Icma.az
close
up
RU
Gənclər arasında ən çox bu xəstəliklər yayılır ARAŞDIRMA

Gənclər arasında ən çox bu xəstəliklər yayılır ARAŞDIRMA

Icma.az xəbər verir, Moderator.az saytına əsaslanaraq.

Dünyada orta ömür müddəti artsa da, gənclər arasında ölüm göstəriciləri yüksəlməkdədir. Bu barədə “The Lancet” jurnalında dərc olunan və Berlin Dünya Səhiyyə Zirvəsində təqdim edilən “Qlobal Xəstəlik Yükü” (GBD) adlı araşdırmada bildirilib.

16 min 500 alim tərəfindən aparılan, 300 mindən çox məlumata əsaslanan tədqiqatda qeyd olunur ki, COVID-19 pandemiyasından sonra ömür uzunluğu yenidən artsa da, bəzi bölgələrdə, xüsusilə gənc əhali arasında ölüm halları çoxalıb.

Araşdırma qismən “Bill & Melinda Gates” Fondu tərəfindən maliyyələşdirilib. “The Guardian” qəzetinin məlumatına görə, 2023-cü ildə qadınların orta ömür müddəti 76,3 il, kişilərin isə 71,5 il olub. Bu, 1950-ci illə müqayisədə 20 ildən çox artım deməkdir. Lakin alimlər daha zəngin ölkələrdə ömür uzunluğunun 83 ilə çatdığı, Afrikada isə 62 ilə qədər çatdığını bildiriblər.

Ümumi ölüm göstəriciləri 204 ölkə üzrə azalsa da, yeniyetmələr və gənc yetkinlər arasında bu meylin əks istiqamətdə olduğu vurğulanıb. Tədqiqatda qeyd olunub ki, Şimali və Latın Amerikanın bəzi bölgələrində ölüm artımının əsas səbəbləri arasında narkotik asılılığı və intihar hallarının çoxalması dayanır.

Afrikada aparılan yeni modelləşdirmələr göstərib ki, 1950-ci ildən bəri 5-14 yaş arası uşaqlar arasında ölüm halları əvvəlki hesablamalardan daha yüksəkdir. Əsas səbəblər kimi yoluxucu xəstəliklər və qəzalara işarə edilib. 15-29 yaş arası qadınlarda ölüm nisbətinin isə əvvəlki təxminlərdən 61 faiz daha çox olduğu müəyyən olunub. Bu artımın səbəbləri arasında hamiləlik fəsadları, yol qəzaları və meningit göstərilir.

“Amref Health Africa” təşkilatının baş direktoru Qithinji Qitahi bildirib ki, Afrikada əhalinin 60 faizi 25 yaşdan aşağı olsa da, zəif səhiyyə sistemləri bu potensialı itirməyə səbəb olur:

“Malyariya, QİÇS və vərəm kimi xəstəliklər, natamam müalicələr və peyvənd boşluqları minlərlə gəncin həyatına son qoyur”.

Araşdırma göstərib ki, xroniki xəstəliklər artıq qlobal sağlamlıq problemlərinin üçdə ikisini təşkil edir. Psixi sağlamlıq pozuntuları isə kəskin şəkildə artıb. Alimlərin hesablamalarına əsasən, dünya üzrə xəstəlik yükünün yarısı yüksək təzyiq, hava çirkliliyi, siqaret və artıq çəki kimi qarşısı alına bilən səbəblərlə bağlıdır. Mütəxəssislər araşdırmanı “oyanış çağırışı” adlandıraraq, hökumətləri və səhiyyə qurumlarını gənclər arasında artan ölüm hallarına qarşı təcili və strateji addımlar atmağa çağırıblar. /Sfera.az/

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:250
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 13 Oktyabr 2025 16:11 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see313

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see305

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see272

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see253

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see253

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see251

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see236

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see233

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see229

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see210

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see208

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see208

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see207

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see206

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see205

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see202

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see197

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see196

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see186

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri