Orduda zehni gücün yaradılması

Vətən müharibəsində Azərbaycan Ordusunun zehni gücü, mənəvi-psixoloji vəziyyəti yüksək olub

Bakı, 11 oktyabr, AZƏRTAC

Ordunun taktiki-texniki qabiliyyəti ilə yanaşı, psixoloji gücü, zehni dözümlülüyü, yəni koqnitiv bacarıqları da vacib amildir. Müxtəlif ölkələrdə hərbi təlimlərə cəlb olunan Ordumuzun mənsubları son 30 ildə 2 müharibə və 6 uğurlu döyüş əməliyyatı həyata keçirib, eləcə də saysız-hesabsız atəşkəs pozulmaları zamanı qarşı tərəfə adekvat cavablar veriblər.

Bunu AZƏRTAC-a açıqlamasında hərbçi, psixoloq Amil Məhərrəmoğlu deyib.

Onun sözlərinə görə, psixoloqlar hərbçilərin əməliyyat performansını və hazırlığını yaxşılaşdırmaq üçün kompleks yanaşma tətbiq edirlər. Danışıq terapiyası vasitəsilə hərbi psixoloqlar fərdlərə travmatik təcrübələri emal etməyə və narahatlığı idarə etməyə kömək göstərirlər. Ümumiyyətlə, hərbi psixologiya hərbçi performansının optimallaşdırılmasında və hərbi kollektiv daxilində mənəvi-psixoloji sağlamlığın təşviqində mühüm rol oynayır.

Azərbaycan Ordusunun mənsublarının bütün ordularda olduğu kimi, yüksək peşə stresinə dözdüklərini bildirən Məhərrəmoğlu deyib: "Bağlaşma yolu ilə hərbi xidmətə qəbul olmaq müxtəlif sınaq və imtahanlardan uğurla keçə bilmək deməkdir. Hərbi xidmətdə sosial həyatın məhdudluğu hərbçilərin kifayət qədər psixoloji dayanıqlığa sahib olmasını tələb edir. Xidmət zamanı onlar tez-tez yüksək riskli və gözlənilməz vəziyyətlərlə üzləşirlər. Hərbçi peşəsinə sahib insanlar əmr və tapşırıqları yerinə yetirərkən operativ və düzgün qərar qəbul etməyi bacarmalıdırlar. Mayami Universitetində nevroloq və psixologiya elmləri üzrə fəlsəfə doktoru olan professor Amişi Jha stres, təhlükə və mənfi əhval-ruhiyyənin diqqəti necə sarsıtdığını öyrənməyə təxminən 20 il sərf edib. O, "Diqqət beynin rəhbəridir. Harada və nəyə diqqət etməyimiz beynimizdə məlumatın işlənilməsinə təsir edir", - deyirdi. 11 sentyabr hadisələrindən qısa müddət sonra Jha zehinlilik təliminin hərbçilər kimi yüksək tələbatlı mütəxəssislərdə diqqəti gücləndirə biləcəyini araşdırmaq üçün tədqiqatlarını genişləndirdi. O, başa düşürdü ki, hərbçilər qarşısında qoyulan tələblərin həcmi diqqətin toplanması ilə mütənasibdir. Tələblərin çoxluğu vacib məqamda diqqəti toplamaq qabiliyyətinə zərər verə bilər. Belə olduqda komandir-rəhbər heyəti şəxsi heyət qarşısında qoyulan tələblərin vaciblik dərəcəsini nəzərə almalıdırlar".

Amil Məhərrəmoğlu qeyd edib ki, hərbi qulluqçularda diqqətliliyi artırmaq, zehni gücü formalaşdırmaq və tapşırıqların aydın qavranılması üçün bir sıra “təlimlərə” əməl etmək lazımdır.”İlk olaraq qeyd edim ki, hərbi xidmətdə fəaliyyət nizamnamə tələbləri əsasında təyin olunur. Lakin hər şey yalnız intizamdan, hərbi fəaliyyətdən, taktikadan, döyüş tapşırıqlarının icrasından ibarət olmamalıdır. İnsan beyninin normal fəaliyyəti, diqqətin optimallaşması yalnız sərt intizam rejimi ilə mümkün deyil. Normal yuxu, (günün nizam qaydaları ilə tənzimlənir), sağlam fiziki həyat tərzi (hərbi xidmətdə bu kifayət qədər yerinə yetirilir), ruhi-mənəvi ehtiyacın qarşılanması (sosial ədalət, vicdanlı davranış, dini dəyərlərə bağlılıq, ibadət və s.), estetik zövqün ödənilməsi (musiqi, ədəbiyyat, incəsənət, kino, teatr və s.), sosial informasiyaya tələbatın ödənilməsi (buraya əyləncə, idman, və iqtisadi-siyasi məlumatlar daxildir) də vaxtında təmin edilməlidir.

Psixoloq diqqətə çatdırılıb ki, hər bir hərbi qulluqçu andına sadiq olmalı və öz vəzifə borcunu şüurlu surətdə layiqincə yerinə yetirməlidir. Bunun üçün də hərbi kollektivlərdə kifayət qədər sağlam mühitin yaradılması mühümdür:”Orduda zehni gücün inkişafı tarixi ənənələr, keçmiş döyüş yolu (ordunun müharibə təcrübəsi) və tətbiq olunan təlim-tədris prosesi ilə sıx əlaqəlidir. Peşəkar və kifayət qədər bilikli rəhbər heyəti ilə komplektləşdirilən birliklərdə mənəvi-psixoloji dayanıqlıq daha möhkəm olur. Bu da fərdlərin daha güclü iradə keyfiyyətlərinin formalaşmasına gətirib çıxarır”.

Amil Məhərrəmoğlu, həmçinin vurğulayıb ki, 2020-ci ilin Vətən müharibəsində Azərbaycan Ordusunun zehni gücü, mənəvi-psixoloji vəziyyəti yüksək həddə idi. Tarixi, mənəvi və digər baxımlardan ordu mənsubları tam olaraq nə üçün döyüşdüklərini aydın bilirdilər. “Müşahidələr göstərdi ki, yüksək iradəyə və maksimum zehni gücə sahib orduda döyüş əməliyyatının “Dəmir yumruq” adlandırılması mühüm informasiya silahına çevrilmişdi. Tarixi təcrübəyə 5 il sonra baxdıqda bunun hərbçilər arasında xüsusi informativ yer tutduğunu, Vətən müharibəsində görülən kompleks tədbirlərin bir ad altında birləşdiyini görürük. Müasir orduda hərbi qulluqçuların dünyagörüşü xarici ölkələrin ən güclü ordularının real vəziyyəti və inkişaf perspektivləri öyrənilməklə inkişaf etdirilməlidir. Mövcud qlobal geosiyasi vəziyyət, regional təhlükəsizlik, dayanıqlı sülhün təmin olunması məsələləri, qonşu dövlətlərlə münasibətdə sərgilənən qarşılıqlı sülh siyasəti ordu üçün də hədəf istiqaməti bəlli edir. Belə olduqda zehni gücün möhkəmləndirilməsi əsasən ehtimal edilə biləcək hərbi təhdidləri də nəzərə almaqla sülh istiqamətinə yönəldilir", - deyə o qeyd edib.