Icma.az
close
up
RU
Menu

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

Ətir və kosmetik vasitələrin tərkibi sağlamlığa təsir edə bilərmi? ARAŞDIRMA

Ətir və kosmetik vasitələrin tərkibi sağlamlığa təsir edə bilərmi? ARAŞDIRMA

Sia Az saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Parfüm və kosmetik vasitələr gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. İnsanlar bu məhsullardan gigiyena, gözəllik və özünü ifadə məqsədilə istifadə edirlər. Lakin son illərdə bu məhsulların tərkibində olan kimyəvi maddələrin insan sağlamlığına mümkün təsiri ilə bağlı müzakirələr artıb.

Elmi araşdırmalar göstərir ki, kosmetik vasitələrin böyük əksəriyyəti təhlükəsizlik standartlarına uyğun istehsal olunsa da, bəzi komponentlər uzunmüddətli və ya həssas istifadə zamanı allergiya, hormonal dəyişikliklər və digər sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər.

SİA mövzu ilə bağlı araşdırma edib.

Kosmetik vasitələrin əsas tərkib komponentləri

Kosmetika və parfümlər çoxsaylı kimyəvi maddələrin qarışığından ibarətdir. Onların əsas komponentləri aşağıdakılardır:

- Konservantlar

Məhsulun xarab olmasının qarşısını alır. Ən geniş yayılmışları parabenlərdir.

- Ətir (fragrance) maddələri

Parfüm və kosmetikanın qoxusunu təmin edir. Tərkibində onlarla müxtəlif kimyəvi komponent ola bilər.

- Boya və rəngləndiricilər

Dekorativ kosmetikada istifadə olunur.

- Stabilizatorlar və emulqatorlar

Məhsulun teksturasını qoruyur və komponentlərin qarışmasını təmin edir.

Sağlamlığa mümkün təsirlər

Allergik reaksiyalar və dəri problemləri

Kosmetik məhsulların ən çox rast gəlinən təsiri allergiya və dəri qıcıqlanmasıdır.

Ətir maddələri və bəzi konservantlar:

- qaşınma

- qızartı

- dermatit

kimi reaksiyalara səbəb ola bilər. Həssas dəriyə malik insanlarda bu risk daha yüksəkdir.

Endokrin sistemə təsir (hormonal dəyişikliklər)

Bəzi kimyəvi maddələr “endokrin pozucu” kimi tanınır. Bunlar hormon sisteminə təsir göstərə bilər.

Parabenlər

Araşdırmalar göstərir ki, parabenlər estrogen hormonuna bənzər təsir göstərə bilər. Bu isə uzunmüddətli istifadə zamanı hormonal balansın dəyişməsi ilə əlaqələndirilir.

Ftalatlar (phthalates)

Parfümlərdə tez-tez istifadə olunur və reproduktiv sağlamlığa təsiri ilə bağlı müzakirələr mövcuddur.

Tənəffüs sisteminə təsir

Parfümlər və sprey məhsulların tərkibində olan uçucu maddələr:

baş ağrısı

başgicəllənmə

astma simptomlarının artması

kimi təsirlərə səbəb ola bilər.

Xüsusilə qapalı məkanlarda güclü ətir istifadəsi həssas insanlarda narahatlıq yarada bilər.

Uzunmüddətli risklər və xroniki təsirlər

Bəzi tədqiqatlar kosmetik məhsullarda olan kimyəvi maddələrin uzun müddət yığıldıqda orqanizmə təsir edə biləcəyini göstərir.

Məsələn:

formaldehid buraxan maddələr (bəzi saç və dırnaq məhsullarında)

ağır metallar (ucuz və keyfiyyətsiz kosmetikalarda)

uzunmüddətli istifadə zamanı sağlamlıq riskləri yarada bilər.

Parfümlərin xüsusi təsiri

Parfümlər kosmetik vasitələr arasında ən mürəkkəb tərkibə malik məhsullardır. Bir parfümün tərkibində 50-dən çox kimyəvi maddə ola bilər və onların hamısı etiketdə ayrıca göstərilməyə bilər (“fragrance” adı altında birləşdirilir).

Bu isə istehlakçı üçün real tərkibi tam bilməyi çətinləşdirir.

Araşdırmalar göstərir ki, bəzi insanlar üçün parfümlər:

migren tutmalarını tetikləyə bilər

allergik reaksiyalara səbəb ola bilər

uzunmüddətli istifadə zamanı həssaslığı artıra bilər.

Risk qrupları kimlərdir?

Kosmetik vasitələrin təsiri hər kəsdə eyni deyil. Daha həssas qruplar:

- uşaqlar

- hamilə qadınlar

- allergiyaya meyilli şəxslər

- astma və tənəffüs problemləri olanlar

Bu qruplar üçün məhsul seçimi daha diqqətli aparılmalıdır.

Kosmetik vasitələrdən təhlükəsiz istifadə qaydaları

Məhsul seçimi

Sertifikatlı və tanınmış markalara üstünlük verin

Tərkibini oxuyun və şübhəli maddələrdən uzaq durun

Minimalizm prinsipi

Eyni anda çox sayda kosmetik istifadə etməmək

Lazımsız məhsullardan imtina etmək

Dəriyə uyğunluq testi

Yeni məhsulu istifadə etməzdən əvvəl kiçik sahədə yoxlamaq

Parfüm istifadəsi

Qapalı məkanlarda güclü istifadə etməmək

Birbaşa dəriyə çox sıxmamaq

Beynəlxalq standartlar və nəzarət

Avropa Birliyi və digər inkişaf etmiş ölkələrdə kosmetik məhsullar ciddi nəzarətdən keçir. Bir çox zərərli maddələrin istifadəsi məhdudlaşdırılıb və ya qadağan edilib.

Azərbaycanda da kosmetik məhsulların idxalı və satışı müəyyən standartlara tabedir, lakin bazarda qeyri-sertifikatlı məhsulların olması istehlakçılar üçün əlavə risk yarada bilər.

Parfüm və kosmetik vasitələr gündəlik həyat üçün faydalı və zəruri məhsullar olsa da, onların tərkibində olan bəzi kimyəvi maddələr müəyyən hallarda sağlamlığa mənfi təsir göstərə bilər.

Ən böyük risklər allergik reaksiyalar, hormonal təsirlər və tənəffüs problemləri ilə bağlıdır. Lakin düzgün məhsul seçimi, təhlükəsiz istifadə və maarifli yanaşma ilə bu riskləri minimuma endirmək mümkündür.

Bu səbəbdən istehlakçıların məhsulların tərkibinə diqqət yetirməsi və şüurlu seçim etməsi sağlamlığın qorunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:300
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 07 Aprel 2026 13:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see342

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see291

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see278

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see271

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see268

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see244

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see240

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see232

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see227

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see222

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see222

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see220

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see211

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see203

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see197

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see182

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see173

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see173

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see173

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see172
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri