Icma.az
close
up
RU
Gənclər arasında ən çox bu xəstəliklər yayılır ARAŞDIRMA

Gənclər arasında ən çox bu xəstəliklər yayılır ARAŞDIRMA

Icma.az xəbər verir, Moderator.az saytına əsaslanaraq.

Dünyada orta ömür müddəti artsa da, gənclər arasında ölüm göstəriciləri yüksəlməkdədir. Bu barədə “The Lancet” jurnalında dərc olunan və Berlin Dünya Səhiyyə Zirvəsində təqdim edilən “Qlobal Xəstəlik Yükü” (GBD) adlı araşdırmada bildirilib.

16 min 500 alim tərəfindən aparılan, 300 mindən çox məlumata əsaslanan tədqiqatda qeyd olunur ki, COVID-19 pandemiyasından sonra ömür uzunluğu yenidən artsa da, bəzi bölgələrdə, xüsusilə gənc əhali arasında ölüm halları çoxalıb.

Araşdırma qismən “Bill & Melinda Gates” Fondu tərəfindən maliyyələşdirilib. “The Guardian” qəzetinin məlumatına görə, 2023-cü ildə qadınların orta ömür müddəti 76,3 il, kişilərin isə 71,5 il olub. Bu, 1950-ci illə müqayisədə 20 ildən çox artım deməkdir. Lakin alimlər daha zəngin ölkələrdə ömür uzunluğunun 83 ilə çatdığı, Afrikada isə 62 ilə qədər çatdığını bildiriblər.

Ümumi ölüm göstəriciləri 204 ölkə üzrə azalsa da, yeniyetmələr və gənc yetkinlər arasında bu meylin əks istiqamətdə olduğu vurğulanıb. Tədqiqatda qeyd olunub ki, Şimali və Latın Amerikanın bəzi bölgələrində ölüm artımının əsas səbəbləri arasında narkotik asılılığı və intihar hallarının çoxalması dayanır.

Afrikada aparılan yeni modelləşdirmələr göstərib ki, 1950-ci ildən bəri 5-14 yaş arası uşaqlar arasında ölüm halları əvvəlki hesablamalardan daha yüksəkdir. Əsas səbəblər kimi yoluxucu xəstəliklər və qəzalara işarə edilib. 15-29 yaş arası qadınlarda ölüm nisbətinin isə əvvəlki təxminlərdən 61 faiz daha çox olduğu müəyyən olunub. Bu artımın səbəbləri arasında hamiləlik fəsadları, yol qəzaları və meningit göstərilir.

“Amref Health Africa” təşkilatının baş direktoru Qithinji Qitahi bildirib ki, Afrikada əhalinin 60 faizi 25 yaşdan aşağı olsa da, zəif səhiyyə sistemləri bu potensialı itirməyə səbəb olur:

“Malyariya, QİÇS və vərəm kimi xəstəliklər, natamam müalicələr və peyvənd boşluqları minlərlə gəncin həyatına son qoyur”.

Araşdırma göstərib ki, xroniki xəstəliklər artıq qlobal sağlamlıq problemlərinin üçdə ikisini təşkil edir. Psixi sağlamlıq pozuntuları isə kəskin şəkildə artıb. Alimlərin hesablamalarına əsasən, dünya üzrə xəstəlik yükünün yarısı yüksək təzyiq, hava çirkliliyi, siqaret və artıq çəki kimi qarşısı alına bilən səbəblərlə bağlıdır. Mütəxəssislər araşdırmanı “oyanış çağırışı” adlandıraraq, hökumətləri və səhiyyə qurumlarını gənclər arasında artan ölüm hallarına qarşı təcili və strateji addımlar atmağa çağırıblar. /Sfera.az/

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:242
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 13 Oktyabr 2025 16:11 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see346

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see290

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see282

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see279

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see265

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see262

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see256

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see255

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see235

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see227

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see218

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see210

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see206

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see206

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see205

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see202

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see202

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see194

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see189

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri