Gideon Levi: Niyə İsrailə öz “Əbdül Səidi” lazımdır..?

...Niyə ABŞ ərəb müsəlmanı Senata seçə bilər, halbuki İsrail hələ də sakinlərinin əksəriyyətinin səsi sayəsində bir ərəbin Təl-Əvivin meri olmasını təsəvvür edə bilmir?

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu sualı İsrail jurnalisti Gideon Levi verir və o, Əbdül Rəhman Səidin Miçiqan Senat seçkilərindəki qələbəsinə siyasi plüralizm və bərabər vətəndaşlıq nümunəsi kimi baxmağı təklif edir.

Haaretz nəşrində dərc olunmuş məqalədə Levi ABŞ və İsrail arasında diqqətəlayiq siyasi müqayisə aparır və Səidin qələbəsini Amerika cəmiyyətindəki dəyişikliklərin sübutu kimi görür.

Levi müsəlman olduğunu iddia edən bu misirli-amerikalı siyasətçinin uğurunu tərifləyir. O, Səidin dini və ya etnik mənşəyinə əsaslanmadan, qərəzə zidd olaraq seçilməsinin İsrailin hələ uzun bir yol qət etməli olduğu siyasi reallığı nümayiş etdirdiyini iddia edir.

Onun qələbəsi dini və ya etnik kimliyinin deyil, siyasi baxışlarının, şəxsi keyfiyyətlərinin və seçici dəstəyinin nəticəsi idi.

Eyni zamanda, jurnalist qeyd edir ki, Səidin qələbəsi İsraildə ehtiyatlı reaksiyaya səbəb olub.

Onun uğuru antisemitizm ittihamları ilə müşayiət olunan İsrail siyasətini tənqid etdiyinə görə şərin qələbəsi və ekzistensial təhlükə kimi təsvir edilib.

ABŞ-da müsəlman siyasətçinin seçilməsi milli və dini azlıqların nümayəndələri üçün siyasi iştirak imkanlarının genişlənməsinin sübutu idi.

Levi Səidin uğurunu Nyu-York meri Zohran Mamdaninin siyasi yüksəlişi ilə müqayisə edir. Onun fikrincə, hər iki hal Amerika siyasətində müsəlmanların və solçu siyasi qüvvələrin nümayəndələrinin mövcudluğunun normallaşmasından xəbər verir.

Onlar dininə, etnik mənsubiyyətinə görə deyil, buna baxmayaraq seçilirlər. İsraildə belə bir vəziyyət praktiki olaraq əlçatmaz olaraq qalır. Müəllif xatırladır ki, İsrailin ərəb vətəndaşları həqiqətən də siyasi vəzifələr tuturlar, lakin onların seçilməsi əsasən milli kimlikləri ilə bağlı qalır. Bununla bağlı o, sual verir: Təl-Əviv-Cəffanın təkcə ərəb əhalisinin deyil, Tel-Əviv sakinlərinin əksəriyyətinin səsi sayəsində ərəbin meri olması mümkündürmü?

Levi Səidin İsrail hökumətini tənqid etməsini də müdafiə edir. Onun fikrincə, bu mövqe yəhudilərə nifrətlə deyil, amerikalı siyasətçinin özünün izah etdiyi kimi, hərbi cinayətlər törədən dövləti maliyyələşdirmək istəməməsi ilə diktə olunur.

Lakin Amerika İsrail İctimai Əlaqələr Komitəsinin (AIPAC) Demokratlar Partiyasından namizədliyinə qarşı kampaniyaya təxminən 30 milyon dollar xərcləməsinə baxmayaraq, İsrailin tənqidi Seyidin qalib gəlməsinə mane olmadı.

...Amerikanı yenidən möhtəşəm edən Səidin qələbəsi və digər mütərəqqi namizədlərin uğurlarıdır. MAGA tərəfdarları üçün bu, əlbəttə ki, kədərlidir, amma Amerika, dünya və yaxşı günlərdə, hətta İsrailin özü üçün də bu, ümidverici bir əlamətdir, - deyə Levi vurğulayır.

Jurnalist Səidin şəxsi keyfiyyətlərindən, özünəinamından və siyasi rəqiblərinə qarşı durmaq qabiliyyətindən xüsusilə təsirləndiyini etiraf edir.

Müəllif yazır ki, "Əbdül Səidin şəxsi cazibəsinə, xarizmasına, yumor hissinə, istiqanlılığına və inanılmaz özünəinamına heyran olmamaq mümkün deyil".

Levi həmçinin Miçiqanın demoqrafik göstəricilərini qeyd edir - İsraillə müqayisə edilə bilən təxminən 10 milyon əhalisi olan bir ştat. Lakin ərəb-amerikalılar ştat sakinlərinin yalnız 3-4 faizini təşkil edir.

...Burada ərəblər həqiqətən seçilir, lakin onların heç biri kimliyinə görə yer qazanmır, - deyə jurnalist qeyd edir. Sonda Levi İsrailpərəst mövqeyi və Səidə qarşı çıxması ilə tanınan keçmiş Miçiqan konqresmeni Heyli Stivensin uğursuzluğunu xatırladır.

Məğlubiyyətindən sonra namizədin qələbəsinə daha da böyük sevinc hissi keçirdi.

...Bəli, hətta bir israilli də azlıqdan layiqli, prinsipial və heyranedici bir insanın seçilməsinə sevinmək hüququna malikdir. Xüsusilə də o, müsəlmandırsa.

Gideon Levi məqaləsini səmimi bir salamla yekunlaşdırır: “Mən Həbibi, Əbdül Rəhman Səidəm! Sizi də İsraildən təbrik edirəm.”

Əli Babayev