Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

“HAMI VƏ HEÇ KİM ÜÇÜN...” Bakıdakı 55 minlik özəl məktəblərdə təhsil alanlar kimlərdir? (ARAŞDIRMA)

“HAMI VƏ HEÇ KİM ÜÇÜN...” Bakıdakı 55 minlik özəl məktəblərdə təhsil alanlar kimlərdir? (ARAŞDIRMA)

Azpolitika.az saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

“50 aylıq maaş bir şagirdin illik təhsil haqqına bərabərdir”

Son illər Azərbaycanda təhsil sahəsində fərdi yanaşmaya, yəni özəl məktəblərə maraq əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Xüsusilə paytaxt Bakı və böyük şəhərlərdə valideynlər övladlarının yüksək maliyyə resursları hesabına daha keyfiyyətli, texnologiya yönümlü və dünyəvi təhsil almaları üçün dövlət məktəblərindən fərqli olaraq özəl təhsil müəssisələrinə üz tuturlar. Sözsüz ki, bu məktəblər yüksək standartlara, müasir infrastruktura və beynəlxalq kurikulumlara əsaslanan təhsil təklif edirlər. Amma bu məktəblərin əsas auditoriyası – yəni bu xidmətlərdən kimlərin faydalandığı – cəmiyyət üçün düşündürücü məqam olaraq qalır.

Əhali arasında formalaşan əsas fikir budur ki, bu təhsil ocaqları yalnız imkanlı ailələrin övladları üçün nəzərdə tutulub və orta gəlirli ailələrin övladlarının belə məktəblərdə təhsil alması faktiki olaraq mümkün deyil.

İllik təhsil haqqı 55 min manata yaxın olan özəl məktəblər

Hazırda Azərbaycanda tədris dili, məktəbin yerli və ya xarici olması, təhsil səviyyəsi (ibtidai, orta, tam), tədris olunan proqram (Cambridge, IB, yerli proqram), xarici müəllim heyətinin iştirak səviyyəsi kimi meyarlar əsasında formalaşan özəl məktəb qiymətləri 2500 manatdan başlayaraq 54 900 manata qədər dəyişir.

Son günlərdə açıqlanan məlumatlara görə, hazırda ölkədəki ən bahalı özəl məktəb – Azərbaycan Beynəlxalq Məktəbidir. Burada V–IX siniflər üzrə illik təhsil haqqı 54 900 manat təşkil edir. Məktəbdə dərslər beynəlxalq proqram əsasında təşkil edilir və müəllim heyəti əsasən əcnəbilərdən ibarətdir. Digər bahalı məktəblər arasında Bakı Modern Təhsil Kompleksi (25 000 manatadək) və Oxbridge Academy Baku (24 820 manatadək) da var. Burada da tədris beynəlxalq proqramlar əsasında aparılır.

Bakı Oxford Məktəbi və Azərbaycan Britaniya Kollecində isə illik təhsil haqqı müvafiq olaraq 20 500 və 20 000 manat aralığındadır.

Daha münasib təhsil haqqı təklif edən özəl məktəblərə isə aşağıdakılar daxildir:

-Simurq Liseyi – 2 625 – 5 250 manat (ibtidai)

-Bakı Atatürk Liseyi – 2 500 – 4 500 manat

-Hədəf Liseyi – 5 000 – 9 000 manat

Özəl məktəblərin təhsil haqları:

Məktəbİbtidai (I–IV)Orta (V–IX)Tam (X–XI/XII)Bakı Atatürk Liseyi2500 – 4500––Simurq Liseyi2625 – 52502890 – 3940–Western School–6000–Müasir İnnovasiyalar Liseyi6000 – 700060008000Landau School6300 – 87007300 – 8700–Erudit Liseyi–6500–Hədəf Liseyi6500 – 90005000 – 9000–Yaşam Beynəlxalq Məktəbi6560 – 72507250 – 86704600Bakı Beynəlxalq Təhsil Kompleksi8000 – 9000––Kaspi Liseyi8350 – 90008850 – 90508950 – 9450Ada School15 000–8400 – 11550Bakı İstanbul Liseyi–9000 – 10 000–Evrika Liseyi9000 – 10 5009600 – 14 500–Beynəlxalq Maarif Məktəbləri9201 – 10 86210 357 – 12 307–İdrak Liseyi10 000 – 15 00010 500 – 16 500–Dünya Məktəbi––15 000 – 17 500Avropa Azərbaycan Məktəbi11 25013 25016 150XXI Əsr Beynəlxalq Təhsil Mərkəzi–12 000 – 14 500–Britaniya Məktəbi12 000––Bakı Modern Təhsil Kompleksi––12 000 – 25 000Sabis Sun School––14 400 – 15 900Sabah School––15 000Oxbridge Academy Baku15 64015 640 – 18 02020 740 – 24 820Bakı Oxford Məktəbi17 000 – 17 50017 500 – 18 00018 000 – 20 500Müasir Təhsil Kompleksi18 30014 800 – 18 000–Azərbaycan Britaniya Kolleci20 00012 000 – 14 500–Azərbaycan Beynəlxalq Məktəbi–54 900–

Bu rəqəmlər aydın göstərir ki, bu məktəblər əhalinin orta təbəqəsi üçün demək olar ki, əlçatmazdır və təhsildə sosial təbəqələşməni dərinləşdirir.

Beynəlxalq təcrübə ilə müqayisə

Finlandiya, Norveç, Almaniya kimi ölkələrdə özəl məktəblərin sayı azdır və onlar dövlət tərəfindən maliyyələşdirilir. Təhsildə bərabərlik əsas prinsipdir və özəl məktəblər ictimai təhsilə alternativ deyil, onu tamamlayan vasitə sayılır.

ABŞ və Böyük Britaniya kimi ölkələrdə özəl məktəblər geniş yayılıb, lakin burada da sosial təbəqələşmə müzakirə mövzusudur. Təqaüdlər, vergi güzəştləri və kvotalar vasitəsilə bu fərq balanslaşdırılmağa çalışılır.

Türkiyədə son illərdə özəl məktəblərin sayı artsa da, dövlət tərəfindən müəyyən tənzimləyici mexanizmlər tətbiq olunur. 2023-cü ildən etibarən özəl məktəblər qiymət siyasətini yumşaltmağa məcbur qalıblar, çünki iqtisadi böhran şəraitində yüksək təhsil haqları ilə tələb azalmışdı.

Azərbaycanda isə nə dövlət dotasiyası, nə təqaüd proqramları, nə də sosial balans mexanizmi mövcuddur. Özəl məktəblər tamamilə kommersiya prinsipləri ilə fəaliyyət göstərir və yalnız müəyyən gəlir səviyyəsinə malik ailələrin övladları bu təhsilə çıxış əldə edə bilir.

Ekspert rəyi – Kamran Əsədov: “Bu, artıq strateji məsələdir”

Təhsil eksperti Kamran Əsədov bildirib ki, ölkədə özəl məktəblərin təhsil haqları son illərdə kəskin şəkildə artıb: “2500 manatdan başlayan qiymətlər bəzi hallarda 54 900 manata qədər yüksəlir. Bu qədər yüksək təhsil haqqı qarşılığında hansı nəticələr əldə olunur? Verilən təhsil bu qiymətə uyğun gəlirmi? Bu, təkcə valideynin fərdi qərarı deyil, dövlətin təhsil siyasətində cavab axtarmalı olduğu strateji sualdır.”


Ekspert qeyd edir ki, Azərbaycanda özəl məktəblər “Təhsil haqqında” Qanunun 13.1.3 və 14.1-ci maddələrinə əsasən, ödənişli fəaliyyət göstərir. Lakin qanunvericilik təhsil haqqının yuxarı həddinə və onun iqtisadi əsaslandırılmasına dair heç bir mexanizm təqdim etmir: “Nəticədə bəzi məktəblər təhsil haqqını real keyfiyyət göstəricilərinə görə deyil, sadəcə bazar imici, lokasiya və binanın lükslüyünə görə müəyyən edir. Bu isə təhsilin mahiyyətini kommersiya predmetinə çevirir.”

Ekspert əlavə edir ki, 2024-cü ildə ölkədəki 170-dən çox özəl məktəbdə təhsil alanların sayı 65 min nəfəri ötüb. Bu, ümumi şagirdlərin təxminən 2,5 faizini təşkil edir: “Bu, dünya miqyasında yüksək göstərici sayılmasa da, artım tempi sürətlidir. Orta aylıq əməkhaqqının 950 manat olduğu bir ölkədə 54 900 manatlıq illik təhsil haqqı – yəni 50 aylıq maaş – sadəcə qeyri-proporsional deyil, həm də sosial ədalətə ziddir.”

Keyfiyyətli nəticələr varmı?

Kamran Əsədov bildirir ki, yüksək qiymət hər zaman yüksək nəticə anlamına gəlmir. Dövlət İmtahan Mərkəzinin 2023-cü il statistikası göstərir ki, 700 bal toplayan abituriyentlərin əksəriyyəti dövlət məktəblərinin məzunlarıdır.

“Bir çox özəl məktəbdə beynəlxalq proqramlarla təhsil verilir və bu, Azərbaycan universitetlərinə deyil, xarici təhsil planlarına uyğunlaşdırılıb. Bu isə bəzən valideynin gözləntisi ilə üst-üstə düşmür. Eyni zamanda, bir çox özəl məktəbdə, xüsusilə beynəlxalq proqramlarla çalışan müəssisələrdə universitetə qəbul göstəriciləri o qədər də yüksək deyil. Bunun səbəbi həmin məktəblərin Azərbaycan universitetlərinə deyil, xaricə yönəlik təhsil planları təqdim etməsi, DİM-in proqramından fərqli mühitdə şagird yetişdirməsidir. Bu isə bəzən valideynin gözləntisi ilə uyğun gəlmir” - ” -deyə, o, bildirib.

Özəl məktəblərin üstünlükləri və çatışmazlıqları

Ekspert əlavə edir ki, bütün hallarda özəl məktəbləri yalnız qəbul statistikası ilə dəyərləndirmək də məhduddur:“Bu müəssisələr aşağıdakı meyarlar baxımından dövlət məktəblərindən fərqlənirlər.

Birincisi, siniflərin sayı azdır və müəllim-şagird nisbəti təhsilin fərdiləşməsinə imkan verir.

İkincisi, psixoloji dəstək, karyera məsləhətləri, ikinci və üçüncü dilin öyrədilməsi, proqramlaşdırma və robototexnika kimi müasir komponentlər tədrisin bir hissəsidir. 

Üçüncüsü, bu məktəblərdə uşağın akademik göstəricilərindən daha çox şəxsiyyət kimi inkişafına diqqət ayrılır. Bu da onu göstərir ki, özəl məktəblər formativ, layihə əsaslı, yaradıcılığa söykənən təlim modeli ilə çıxış edir. Bu aspektlər, dövlət məktəblərində bəzən arxa planda qalır”.

Ekspert bildirir ki, bu sahədə mənfi cəhətlər də kifayət qədərdir: “İlk növbədə, təhsil haqqının iqtisadi əsaslandırılmaması və qiymət artımının heç bir rəsmi tənzimləməyə məruz qalmaması ciddi problemdir. Hər il təhsil haqlarının 20–40% artması, lakin bunun müqabilində nə DİM nəticələrinin, nə də müstəqil akkreditasiyanın ictimaiyyətə açıq olmaması, özəl məktəblərin şəffaflığını sual altına alır. 

Valideynlərin ödəniş etdiyi məktəbin qəbul faizi, məzunlarının uğuru, müəllim heyətinin kvalifikasiyası, müəllimə düşən şagird sayı və beynəlxalq akkreditasiya məlumatları cəmiyyətə təqdim olunmalıdır. Dünya təcrübəsində özəl təhsil keyfiyyət baxımından ictimai nəzarətə açıq sahədir. Məsələn, Böyük Britaniyada özəl məktəblərin fəaliyyətinə Ofsted adlı müstəqil qurum nəzarət edir və illik hesabatlar ictimaiyyətə təqdim olunur. 

Finlandiyada isə özəl məktəblər dövlət məktəblərindən fərqlənmir və onlara əlavə təhsil haqqı qoymağa hüquqi məhdudiyyətlər var. Bu, təhsildə bərabərliyi qorumaq məqsədi daşıyır. Türkiyədə isə özəl məktəblərin hər birinin təhsil proqramı, müəllim sayı, sinif ölçüsü və nəticələri MEB-in (Milli Eğitim Bakanlığı) veb-saytında ictimaiyyətə açıqdır”.

Həll yolu nədir?

K. Əsədov xatırladır ki, Azərbaycanda isə bu sahədə tənzimləyici çərçivənin olmaması, qiymət artımlarının heç bir rəsmi əsaslandırma olmadan baş verməsi, ictimai hesabatlılıq mexanizmlərinin olmaması özəl təhsilin kommersiya obyekti kimi istifadəsinə şərait yaradır: “Bu səbəbdən Elm və Təhsil Nazirliyi tərəfindən özəl məktəblər üçün şəffaflıq və hesabatlılıq standartları hazırlanmalı, onların illik nəticələri, ödəniş mexanizmləri, müəllim heyəti və proqramları ictimaiyyətə təqdim edilməlidir. Eyni zamanda, bu məktəblərə yönəlik maliyyə və nəticə auditi müstəqil qurumlar tərəfindən aparılmalıdır. Əgər bu tədbirlər həyata keçirilərsə, valideynlər daha şüurlu seçim edər, təhsil haqlarının yüksəlməsi bazar imici ilə yox, real nəticələrlə ölçülər, cəmiyyətin bütün təbəqələrinin təhsilə bərabər çıxışı təmin olunmuş olar. Əks halda, təhsil öz mahiyyətindən uzaqlaşaraq sosial status və iqtisadi göstəricilərlə ölçülən bir lüks xidmətə çevrilər. Təhsil isə lüks deyil, insan hüququ və cəmiyyətin inkişafının əsas sütunudur”.

Elvin Bəyməmmədli

“AzPolitika.info”

 Müasir Təhsil Kompleksi

Bakı Oksford Məktəbi

ABC – Azərbaijan British College

"XXI Əsr" Beynəlxalq Təhsil və İnnovasiya mərkəzi

Sabis Sun İnternational School

Avropa Azərbaycan Məktəbi

“Kaspi” liseyi

Xəzər Universitetinin “Dünya məktəbi”

Azərbaycan Beynəlxalq Məktəbi (“TISA International School of Azerbaijan”)

“İdrak ” liseyi

Baku modern school

Oxbridge Academy

jj

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:637
embedMənbə:https://azpolitika.info
archiveBu xəbər 11 İyun 2025 12:41 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see369

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see308

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see288

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see287

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see283

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see283

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see278

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see261

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see256

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see251

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see250

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see246

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see246

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see240

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see237

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see232

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see229

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see223

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see200

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri