Gözəllik sənayesində görünməyən təhlükə: infeksiyalar ARAŞDIRMA

Son illər gözəllik salonlarına marağın artması ilə paralel olaraq, sanitariya-gigiyena qaydalarının pozulması nəticəsində infeksiya yoluxmaları ilə bağlı narahatlıqlar da çoxalıb. Manikür, pedikür, epilyasiya, qaş-dırnaq xidmətləri zamanı istifadə edilən alətlərin lazımi qaydada sterilizasiya olunmaması hepatit B, hepatit C, göbələk infeksiyaları və digər yoluxucu xəstəliklər üçün real risk yaradır. Bu cür hallarda əsas sual yaranır: əgər müştəri salonda istifadə olunan alətlər səbəbindən infeksiyaya yoluxarsa, salon hansı hüquqi məsuliyyəti daşıyır?

SİA mövzu ilə bağlı araşdırma edib.

Azərbaycanda gözəllik salonlarının hüquqi məsuliyyəti

Sanitariya və epidemioloji məsuliyyət

Azərbaycanda gözəllik salonları “Sanitariya-epidemioloji salamatlıq haqqında” Qanuna, Səhiyyə Nazirliyi və aidiyyəti qurumların sanitar normalarına əməl etməyə borcludur.

Alətlərin dezinfeksiya və sterilizasiyasının aparılmaması bu normaların birbaşa pozulması sayılır.

Salon inzibati məsuliyyət daşıyır (cərimə, fəaliyyətin müvəqqəti dayandırılması). Təkrar və ağır pozuntular zamanı salonun lisenziyası ləğv edilə bilər.

Mülki məsuliyyət (zərərin ödənilməsi)

Əgər sübut edilərsə ki, infeksiya məhz salonun alətləri vasitəsilə keçib, salon gigiyenik tələblərə əməl etməyib, onda müştəri müalicə xərclərinin, mənəvi zərərin, bəzi hallarda əmək qabiliyyətinin itirilməsinə görə kompensasiyanın ödənilməsini məhkəmə qaydasında tələb edə bilər. Bu, Mülki Məcəlləyə əsaslanan məsuliyyətdir.

Cinayət məsuliyyəti mümkündürmü?

Əgər infeksiya ağır nəticələrə (məsələn, xroniki xəstəlik, sağlamlığa ciddi zərər), yaxud salonun bilə-bilə təhlükəli şərait yaratdığı sübuta yetirilərsə, bu halda məsələ cinayət məsuliyyəti səviyyəsinə keçə bilər. Xüsusilə yoluxucu xəstəliklərin yayılmasına səbəb olma hallarında.

Dünya təcrübəsində necədir?

Avropa İttifaqı

-Salonlar müntəzəm yoxlamalardan keçir.
-Sterilizasiya jurnalları aparılır.
-Bir yoluxma halı belə salonun uzunmüddətli bağlanmasına səbəb ola bilər.
-Müştəriyə kompensasiya ödənilməsi geniş yayılmış praktikadır.

ABŞ

-Gözəllik salonları üçün çox sərt lisenziya və sığorta sistemi mövcuddur.
-Salonlar məsuliyyət sığortası (liability insurance) olmadan fəaliyyət göstərə bilmir.
-Yoluxma sübuta yetirilərsə, salon minlərlə dollar cərimə və təzminat ödəyir.

Türkiyə

-Bələdiyyə və Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən tez-tez reydlər keçirilir.
-Alətlərin birdəfəlik və ya autoklavda sterilizasiyası məcburidir.
-Qayda pozuntusu aşkar edilərsə, salon dərhal möhürlənə bilər.

Azərbaycanla müqayisəli nəticə

Azərbaycanda hüquqi baza mövcud olsa da nəzarət mexanizmləri hər zaman effektiv işləmir, müştərilərin hüquqi maarifləndirilməsi zəifdir, bir çox hallarda zərərçəkənlər hüquqlarını tələb etmir.

Bu isə salonların məsuliyyətsizliyini təşviq edən əsas faktorlardan biridir.

Gözəllik salonunda alətlərdən infeksiya keçərsə salon inzibati, mülki, bəzi hallarda cinayət məsuliyyəti daşıya bilər.

Bu məsuliyyət yalnız etik deyil, birbaşa hüquqi öhdəlikdir və dünya praktikasında bu sahədə güzəşt demək olar ki, yoxdur.

Ayşən Vəli