Google kosmosa süni intellekt serveri göndərəcək

Bu, yalnız 15 dəqiqə işləyə biləcək

Google, süni intellekt üçün hesablama infrastrukturunun kosmosda yerləşdirilməsinin mümkünlüyünü sınaqdan keçirəcək Suncatcher layihəsinin bir hissəsi olaraq ilk orbital təcrübəni hazırlayır. Şirkət TPU sürətləndiricilərinin buraxılış yüklərini, radiasiyanı və temperatur dalğalanmalarını necə idarə etdiyini qiymətləndirəcək və həmçinin soyutma sistemini vakuumda sınaqdan keçirəcək. Server avadanlığı üçün bu, Yer kürəsində tam şəkildə təkrarlana bilməyən şəraitdə sınaqdan keçiriləcək.

Buruluş SpaceX Transporter-18 missiyasının bir hissəsi olaraq 1 oktyabrda planlaşdırılır. Falcon 9 raketi Kaliforniyadakı Vandenberq Hərbi Hava Qüvvələri Bazasından qalxacaq. Planet ilə birgə hazırlanan peyk, şirkətin maşın öyrənməsi və süni intellekt modelləşdirməsi üçün məlumat mərkəzlərində istifadə etdiyi dörd Google TPU (Tensor Processing Unit) sürətləndiricisi üçün sınaq platforması kimi xidmət edəcək.

3dnews.ru saytının yaydığı məlumata görə, missiyanın əsas məqsədi yüksək performansa nail olmaq deyil, orbitdə hesablama aparatlarını sınaqdan keçirməkdir. Dörd TPU yerüstü məlumat mərkəzlərinin standartlarına görə təvazökar sürətləndiricilər dəstidir. Peykin günəş panelləri təxminən 1 kVt güc istehsal edə biləcək. Bu, Gemini modellərini sınaq məqsədləri üçün işlətmək də daxil olmaqla qısa hesablama tapşırıqları üçün kifayətdir.

Sürətləndiricilər bu təcrübə zamanı davamlı işləmək üçün nəzərdə tutulmayıb və təkcə məhdud enerji təchizatı səbəbindən deyil. Kosmosda avadanlıqdan istiliyi yaymaq üçün hava yoxdur, bu da soyutmanı əhəmiyyətli bir mühəndislik probleminə çevirir. TPU-lar təxminən 15 dəqiqə ərzində hesablamalar apara biləcəklər, bundan sonra soyumaq üçün lazım olan müddət ərzində onları söndürmək lazım gələcək.

Google istiliyi yaymaq üçün xüsusi bir sistem hazırlayıb. TPU-dan gələn istilik istilik interfeysi vasitəsilə alüminium və mis komponentlərinə, daha sonra isə ətraf məkana şüalandıracaq istilik qəbuledicisinə ötürüləcək. Bu sistem artıq istilik vakuum kamerasında sınaqdan keçirilib, lakin orbital təcrübə onun real şəraitdə nə qədər yaxşı işlədiyini nümayiş etdirəcək.

İkinci əsas məsələ radiasiyadır. Yüklü hissəciklər elektronikada səhvlərə səbəb ola bilər, o cümlədən yaddaşdakı bit dəyərlərini sıfırdan birə və əksinə dəyişdirə bilər. Mənbə qeyd edir ki, yerüstü sınaqlar zamanı Google TPU sürətləndiricilərini proton şüasına məruz qoydu və onların beş illik orbital əməliyyat üçün gözləniləndən daha yüksək kümülatif radiasiya dozasına davam gətirdiklərini bildirdi. Şirkət indi çiplərin işini birbaşa kosmosda izləyəcək.

Google qarşıdan gələn buraxılışı tam kosmik məlumat mərkəzinin sınağı deyil, orbital hesablama infrastrukturunun yaradılması istiqamətində ilk addım kimi görür. Şirkət əvvəllər avadanlıqlarını orbitdə 2027-ci ildə sınaqdan keçirməyə başlamağı planlaşdırırdı, lakin indi əlavə bir təcrübə aparmaq qərarına gəlib. 2027-ci il üçün planlar qüvvədə qalır: daha sonra Google iki peyk və onlar arasında lazer rabitəsini sınaqdan keçirmək niyyətindədir.

M.MİRZƏ
XQ