Hansı hallarda vəkil xidmətinin pulunu dövlət ödəyir? Qanun nə deyir?

Hüquqlarını məhkəmədə müdafiə etmək istəyən hər kəs peşəkar hüquqi yardıma ehtiyac duya bilər.

Lakin vəkil xidmətinin baha olması bir çox vətəndaşın bu hüquqdan tam istifadə etməsinə mane olur. Buna görə də Azərbaycan qanunvericiliyi müəyyən hallarda vətəndaşların dövlət hesabına vəkillə təmin edilməsini nəzərdə tutur.

AZXEBER.COM xəbər verir ki, Azərbaycan qanunvericiliyinə əsasən, pulsuz hüquqi yardım əsasən cinayət işləri üzrə təmin edilir. Məqsəd hər kəsin müdafiə hüququndan bərabər şəkildə istifadə etməsini təmin etməkdir.

Bu hüquq Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 61-ci maddəsində də təsbit olunub. Həmin maddəyə əsasən, hər kəs yüksək keyfiyyətli hüquqi yardım almaq hüququna malikdir və qanunla müəyyən edilmiş hallarda bu yardım dövlət hesabına göstərilir.

Cinayət-Prosessual Məcəlləsinə əsasən, bəzi hallarda müdafiəçinin iştirakı məcburidir. Şəxsin seçdiyi vəkili olmadıqda, istintaq orqanı və ya məhkəmə ona dövlət hesabına müdafiəçi təyin etməlidir. Bu hallara yetkinlik yaşına çatmayan şəxslər, fiziki və ya psixi qüsuru səbəbindən özünü müdafiə etmək imkanına malik olmayanlar, Azərbaycan dilini bilməyən şəxslər, ömürlük azadlıqdan məhrumetmə cəzası nəzərdə tutulan və ya xüsusilə ağır cinayətdə ittiham olunanlar, eləcə də qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş digər hallar daxildir.

Məsələn, 17 yaşlı yeniyetmə oğurluq ittihamı ilə saxlanılarsa və ailəsinin vəkil tutmağa maddi imkanı olmazsa, qanuna əsasən ona dövlət hesabına müdafiəçi təyin edilməlidir. Eyni qayda ağır cinayətdə təqsirləndirilən və maddi imkanı olmayan şəxslərə də şamil edilir.

Bundan başqa, vətəndaşın maddi vəziyyəti vəkil tutmağa imkan vermədikdə də dövlət hesabına hüquqi yardım göstərilməsi mümkündür. Bu, "Vəkillər və vəkillik fəaliyyəti haqqında" Qanunda da öz əksini tapıb. Belə hallarda məhkəmə və ya istintaq orqanı şəxsin vəkil tutmaq imkanının olmadığını müəyyən etdikdə ona dövlət hesabına müdafiəçi təyin edilir.

Pulsuz hüquqi yardım yalnız cinayət işləri ilə məhdudlaşmır. Azərbaycan Vəkillər Kollegiyası mütəmadi olaraq ölkənin müxtəlif şəhər və rayonlarında ödənişsiz hüquqi yardım aksiyaları keçirir. Bu aksiyalar zamanı vətəndaşlara ailə mübahisələri, aliment, miras, torpaq, əmək hüquqları, sosial ödənişlər, pensiya və digər hüquqi məsələlərlə bağlı pulsuz hüquqi məsləhətlər verilir.

Fəridə Əsədzadə