən imtina edən və ya yalnız ağ ət istehlak edən iştirakçıların sayının az olması göstərilib. 

Günəş Mərd