“Forbes”: Zəngəzur dəhlizi Amerika diplomatik yaradıcılığının sınağıdır

2027-ci ilə qədər Zəngəzur dəhlizi  layihənin uğurla həyata keçirilməsi Orta Dəhlizin imkanlarını genişləndirməklə illik 20-50 milyard dollarlıq ticarət axını yarada bilər.

Ölkə.az xəbər verir ki, bu barədə “Forbes” yazır.

“Forbes”in yazdığına görə, Ermənistan ərazisindən keçən Zəngəzur dəhliz layihəsi ətrafında əhəmiyyətli risklər qalmaqdadır, müşahidəçilər danışıqların dalana dirənmə ehtimalını 60% səviyyəsində qiymətləndirirlər ki, bu da layihənin icrasını potensial olaraq 12-18 ay gecikdirə bilər. 

"Ermənistan ərazi nəzarətinin icarəyə verilməsi bağlı hər hansı məsələlərin müzakirəsini qəti şəkildə inkar edir. Kanada Təhlükəsizlik Kəşfiyyat Xidmətinin (CSIS) təhlili, hətta BMT-nin zəmanəti ilə də uğur qazanma ehtimalını cəmi 40-50% qiymətləndirir. Çünki suverenliyin guya pozulması səbəbindən layihə Ermənistan tərəfinin vetosu ilə üzləşə bilər.

Təşəbbüs sadəcə bir infrastruktur layihəsi deyil, getdikcə çoxqütblü dünyada Amerika diplomatik yaradıcılığının daha geniş sınağıdır. Müvəffəqiyyət Vaşinqtonun real iqtisadi maraqlara xidmət edərkən rəqiblərin təsirinə qarşı mübarizə aparan həllər tapmaq bacarığını nümayiş etdirəcək. Uğursuzluq ABŞ-nin mübahisəli bölgələrə təsir imkanlarının zəiflədiyini göstərə bilər.

Avropalı müttəfiqlər üçün bu dəhliz enerjinin həqiqi şaxələndirilməsinə yol açır. Aİ-də enerjiyə qənaət 2030-cu ilə qədər 20-30 milyard dollara çata bilər ki, bu da tullantıların sıfır səviyyəsinə keçidi təmin etməklə yanaşı, avtoritar təchizatçılardan asılılığı azalda bilər.

Layihə həm də iqtisadi stimulların tarixi narazılıqların öhdəsindən gələ biləcəyini yoxlayacaq. Ermənistanın Aİ-nin inkişaf fondlarına 2,5 milyard dollar potensial çıxışı kompromis üçün güclü stimullar yaradır, lakin yalnız suverenlik məsələləri düzgün nəzərə alınarsa.

2027-ci ilə qədər layihənin uğurla həyata keçirilməsi Orta Dəhlizin imkanlarını genişləndirməklə illik 20-50 milyard dollarlıq ticarət axını yarada bilər. Dünya Bankı potensial yük tutumunu 11 milyon ton səviyyəsində qiymətləndirir ki, bu da Avrasiya logistikasını əsaslı şəkildə dəyişdirəcək. Lakin bu qazanc Ermənistanın həssas məsələlərini nəzərə almaq və beynəlxalq dəstəyi saxlamaq qabiliyyətindən asılıdır”, - “Forbes” yazıb.

Mürtəza