Icma.az
close
up
RU
Hər altı almandan ancaq biri vətənin müdafiəsinə hazırdır...

Hər altı almandan ancaq biri vətənin müdafiəsinə hazırdır...

Oxu.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Qan Turalı yazır...

Mövcud dünya siyasi sistemi İkinci Dünya Müharibəsindən sonra formalaşmış olan bir sistemdir. Misal üçün, NATO 1949-cu, BMT isə 1945-ci ildə yaradılmışdır. Eləcə də bu gün dünya siyasətini təyin edən bir çox prinsip və yanaşma da məhz ötən əsrin 40-50-ci illərindən pərvəriş tapıb. Ancaq müasir dövrdə bu sistem süquta üz qoyur. Bu süqutun əlamətlərindən biri də Almaniyanın yenidən silahlanmasıdır.

Almaniyanın silahlanma ya da silahsızlaşdırma ilə bağlı keçmişi çox maraqlıdır. Və bu məsələ nəinki Almaniyanın və Avropanın ümumiyyətlə dünyanın taleyinə mühüm təsir göstərib. Belə ki, Birinci Dünya Müharibəsindən sonra Versal Sülh Konfransının şərtlərindən biri də Almaniyanın silahsızlaşdırılması idi. Lakin Hitler hakimiyyətə gəldikdən sonra müqaviləyə əməl etməyərək kütləvi şəkildə silahlanmağa başladı. Bununla da bəşər tarixinin ən qanlı müharibəsi baş verdi. Bütün Avropanı eləcə də digər qitələri qana bulayan bu müharibədə on milyonlarla adam öldü. O cümlədən, 300 min azərbaycanlı.

İkinci Dünya müharibəsində SSRİ, ABŞ və İngiltərənin daxil olduğu koalisiya tərəfindən darmadağın edilən Almaniya yenidən silahsızlaşdırıldı. Almaniya dörd işğal bölgəsinə bölünmüşdü. Onun ərazisində Almaniya Federativ Respublikası (AFR) və Almaniya Demokratik Respublikası (ADR) adlı iki dövlət quruldu. Bu dövlətlər 1990-cı ilə qədər ayrılıqda mövcud olmuşdu. Və əlbəttə ki, hər iki ölkə xüsusilə də Qərbi Almaniya əhəmiyyətli dərəcədə silahsızlaşdırılmışdı. Hazırda, ABŞ, İngiltərə, Fransa, Rusiya və hətta Pakistanın nüvə silahı var, ancaq Almaniyanın yoxdur.

Müharibə ilə nicat axtarmağın düzgün olmadığını acı şəkildə başa düşən Almaniya ABŞ-nin Marşal planı nəticəsində güclü iqtisadi inkişaf yoluna qədəm qoydu və tezliklə Avropa qitəsinin iqtisadi baxımdan ən qüdrətli dövləti ünvanına yiyələndi. Almaniyanın hərbi baxımdan isə ABŞ-nin təhlükəsizlik çətirində idi. AFR 1955-ci ildə NATO-ya qatılsa da, onun qarşısında silahlanma ilə bağlı maneələr davam edirdi. Hələ də bu çətir davam edir, ancaq çətirdən su dammağa başlayıb. Hazırda, Almaniyada 50 min ABŞ əsgəri var. Bu əsgərlər 122 hərbi bazada yerləşdirilib. Başqa cür desək, ABŞ olmadan Almaniyanın müdafiə imkanları son dərəcə məhduddur.

Rusiyanın Krımı ilhaq etməsi ilə Almaniya üçün həyəcan təbili çalınmağa başladı. Ardınca, Ukrayna müharibəsi... Son aylarda isə Trampın bəyanatları... Almaniya özünü yalqız hiss edir. Və buna görə də silahlanmaya böyük diqqət ayırmağa başlayıb.

Ortaya bir sual çıxır. Rusiya Avropaya hücum etsə Avropanı kim qoruyacaq? Bu sual heç şübhəsiz ki, ən çox Almaniyanı düşündürür. Axı, bu ölkə Rusiyanın, SSRİ-nin gücünü öz dərisində ən çox hiss etmiş ölkədir. (Yeri gəlmişkən, bu kontekstdə SSRİ-ni günahlandırmaq da əbəsdir)

Almaniya üçün narahatlıq doğrudan digər bir məsələ isə ifrat sağmeylliyi AFD-nin tarixində ən böyük səs almasıdır. AFD-nin güclənməsi Almaniyanın da hərbi baxımdan güclənməsi ilə eyni dövrə düşür. Əlbəttə ki, burada bir qanunauyğunluq var, təhlükəsizlik məsələsi alman xalqını ifrat sağ partiyalara doğru meyilləndirir.

Almaniyanın hələ vəzifəsinin icrasına başlamamış yeni kansleri Merz 500 milyard avroluq büdcəni təsdiq edib. Bu, Almaniya üçün son dərəcə böyük bir büdcədir. Belə ki, Almaniyanın ərazisi ABŞ-dən 27 dəfə kiçikdir. Üstəlik, ABŞ-nin dünyanın 80-dən artıq ölkəsində hərbi bazası var. Ötən il üçün, ABŞ hərbi büdcəsi 886 milyard dollar idi. Bu da Almaniyanın ayırdığı büdcənin nə qədər böyük olduğunu göstərir. Yaxın illərə qədər isə Almaniya hərbi xərclər üçün 50 milyard avro pul xərcləyirdi.

Rusiyanın hərbi büdcəsi bu il 175 milyard dollar olsa da cəmi bir neçə il əvvəl onun hərbi xərcləri 60 milyarddan bir az çox idi. Başqa sözlə desək, Almaniya müharibə aparan ölkədən üç dəfə çox hərbi büdcə nəzərdə tutmuşdu.

Başqa bir məqam isə səfərbərlik məsələsidir. 2011-ci ildə Almaniyada məcburi hərbi xidmət ləğv edilmişdi. Ötən il aparılan bir sorğuda isə gənclərə bir sual ünvanlanmışdı: "Almaniyaya təhlükə olsa orduya qatılarsınızmı?" Bu suala rəyi soruşulanlardan altıda biri (17 faizi) müsbət cavab vermişdi. İndi isə Almaniya məcburi hərbi xidməti yenidən bərpa etmək istəyir.

Ancaq hərbi ekspertlər pulun nə qədər böyük əhəmiyyəti olsa belə həlledici olmadığını düşünürlər. Belə ki, uzun illər boyunca silahsızlaşma ordu personalının keyfiyyətinin aşağı düşməsinə gətirib çıxarıb. Bir aya böyük miqdarda silah tədarük görmək mümkün olsa da bu müddətə keyfiyyətli, peşəkar, təcrübəli zabit yetişdirmək qeyri-mümkündür.

Bütün hallarda Almaniyanın silahlanması müasir dövrün ən maraqlı proseslərindən biridir. Ancaq bu prosesin nə qədər davam edəcəyi sual altındadır.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:289
embedMənbə:https://oxu.az
archiveBu xəbər 21 Aprel 2025 12:27 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see357

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see236

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see232

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see231

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see224

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see223

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see221

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see218

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see217

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see213

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see207

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see206

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see205

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see200

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see200

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see200

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see199

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see199

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see199

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri