G7 sammitinin əsas gündəmi hansı mövzu oldu? Politoloq AÇIQLADI

Politoloq Elxan Şahinoğlu Fransada keçirilən “Böyük yeddilər”in (G7) sammitinin nəticələrini şərh edərək bildirib ki, toplantının əsas müzakirə mövzusu Rusiya-Ukrayna müharibəsi olub.

Avtosfer.az xəbər verir ki, onun sözlərinə görə, sammit iştirakçıları Rusiyaya qarşı sanksiyaların daha da sərtləşdirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar. Politoloq qeyd edib ki, Rusiya Prezidenti Vladimir Putin ilə dialoqun tərəfdarı kimi tanınan ABŞ Prezidenti Donald Trump belə Moskvaya qarşı təzyiqlərin artırılmasına etiraz etməyib.

Elxan Şahinoğlu hesab edir ki, bu baxımdan Ukrayna Prezidenti Volodymyr Zelenskyy sammitin nəticələrindən razı qalıb. Ukraynanın hava hücumundan müdafiə imkanlarının gücləndirilməsi ilə bağlı əldə olunan razılıq toplantının ən mühüm nəticələrindən biri sayılmalıdır. Politoloq vurğulayıb ki, indi əsas məsələ bu qərarların qısa müddətdə praktik şəkildə həyata keçirilməsidir.

Ekspert bildirib ki, sammitə G7 ölkələri ilə tərəfdaşlıq edən dövlətlərin rəhbərləri də dəvət olunublar. Fransa Prezidenti Emmanuel Macron Çin lideri Xi Jinpingi də toplantıya dəvət etmək niyyətində olub. Lakin bunun üçün G7 ölkələrinin ortaq razılığı tələb olunurdu və Yaponiya tərəfi Çinin sammitdə iştirakını məqsədəuyğun hesab etməyib.

Elxan Şahinoğlu qeyd edib ki, Çin lideri dəvət alsaydı belə, onun sammitə qatılacağı sual altında idi. Politoloqun fikrincə, bunun əsas səbəblərindən biri Çinin Rusiya əleyhinə müzakirələrdə iştirak etmək istəməməsi ilə bağlıdır.

Sammitdə nadir torpaq elementlərinin istismarı və təchizatının şaxələndirilməsi də mühüm mövzulardan biri olub. Dünya üzrə nadir torpaq elementlərinin böyük hissəsinə sahib olan Çin bu məhsulların ixracını məhdudlaşdırdığı üçün G7 ölkələri alternativ mənbələr axtarır. Bu məqsədlə üzv dövlətlər həmin sahədə əməkdaşlığın genişləndirilməsi barədə razılığa gəliblər.

Politoloq sammit çərçivəsində ABŞ Prezidenti Donald Trampın keçirdiyi ikitərəfli görüşlərə də toxunub. Trampın Narendra Modi ilə görüşü xüsusi diqqət çəkib. Tramp əvvəllər Hindistanın siyasətini tənqid etsə də, bu dəfə görüşün nəticələrini müsbət qiymətləndirib və hətta Hindistana qarşı hər hansı təhlükə yaranacağı təqdirdə Vaşinqtonun dəstək verməyə hazır olduğunu bəyan edib.

Tərəflər görüş zamanı Hörmüz boğazı ətrafındakı vəziyyəti də müzakirə ediblər. Bölgədəki gərginlik Hindistanın enerji təhlükəsizliyinə və dəniz daşımalarına mənfi təsir göstərib. Bu səbəbdən Vaşinqton və Tehran arasında mümkün razılaşmalar Yeni Dehli üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Elxan Şahinoğlu əlavə edib ki, ABŞ və Hindistan arasında ticarət sazişinin imzalanması ilə bağlı danışıqlar davam etsə də, proses hələ yekunlaşmayıb. Tərəflər müəyyən irəliləyiş əldə etsələr də, razılaşmanın tamamlanması üçün əlavə müzakirələrə ehtiyac var.

Eltac Zülfüqaroğlu