Fevralın 2 si Ümumdünya Su Bataqlıq Əraziləri Günüdür

Bakı, 2 fevral, AZƏRTAC

Bataqlıq ərazilərinin əhəmiyyəti və onların biomüxtəlifliyinin qorunması haqqında məlumatlılığı artırmaq məqsədilə hər il fevralın 2-də Ümumdünya Su-Bataqlıq Əraziləri Günü qeyd olunur. Bu, 1971-ci ildə su-bataqlıq əraziləri haqqında Ramsar Konvensiyasının qəbul edildiyi tarixdir. Günün məqsədi bütün dünyada bataqlıq ərazilərinin qorunması və davamlı istifadəsinin təşviq edilməsidir.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Ümumdünya Su-Bataqlıq Əraziləri Günü ilk dəfə 1997-ci ildə qeyd olunub. 2021-ci il avqustun 30-da BMT Baş Assambleyası fevralın 2-ni Ümumdünya Su-Bataqlıq Əraziləri Günü elan edən qətnamə qəbul edib.

Dünyadakı bataqlıqların təxminən 90 faizi deqradasiyaya uğrayıb və biz bataqlıq ərazilərini meşələrdən üç dəfə tez itiririk. Bataqlıqlar biomüxtəlifliyə, iqlimin yumşaldılmasına və iqlim dəyişmələrinə uyğunlaşmaya, şirin suyun mövcudluğuna, dünya iqtisadiyyatına və s. töhfə verən əhəmiyyətli ekosistemlərdir.

Bataqlıqlar nədən qiymətlidir?

Bu ekosistemlərin daxili dəyəri və təmin etdikləri faydalar və xidmətlər nəzərə alınmaqla, bataqlıqlar insanlar və təbiət üçün müstəsna əhəmiyyət kəsb edir. Su ehtiyatlarını tənzimləmək insanlar, digər ekosistemlər və iqlimimiz üçün həyati əhəmiyyət kəsb edir. Dünyada bir milyarddan çox insan dolanışıqlarını təmin etmək üçün bataqlıqlardan asılıdır.

Torpaq səthinin təxminən 6 faizini tutmasına baxmayaraq, bataqlıqlar bütün flora və faunanın təxminən 40 faizinə ev sahibliyi edir. Bataqlıq biomüxtəlifliyi sağlamlıq, ərzaq təchizatı, turizm və əmək bazarı üçün vacibdir.

Bataqlıqlar, həmçinin yoxsulluğun aradan qaldırılması, ərzaq və qidalanma, sağlam həyat, gender bərabərliyi, suyun keyfiyyəti və mövcudluğu, enerji, fəlakətlərin azaldılması, innovasiya və adekvat infrastruktur, davamlı və möhkəm icmalar, iqlim dəyişikliyinin azaldılması və uyğunlaşması, okeanlar və dəniz ehtiyatları, biomüxtəliflik və ekosistemlərin davamlı istifadəsi ilə bağlı Davamlı İnkişaf Məqsədlərinə nail olmaq üçün vacibdir.

Bataqlıqlar və gələcəyimiz

2026-cı il Ümumdünya Bataqlıqlar Günü bataqlıqlarla dünya icmalarının ənənələri və mədəni təcrübələri arasındakı dərin qarşılıqlı əlaqəni araşdıracaq.

Bataqlıqlara təhdidlər

Bataqlıqlar ən yüksək azalma, itki və deqradasiya tempinə malik ekosistemlər arasındadır. Qlobal biomüxtəliflik və ekosistem funksiyasındakı mövcud mənfi tendensiyaların əhalinin sürətli artımı, qeyri-davamlı istehsal və istehlak, əlaqəli texnoloji inkişaf, eləcə də iqlim dəyişikliyinin mənfi təsirləri kimi birbaşa və dolayı amillər səbəbindən davam edəcəyi proqnozlaşdırılır.

Bataqlıqlar meşələrdən üç dəfə daha sürətlə yox olur. 1970-ci ildən bəri dünya üzrə bütün bataqlıqların 35 faizi yoxa çıxıb. Bataqlıqların itirilməsinə səbəb olan insan fəaliyyətlərinə kənd təsərrüfatı və tikinti üçün drenaj, su və torpaq çirklənməsi, həddindən artıq balıq ovu və resursların həddindən artıq istismarı, invaziv növlərin yayılması və iqlim dəyişikliyi daxildir. Onların qorunmasında əsas çətinlik bu ərazilərə dair düşüncə tərzini dəyişdirmək, habelə hökumətləri, icmaları onlara qayğı göstərməyə və prioritet verməyə təşviq etməkdir.

Azərbaycanda sahəsi 200 min hektardan artıq olan su-bataqlıq ərazisi mövcuddur

Respublikamızda sahəsi 200 min hektardan artıq olan su-bataqlıq ərazisi mövcuddur. Azərbaycanda Ağgöl və Qızılağac milli parklarının ərazisi mühüm su-bataqlıq əraziləri kimi Ramsar Konvensiyasının siyahısına daxil edilib.