Gənclərin maliyyə vərdişləri dəyişir Əsas səbəblər

Müəllif: Şəbnəm İbrahimxəlilova , Banco.az

Texnologiyanın inkişafı gənclərin pula münasibətini və maliyyə vərdişlərini dəyişir. Əvvəllər alış-veriş və ödənişlərdə nağd puldan daha çox istifadə olunurdusa, bu gün bank kartları, mobil tətbiqlər və onlayn ödənişlər gündəlik həyatın bir hissəsinə çevrilib.

İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının (OECD) araşdırmasına görə, 2022-ci ildə tədqiqata qatılan ölkələrdə 15 yaşlı şagirdlərin orta hesabla 60%-nin bank hesabı və ya ödəniş kartı olub. Bu yaş qrupundakı şagirdlərin 85%-dən çoxu isə əvvəlki 12 ay ərzində onlayn alış-veriş edib. Bu nəticələr gənclərin maliyyə xidmətləri ilə erkən yaşlardan tanış olduğunu göstərir.

Rəqəmsal ödənişlər gündəlik həyatın bir hissəsinə çevrilir

Gənclər alış-veriş, pul köçürmələri və gündəlik ödənişlər üçün rəqəmsal vasitələrdən getdikcə daha çox istifadə edirlər. Bu üsullar vaxta qənaət etməyə və maliyyə əməliyyatlarını daha rahat həyata keçirməyə imkan verir. Lakin rəqəmsal ödənişlərin rahatlığı xərcləri nəzarətdə saxlamağı da vacib edir. Bəzən ödənişin bir neçə saniyəyə həyata keçirilməsi insanın nə qədər pul xərclədiyini hiss etməsini çətinləşdirə bilər.

Onlayn alış-veriş xərcləmə vərdişlərinə təsir edir

İnternet üzərindən alış-veriş etmək məhsulları müqayisə etməyə və müxtəlif təkliflərdən yararlanmağa imkan verir. Digər tərəfdən, reklamlar, endirimlər və sosial şəbəkələrdə gördüyümüz məhsullar ehtiyacımız olmayan alışlara da səbəb ola bilər.

“OECD”nin 39 ölkə və iqtisadiyyatı əhatə edən araşdırmasında iştirakçıların 20%-dən çoxu onlayn alış-veriş zamanı fiziki mağazada alış-veriş etdiklərindən daha çox impulsiv alış-verişə meyilli olduqlarını bildirib. Bu nəticə bütün gənclərə aid olmasa da, rəqəmsal mühitin xərcləmə qərarlarına təsirini göstərir.

Buna görə alış-verişdən əvvəl ehtiyacları müəyyənləşdirmək və büdcəni nəzərə almaq daha düşünülmüş maliyyə qərarları verməyə kömək edir.

Yığım vərdişi əvvəlki kimi əhəmiyyətini itirmir

Rəqəmsal maliyyə xidmətləri dəyişsə də, pul yığmaq və gələcək xərcləri planlaşdırmaq hələ də vacibdir.

OECD-nin PISA 2022 araşdırmasına görə, maliyyə savadlılığı üzrə daha yüksək nəticə göstərən şagirdlərin pul yığma ehtimalı aşağı nəticə göstərənlərlə müqayisədə 72% daha yüksək olub. Onlar alış-verişdən əvvəl müxtəlif mağazalardakı qiymətləri müqayisə etməyə də daha çox meyil göstəriblər. Bu göstəricilər maliyyə biliklərinin gündəlik qərarlarla əlaqəli olduğunu göstərir.

Yığıma başlamaq üçün böyük gəlirə sahib olmaq vacib deyil. Kiçik məbləğləri müntəzəm olaraq kənara ayırmaq və xərcləri izləmək də faydalı vərdişlərin formalaşmasına kömək edə bilər.

Maliyyə savadlılığı daha vacib olur

Bu gün gənclər yalnız pul xərcləməyi deyil, rəqəmsal təhlükəsizliyi, bank xidmətlərinin şərtlərini və şəxsi büdcəni idarə etməyi də öyrənməlidirlər.

Məsələn, bank kartı məlumatlarını qorumaq, şübhəli mesajları tanımaq və hər hansı maliyyə xidmətindən istifadə etməzdən əvvəl onun şərtlərini oxumaq gündəlik maliyyə həyatının vacib hissələridir. Nəticə olaraq, gənclərin maliyyə vərdişləri texnologiyanın təsiri ilə dəyişir. Rəqəmsal ödənişlər və onlayn alış-veriş maliyyə əməliyyatlarını asanlaşdırsa da, büdcəni planlaşdırmaq, xərclərə nəzarət etmək və müntəzəm yığım vərdişi yaratmaq əvvəlki kimi vacib olaraq qalır. Çünki maliyyə baxımından düzgün qərarlar vermək təkcə nə qədər qazandığımızdan deyil, pulumuzu necə idarə etdiyimizdən də asılıdır.

Bizi sosial şəbəkələrdən izləyin!!