Foreign Affairs: Çin özünü çıxılmaz vəziyyətə salır...

...Çin rəhbərliyi zəif daxili tələbə, artan işsizliyə və uzun sürən deflyasiyaya baxmayaraq, iqtisadi kursunu dəyişmək niyyətində deyil.

Pekin hesab edir ki, sənayeyə və qabaqcıl texnologiyaya irimiqyaslı investisiyalar son nəticədə ölkəni yeni iqtisadi sıçrayışla təmin edəcək.

Bununla belə, bu strategiya ev təsərrüfatlarının gəlirlərinin daha da azalmasına, ticarət münaqişələrinin artmasına və artımın ləngiməsinə gətirib çıxara bilər.

SİA-nın məlumatına görə, bunu analitiklər “Foreign Affairs” jurnalında yazırlar.

Pekin öz iqtisadiyyatının əsas problemlərini başa düşür, lakin onların səbəblərini tamam başqa cür şərh edir. Kommunist Partiyası texnologiyaya və sənaye potensialına nəzarətin avtomatik olaraq məhsuldarlığın, əmək haqqının və istehlakın artmasına səbəb olacağına inanaraq istehsalın inkişafına mərc edir.

...Partiya bu kursa sadiqdir, çünki rəhbərlik onun işlədiyinə inanır, - deyə analitiklər yazıblar.

Praktikada iri dövlət investisiyaları əhalinin gəlirlərinin lazımi artımını təmin etmir. Çin müəssisələri getdikcə daha çox məhsul istehsal edir, lakin daxili tələbat təkliflə ayaqlaşmır. Həddindən artıq mallar xaricə, çox vaxt aşağı qiymətlərlə satılmalıdır ki, bu da digər ölkələrlə ticarət gərginliyini artırır. Deflyasiya xüsusi təhlükə yaradır.

Aşağı qiymətlər biznesin investisiya qoyma həvəsini zəiflədir, kredit tələbini azaldır və istehlakçı inamını sarsıdır.

Eyni zamanda, dövlət subsidiyaları səmərəsiz müəssisələri dəstəkləyir və rəqabət apara bilməyən şirkətlərin bazardan çıxmasının qarşısını alır.

Prioritetlərdə dəyişiklik olmadan, Melton və Wright deyir ki, Pekin pis bir dairəyə düşmək riski daşıyır.

Zəif istehlak ixracdan asılılığı artıracaq və yeni sənaye sərmayələri səlahiyyətlilərin aradan qaldırmağa çalışdığı balanssızlığı daha da gücləndirəcək.

Əli Babayev