Fevralın 20 si Ümumdünya Sosial Ədalət Günüdür

Bakı, 20 fevral, AZƏRTAC

2008-ci il iyunun 10-da Beynəlxalq Əmək Təşkilatı (BƏT) ədalətli qloballaşma üçün sosial ədalət Bəyannaməsini yekdilliklə qəbul etdi. Bu, BƏT-in 1919-cu ildə Nizamnaməsini qəbul etməsindən bəri Beynəlxalq Əmək Konfransı tərəfindən qəbul edilmiş üçüncü əsas prinsip və siyasət sənədidir. Bəyannamə 1944-cü il Filadelfiya Bəyannaməsində və 1998-ci il İş Yerində Əsas Prinsiplər və Hüquqlar Bəyannaməsində təsbit olunmuş prinsipləri əks etdirir.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Ümumdünya Sosial Ədalət Günü hər il fevralın 20-də qeyd olunur.

2008-ci il Bəyannaməsi BƏT-in qloballaşma dövründə mandatına dair müasir vizyonunu müəyyən edir. Bu sənədi qəbul etməklə, BƏT-in 182 üzv dövlətində hökumətlərin, işəgötürənlər və işçilər təşkilatlarının nümayəndələri qloballaşma kontekstində tərəqqinin və sosial ədalətin təmin edilməsində üçtərəfli təşkilatın aparıcı rolunu vurğulayıblar. Onlar birlikdə BƏT-in Layiqli Əmək Gündəliyi vasitəsilə bu məqsədlərə çatmaq üçün öz potensial imkanlarını gücləndirməyə sadiq qalıblar.

Bu tarixi sənəd həlledici siyasi məqamda qəbul edilib və hamı üçün daha geniş, daha ədalətli nəticələr təmin etmək üçün qloballaşmaya güclü sosial ölçü qatmaq zərurəti barədə geniş konsensusu əks etdirir. Bəyannamə, həmçinin layiqli əmək prinsiplərinə əsaslanan ədalətli qloballaşmaya nail olmaq üçün kompas rolunu oynayır.

Baş Assambleya 26 noyabr 2007-ci il tarixli qətnaməsində sosial inkişafın və sosial ədalətin millətlər daxilində və onların arasında sülhə, təhlükəsizliyə nail olmaq, sabitliyi qorumaq üçün vacib olduğunu, öz növbəsində, sosial inkişafa və sosial ədalətə sülh və təhlükəsizlik olmadan və ya bütün insan hüquqlarına və fundamental azadlıqlara hörmət edilmədən nail olmağın mümkünsüzlüyünü qəbul edib.

2007-ci il noyabrın 26-da Baş Assambleya fevralın 22-sini Ümumdünya Sosial Ədalət Günü elan edib və bu tarix 2009-cu ildən bəri hər il qeyd olunur.

Hamı üçün sosial müdafiə və layiqli əmək

Ümumdünya Sosial Ədalət Günü yoxsulluğu aradan qaldırmaq, tam məşğulluğa və layiqli işə nail olmaq, gender bərabərliyini təşviq etmək və hamı üçün sosial müdafiəyə və bərabərliyə çıxışı genişləndirmək üçün konkret tədbirlər görməyə çağırır.

2026-cı ildə “Hamı üçün sosial müdafiə və layiqli əmək” mövzusu daha ədalətli və davamlı cəmiyyətlər qurmaq üçün praktik tədbirləri, o cümlədən sosial müdafiə sistemlərinin gücləndirilməsi, əmək hüquqlarının qorunması, sosial dialoqun təşviqi və inklüziv ictimai xidmətlərin genişləndirilməsini vurğulayır. Bu tədbirlər insan hüquqlarına hörməti təmin edir, həmçinin insanların iqtisadi, iqlim və texnoloji dəyişikliklərə qarşı dayanıqlığını gücləndirir.

BMT-nin veb-saytında qeyd edilir ki, sosial ədalət sosial müdafiə sistemləri, dövlət xidmətləri və yoxsulluğun, sosial təcridin azaldılmasına yönəlmiş insan hüquqlarına əsaslanan siyasətlər vasitəsilə həyata keçirilir.

Layiqli iş inklüziv cəmiyyətlərin qurulmasında əsas rol oynayır, çünki o, məşğulluq imkanlarını, əmək hüquqlarını, sosial müdafiəni və sosial dialoqu əhatə edir.

Uşaqların və ailələrin inklüziv sosial siyasətlər və effektiv sosial müdafiə sistemləri vasitəsilə münaqişələr, iqlim dəyişikliyinin təsirləri və artan yaşayış xərcləri də daxil olmaqla şoklardan qorunmasına ehtiyacı var.

Sosial və iqtisadi bərabərsizliklər səhiyyə sisteminin nəticələrinə birbaşa təsir göstərir və bu sahədə bərabərliyin təmin edilməsini sosial ədalətin ayrılmaz hissəsinə çevirir.

Eyni zamanda, inklüzivlik köçkünlər və onları qəbul edən icmalar üçün layiqli işə və sosial müdafiəyə çıxışı genişləndirməklə yanaşı, davamlı həlləri və ortaq rifahı dəstəkləmək yollu ilə sosial birliyi möhkəmləndirir.