Foreign Affairs: “İndi növbə Vaşinqtonundur...”

...Noyabr ayında Yaponiyanın Baş naziri Sanae Takaiçi, Çinin Tayvana mümkün hücumunun Yaponiya üçün mövcudluq təhlükəsi yarada biləcəyini və hərbi cavab tələb edə biləcəyini Seymdə bildirib.

Bu sözlər Pekinin kəskin reaksiyasına səbəb olub. Çin Yaponiya yaxınlığında hərbi təlimləri gücləndirib, Yapon dəniz məhsullarının idxalını dayandırıb, ikili təyinatlı malların ixracını qadağan edib və vətəndaşlarına Yaponiyaya səyahət etməməyi tövsiyə edib.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə Foreign Affairs yazır.

Son illərdə Tokio böyük hərbi modernləşdirmə həyata keçirib, təchizat zəncirlərini gücləndirib və regiondakı maraqlarını müdafiə etməkdə daha iddialı olub.

Lakin ABŞ-ın dəstəyi çatışmır və bu da Çinə qarşı ümumi çəkindirməni zəiflədir.

Ekspertlər qeyd edirlər ki, Vaşinqton Hind-Sakit Okean bölgəsində birgə təhlükəsizlik strategiyası hazırlamaqla və Avstraliya və Hindistanla sənaye siyasətini əlaqələndirməklə Yaponiyanın güclənməsindən faydalanmalıdır.

Şinzo Abenin prezidentliyinin bitməsindən bəri Yaponiya tədricən müdafiə strategiyasından proaktiv strategiyaya keçib, silahlı qüvvələrinin səlahiyyətlərini genişləndirib, potensial rəqiblərə qarşı əks-hücumlar etmək üçün zərbə imkanları əldə edib və hipersəs silahlara, kruiz raketlərinə eləcə də kosmik müşahidəyə investisiya qoyub.

Tokio texnologiya, hərbi avadanlıq təmin etməklə və birgə silah hazırlamaqla qonşuları və müttəfiqləri, o cümlədən Avstraliya, Filippin və Birləşmiş Krallıqla əlaqələrini gücləndirir.

Müdafiə imkanlarına əlavə olaraq, Yaponiya iqtisadi dayanıqlığını fəal şəkildə gücləndirir. O, İqtisadi Təhlükəsizlik Şurası yaratmış, İqtisadi Təhlükəsizliyin Təşviqi Qanununu qəbul etmiş və mikroelektronika, yarımkeçiricilər və strateji texnologiyaların istehsalına milyardlarla dollar sərmayə qoymuşdur.

Tokio həmçinin Çinin həssas sənaye sahələrinə investisiyalarını məhdudlaşdırmış və ABŞ və Avropa ilə sanksiyaları əlaqələndirir.

Ekspertlər vurğulayırlar ki, Yaponiyanın uğuru ABŞ-ın geri çəkilməsinə səbəb ola bilər ki, bu da Vaşinqtonun maraqlarına ziddir.

Müdafiə sistemlərinin birgə inteqrasiyası, koordinasiyalı qoşun təlimi və Yaponiya torpağında vacib silahların istehsalı Qərbi Sakit Okeanda vahid təhlükəsizlik qalxanı yaradacaq. Yaponiya artıq regionu müdafiə etmək əzmini nümayiş etdirib.

İndi ABŞ müttəfiqliyini gücləndirməli, Takaiçinin Tayvana strateji təhlükə ilə bağlı açıqlamalarını dəstəkləməli və Çinin iqtisadi və hərbi təzyiqinə müqavimət göstərmək üçün Tokio ilə birlikdə çalışmalıdır.

Vaşinqton tədbir görməsə, Pekin Amerika müttəfiqlərinin zəifliyinin və daha da genişlənmə imkanının təsdiqini görəcək.

Əli Babayev