Icma.az
close
up
RU
Gənclər arasında ən çox bu xəstəliklər yayılır ARAŞDIRMA

Gənclər arasında ən çox bu xəstəliklər yayılır ARAŞDIRMA

Icma.az xəbər verir, Moderator.az saytına əsaslanaraq.

Dünyada orta ömür müddəti artsa da, gənclər arasında ölüm göstəriciləri yüksəlməkdədir. Bu barədə “The Lancet” jurnalında dərc olunan və Berlin Dünya Səhiyyə Zirvəsində təqdim edilən “Qlobal Xəstəlik Yükü” (GBD) adlı araşdırmada bildirilib.

16 min 500 alim tərəfindən aparılan, 300 mindən çox məlumata əsaslanan tədqiqatda qeyd olunur ki, COVID-19 pandemiyasından sonra ömür uzunluğu yenidən artsa da, bəzi bölgələrdə, xüsusilə gənc əhali arasında ölüm halları çoxalıb.

Araşdırma qismən “Bill & Melinda Gates” Fondu tərəfindən maliyyələşdirilib. “The Guardian” qəzetinin məlumatına görə, 2023-cü ildə qadınların orta ömür müddəti 76,3 il, kişilərin isə 71,5 il olub. Bu, 1950-ci illə müqayisədə 20 ildən çox artım deməkdir. Lakin alimlər daha zəngin ölkələrdə ömür uzunluğunun 83 ilə çatdığı, Afrikada isə 62 ilə qədər çatdığını bildiriblər.

Ümumi ölüm göstəriciləri 204 ölkə üzrə azalsa da, yeniyetmələr və gənc yetkinlər arasında bu meylin əks istiqamətdə olduğu vurğulanıb. Tədqiqatda qeyd olunub ki, Şimali və Latın Amerikanın bəzi bölgələrində ölüm artımının əsas səbəbləri arasında narkotik asılılığı və intihar hallarının çoxalması dayanır.

Afrikada aparılan yeni modelləşdirmələr göstərib ki, 1950-ci ildən bəri 5-14 yaş arası uşaqlar arasında ölüm halları əvvəlki hesablamalardan daha yüksəkdir. Əsas səbəblər kimi yoluxucu xəstəliklər və qəzalara işarə edilib. 15-29 yaş arası qadınlarda ölüm nisbətinin isə əvvəlki təxminlərdən 61 faiz daha çox olduğu müəyyən olunub. Bu artımın səbəbləri arasında hamiləlik fəsadları, yol qəzaları və meningit göstərilir.

“Amref Health Africa” təşkilatının baş direktoru Qithinji Qitahi bildirib ki, Afrikada əhalinin 60 faizi 25 yaşdan aşağı olsa da, zəif səhiyyə sistemləri bu potensialı itirməyə səbəb olur:

“Malyariya, QİÇS və vərəm kimi xəstəliklər, natamam müalicələr və peyvənd boşluqları minlərlə gəncin həyatına son qoyur”.

Araşdırma göstərib ki, xroniki xəstəliklər artıq qlobal sağlamlıq problemlərinin üçdə ikisini təşkil edir. Psixi sağlamlıq pozuntuları isə kəskin şəkildə artıb. Alimlərin hesablamalarına əsasən, dünya üzrə xəstəlik yükünün yarısı yüksək təzyiq, hava çirkliliyi, siqaret və artıq çəki kimi qarşısı alına bilən səbəblərlə bağlıdır. Mütəxəssislər araşdırmanı “oyanış çağırışı” adlandıraraq, hökumətləri və səhiyyə qurumlarını gənclər arasında artan ölüm hallarına qarşı təcili və strateji addımlar atmağa çağırıblar. /Sfera.az/

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:230
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 13 Oktyabr 2025 16:11 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see313

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see301

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see297

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see293

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see293

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see289

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see280

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see277

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see272

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see271

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see249

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see246

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see242

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see240

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see240

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see235

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see229

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see228

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see226

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see224
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri