Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Fransa 300 illik köləlik qanununu tarixə göndərir: Niyə nəhz indi?

Fransa 300 illik köləlik qanununu tarixə göndərir: Niyə nəhz indi?

Xalq qazeti saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron müstəmləkəçilik dövrünün ən qalmaqallı hüquqi sənədlərindən biri hesab olunan “Qara Məcəllə”nin (Code Noir) ləğvini dəstəkləyib. 1685-1724-cü illərdə qəbul edilmiş bu kral fərmanları Fransa müstəmləkələrində köləliyi tənzimləyən hüquqi baza rolunu oynayırdı. “TRT Haber”in məlumatına görə, qanun layihəsi artıq Fransa Milli Assambleyasının Hüquq komissiyasında yekdilliklə qəbul edilib və mayın 28-də plenar iclasda təsdiqlənməsi gözlənilir. Bununla da, indiyədək formal olaraq Fransa qanunvericiliyində qalan sənədin hüquqi qüvvədən düşməsi prosesi başa çatacaq.

Fransa köləliyi hələ 1848-ci ildə ləğv etsə də, “Qara Məcəllə” hüquqi reyestrdən çıxarılmamışdı. Sənədin ilk versiyası maliyyə naziri Jan-Batist Kolber tərəfindən hazırlanaraq 1685-ci ildə kral XIV Lüdovik tərəfindən təsdiqlənmişdi. Daha sonra 1724-cü ildə XV Lüdovik dövründə yenilənmiş variantı qəbul edilmişdi. Bu sənədlər təkcə hüquqi akt deyil, bütöv bir müstəmləkə idarəetmə sistemini formalaşdırırdı.

Məcəllənin ən qalmaqallı maddələrindən biri olan 44-cü maddədə kölələr “daşınar əmlak” kimi təsvir edilirdi. Ümumilikdə 60 maddədən ibarət olan sənəd müstəmləkələrdə əsarət altına alınmış insanların hüquqi statusunu müəyyənləşdirir, onların itaətsizliyinə görə ağır cəzalar nəzərdə tutur və insanları faktiki olaraq əmtəəyə çevirirdi. Qaçmağa cəhd edən kölələr üçün qulaqların kəsilməsi, damğalanma və hətta edam kimi cəzalar hüquqi norma kimi rəsmiləşdirilmişdi. Tarixçilər bu sənədi Avropa hüquq tarixində insanlıq əleyhinə ən sərt hüquqi sistemlərdən biri hesab edirlər.

Makronun bu addımı həm də Fransanın öz müstəmləkə keçmişi ilə üzləşmək cəhdi kimi qiymətləndirilir. Müasir dövrdə dövlət rəhbərlərinin tarixi cinayətləri açıq şəkildə etiraf etməsi nadir hallarda baş verir. Makron bundan əvvəl də oxşar mövqelər sərgiləyib. O, 2021-ci ildə Ruanda soyqırımı ilə bağlı Fransanın ciddi məsuliyyət daşıdığını etiraf etmiş, lakin rəsmi üzrxahlıqdan yayınmışdı. 2024-cü ildə isə Fransa və müttəfiqlərinin soyqırımın qarşısını almaq imkanına malik olduqlarını, lakin bunu etmədiklərini bildirmişdi.

Analitiklər hesab edirlər ki, Parisin bu addımının arxasında həm daxili, həm də geosiyasi səbəblər dayanır. Son illərdə Fransa Niger, Mali və Burkina Faso kimi keçmiş müstəmləkələrində nüfuzunu ciddi şəkildə itirib. Afrika qitəsində anti-Fransa əhvali-ruhiyyəsinin güclənməsi fonunda Paris simvolik addımlarla “köhnə imperiya siyasətindən uzaqlaşdığı” mesajını verməyə çalışır. Digər tərəfdən, Fransadakı miqrant mənşəli əhali arasında sosial və etnik gərginliyin artması hökuməti tarixi məsələlərdə daha həssas davranmağa sövq edir.

Bununla belə, Fransa “tarixi məsuliyyət” anlayışını qəbul etsə də, hüquqi və maliyyə öhdəlikləri yarada biləcək rəsmi üzrxahlıq məsələsində ehtiyatlı davranır. Bu yanaşma xüsusilə Əlcəzair müharibəsi və Ruanda hadisələri ilə bağlı siyasətdə də müşahidə olunur. Paris keçmiş səhvləri etiraf edir, lakin mümkün təzminat və beynəlxalq hüquqi məsuliyyət risklərindən yayınmağa çalışır.

“Qara Məcəllə”nin ləğvi qlobal miqyasda dekolonizasiya prosesinin davamı kimi də qiymətləndirilir. Bu gün Belçika və Niderland kimi keçmiş imperiyalar da müstəmləkəçilik dövründə törədilmiş cinayətlər, qarət olunmuş tarixi eksponatlar və insan hüquqları pozuntuları ilə bağlı artan beynəlxalq təzyiqlə üz-üzədirlər. Fransa parlamentinin mayın 28-də verəcəyi qərar Parisin öz üzərindəki tarixi-siyasi təzyiqləri azaltmaq və beynəlxalq imicini yenidən formalaşdırmaq cəhdi kimi qiymətləndirilir.

Səbuhi MƏMMƏDOV

XQ

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:110
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 26 May 2026 15:23 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see421

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see346

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see320

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see317

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see297

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see293

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see291

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see274

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see272

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see264

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see246

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see230

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see227

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see210

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see208

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see194

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see192

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see186

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see185

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri