Gücün məhsulu? Çia toxumları haqqında nə bilirsiniz..?

…Son zamanlar məşhurlaşan çia toxumlarını layiqincə “superfood” adlandırırlar. Onlar qidalanma xüsusiyyətləri və sağlamlığa müsbət təsirləri ilə tanınıblar.

SİA-nın xarici qaynaqlardan əldə etdiyi məlumatlara istinadən kimlərin pəhrizinə çia daxil etməli olduğunu təqdim edir.

Qeyd edək ki, çia ispan adaçayı kimi tanınan bir bitkidir. Lavanda və nanə ailələrinə aiddir və faydalı maddələrin mənbəyi olan kiçik toxumlarına görə qiymətləndirilir. Məhsulun iki xörək qaşığı tərkibində:

138 kalori,

4,7 q protein,

5 q omeqa-3,

9,8 q lif,

11,9 q karbohidratlar.

Bundan əlavə, çia toxumları gündəlik kalsiumun 14, dəmirin 12 və maqneziumun 23 faizini təmin edir və B1 və B3 vitaminlərinin yaxşı mənbəyidir.

Antioksidantların zənginliyi orqanizmə sərbəst radikallarla mübarizə aparmağa kömək edir, qocalmanı ləngidir və ateroskleroz, eləcə də katarakt kimi xəstəliklərin inkişaf riskini azaldır.

Çia həmçinin sümüklərin və dişlərin sağlamlığını yaxşılaşdırmağa kömək edən kalsium, maqnezium və fosfor ehtiva edir. Bu maddələr mədə-bağırsaq traktının işinə faydalı təsir göstərir, xolesterol səviyyəsini normallaşdırır, dərinin və saçın vəziyyətini yaxşılaşdırır.

Bununla belə, çianın əsas xüsusiyyəti omeqa-3 yağ turşularının yüksək tərkibidir, adətən bitki qidalarında çox miqdarda tapılmaz. Omeqa-3 sağlamlığın qorunması, xolesterinin səviyyəsinin normallaşdırılması, yaddaşın yaxşılaşdırılması və immunitet sisteminin gücləndirilməsi üçün vacibdir.

Qədim dövrlərdə Maya qəbilələrində çia gücün məhsulu hesab olunurdu - mayya dilində çia sözü güc deməkdir. Toxumlardan təkcə yemək üçün deyil, həm də yağ, un və hətta bədən boyası hazırlamaq üçün istifadə olunurdu.

Kişilər dözümlərini artırmaq üçün döyüşlərdən əvvəl onları yeyirdilər.

Lakin İspan müstəmləkəçiliyi dövründə çia demək olar ki, istifadədən itdi: avropalılar onların becərilməsini qadağan etdilər. Bu gün çia müxtəlif ölkələrdə, o cümlədən Meksika, Peru, Avstraliya, Hindistan və Çində yetişdirilir.

Amma Rusiyada onlar böyümürlər.

Çia toxumlarını hazırlamaq üçün onları 1:3 nisbətində mayedə (su, süd, kefir və ya şirə) islatmaq kifayətdir. 10 dəqiqədən sonra toxumlar jele kimi konsistensiya əmələ gətirir, onu ayrıca yemək kimi yemək və ya sıyıq və qatıqlara əlavə etmək olar.

Əsas odur ki, çia toxumunu şəkərlə birləşdirməyin.

Nazlı Aılmuradova