Icma.az
close
up
RU
Hər altı almandan ancaq biri vətənin müdafiəsinə hazırdır...

Hər altı almandan ancaq biri vətənin müdafiəsinə hazırdır...

Oxu.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Qan Turalı yazır...

Mövcud dünya siyasi sistemi İkinci Dünya Müharibəsindən sonra formalaşmış olan bir sistemdir. Misal üçün, NATO 1949-cu, BMT isə 1945-ci ildə yaradılmışdır. Eləcə də bu gün dünya siyasətini təyin edən bir çox prinsip və yanaşma da məhz ötən əsrin 40-50-ci illərindən pərvəriş tapıb. Ancaq müasir dövrdə bu sistem süquta üz qoyur. Bu süqutun əlamətlərindən biri də Almaniyanın yenidən silahlanmasıdır.

Almaniyanın silahlanma ya da silahsızlaşdırma ilə bağlı keçmişi çox maraqlıdır. Və bu məsələ nəinki Almaniyanın və Avropanın ümumiyyətlə dünyanın taleyinə mühüm təsir göstərib. Belə ki, Birinci Dünya Müharibəsindən sonra Versal Sülh Konfransının şərtlərindən biri də Almaniyanın silahsızlaşdırılması idi. Lakin Hitler hakimiyyətə gəldikdən sonra müqaviləyə əməl etməyərək kütləvi şəkildə silahlanmağa başladı. Bununla da bəşər tarixinin ən qanlı müharibəsi baş verdi. Bütün Avropanı eləcə də digər qitələri qana bulayan bu müharibədə on milyonlarla adam öldü. O cümlədən, 300 min azərbaycanlı.

İkinci Dünya müharibəsində SSRİ, ABŞ və İngiltərənin daxil olduğu koalisiya tərəfindən darmadağın edilən Almaniya yenidən silahsızlaşdırıldı. Almaniya dörd işğal bölgəsinə bölünmüşdü. Onun ərazisində Almaniya Federativ Respublikası (AFR) və Almaniya Demokratik Respublikası (ADR) adlı iki dövlət quruldu. Bu dövlətlər 1990-cı ilə qədər ayrılıqda mövcud olmuşdu. Və əlbəttə ki, hər iki ölkə xüsusilə də Qərbi Almaniya əhəmiyyətli dərəcədə silahsızlaşdırılmışdı. Hazırda, ABŞ, İngiltərə, Fransa, Rusiya və hətta Pakistanın nüvə silahı var, ancaq Almaniyanın yoxdur.

Müharibə ilə nicat axtarmağın düzgün olmadığını acı şəkildə başa düşən Almaniya ABŞ-nin Marşal planı nəticəsində güclü iqtisadi inkişaf yoluna qədəm qoydu və tezliklə Avropa qitəsinin iqtisadi baxımdan ən qüdrətli dövləti ünvanına yiyələndi. Almaniyanın hərbi baxımdan isə ABŞ-nin təhlükəsizlik çətirində idi. AFR 1955-ci ildə NATO-ya qatılsa da, onun qarşısında silahlanma ilə bağlı maneələr davam edirdi. Hələ də bu çətir davam edir, ancaq çətirdən su dammağa başlayıb. Hazırda, Almaniyada 50 min ABŞ əsgəri var. Bu əsgərlər 122 hərbi bazada yerləşdirilib. Başqa cür desək, ABŞ olmadan Almaniyanın müdafiə imkanları son dərəcə məhduddur.

Rusiyanın Krımı ilhaq etməsi ilə Almaniya üçün həyəcan təbili çalınmağa başladı. Ardınca, Ukrayna müharibəsi... Son aylarda isə Trampın bəyanatları... Almaniya özünü yalqız hiss edir. Və buna görə də silahlanmaya böyük diqqət ayırmağa başlayıb.

Ortaya bir sual çıxır. Rusiya Avropaya hücum etsə Avropanı kim qoruyacaq? Bu sual heç şübhəsiz ki, ən çox Almaniyanı düşündürür. Axı, bu ölkə Rusiyanın, SSRİ-nin gücünü öz dərisində ən çox hiss etmiş ölkədir. (Yeri gəlmişkən, bu kontekstdə SSRİ-ni günahlandırmaq da əbəsdir)

Almaniya üçün narahatlıq doğrudan digər bir məsələ isə ifrat sağmeylliyi AFD-nin tarixində ən böyük səs almasıdır. AFD-nin güclənməsi Almaniyanın da hərbi baxımdan güclənməsi ilə eyni dövrə düşür. Əlbəttə ki, burada bir qanunauyğunluq var, təhlükəsizlik məsələsi alman xalqını ifrat sağ partiyalara doğru meyilləndirir.

Almaniyanın hələ vəzifəsinin icrasına başlamamış yeni kansleri Merz 500 milyard avroluq büdcəni təsdiq edib. Bu, Almaniya üçün son dərəcə böyük bir büdcədir. Belə ki, Almaniyanın ərazisi ABŞ-dən 27 dəfə kiçikdir. Üstəlik, ABŞ-nin dünyanın 80-dən artıq ölkəsində hərbi bazası var. Ötən il üçün, ABŞ hərbi büdcəsi 886 milyard dollar idi. Bu da Almaniyanın ayırdığı büdcənin nə qədər böyük olduğunu göstərir. Yaxın illərə qədər isə Almaniya hərbi xərclər üçün 50 milyard avro pul xərcləyirdi.

Rusiyanın hərbi büdcəsi bu il 175 milyard dollar olsa da cəmi bir neçə il əvvəl onun hərbi xərcləri 60 milyarddan bir az çox idi. Başqa sözlə desək, Almaniya müharibə aparan ölkədən üç dəfə çox hərbi büdcə nəzərdə tutmuşdu.

Başqa bir məqam isə səfərbərlik məsələsidir. 2011-ci ildə Almaniyada məcburi hərbi xidmət ləğv edilmişdi. Ötən il aparılan bir sorğuda isə gənclərə bir sual ünvanlanmışdı: "Almaniyaya təhlükə olsa orduya qatılarsınızmı?" Bu suala rəyi soruşulanlardan altıda biri (17 faizi) müsbət cavab vermişdi. İndi isə Almaniya məcburi hərbi xidməti yenidən bərpa etmək istəyir.

Ancaq hərbi ekspertlər pulun nə qədər böyük əhəmiyyəti olsa belə həlledici olmadığını düşünürlər. Belə ki, uzun illər boyunca silahsızlaşma ordu personalının keyfiyyətinin aşağı düşməsinə gətirib çıxarıb. Bir aya böyük miqdarda silah tədarük görmək mümkün olsa da bu müddətə keyfiyyətli, peşəkar, təcrübəli zabit yetişdirmək qeyri-mümkündür.

Bütün hallarda Almaniyanın silahlanması müasir dövrün ən maraqlı proseslərindən biridir. Ancaq bu prosesin nə qədər davam edəcəyi sual altındadır.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:247
embedMənbə:https://oxu.az
archiveBu xəbər 21 Aprel 2025 12:27 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see443

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see335

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see314

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see307

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see291

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see291

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see281

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see262

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see246

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see241

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see223

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see222

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see213

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see212

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see209

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see200

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see198

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see194

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see194

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see184
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri