Icma.az
close
up
RU
Hər altı almandan ancaq biri vətənin müdafiəsinə hazırdır...

Hər altı almandan ancaq biri vətənin müdafiəsinə hazırdır...

Oxu.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Qan Turalı yazır...

Mövcud dünya siyasi sistemi İkinci Dünya Müharibəsindən sonra formalaşmış olan bir sistemdir. Misal üçün, NATO 1949-cu, BMT isə 1945-ci ildə yaradılmışdır. Eləcə də bu gün dünya siyasətini təyin edən bir çox prinsip və yanaşma da məhz ötən əsrin 40-50-ci illərindən pərvəriş tapıb. Ancaq müasir dövrdə bu sistem süquta üz qoyur. Bu süqutun əlamətlərindən biri də Almaniyanın yenidən silahlanmasıdır.

Almaniyanın silahlanma ya da silahsızlaşdırma ilə bağlı keçmişi çox maraqlıdır. Və bu məsələ nəinki Almaniyanın və Avropanın ümumiyyətlə dünyanın taleyinə mühüm təsir göstərib. Belə ki, Birinci Dünya Müharibəsindən sonra Versal Sülh Konfransının şərtlərindən biri də Almaniyanın silahsızlaşdırılması idi. Lakin Hitler hakimiyyətə gəldikdən sonra müqaviləyə əməl etməyərək kütləvi şəkildə silahlanmağa başladı. Bununla da bəşər tarixinin ən qanlı müharibəsi baş verdi. Bütün Avropanı eləcə də digər qitələri qana bulayan bu müharibədə on milyonlarla adam öldü. O cümlədən, 300 min azərbaycanlı.

İkinci Dünya müharibəsində SSRİ, ABŞ və İngiltərənin daxil olduğu koalisiya tərəfindən darmadağın edilən Almaniya yenidən silahsızlaşdırıldı. Almaniya dörd işğal bölgəsinə bölünmüşdü. Onun ərazisində Almaniya Federativ Respublikası (AFR) və Almaniya Demokratik Respublikası (ADR) adlı iki dövlət quruldu. Bu dövlətlər 1990-cı ilə qədər ayrılıqda mövcud olmuşdu. Və əlbəttə ki, hər iki ölkə xüsusilə də Qərbi Almaniya əhəmiyyətli dərəcədə silahsızlaşdırılmışdı. Hazırda, ABŞ, İngiltərə, Fransa, Rusiya və hətta Pakistanın nüvə silahı var, ancaq Almaniyanın yoxdur.

Müharibə ilə nicat axtarmağın düzgün olmadığını acı şəkildə başa düşən Almaniya ABŞ-nin Marşal planı nəticəsində güclü iqtisadi inkişaf yoluna qədəm qoydu və tezliklə Avropa qitəsinin iqtisadi baxımdan ən qüdrətli dövləti ünvanına yiyələndi. Almaniyanın hərbi baxımdan isə ABŞ-nin təhlükəsizlik çətirində idi. AFR 1955-ci ildə NATO-ya qatılsa da, onun qarşısında silahlanma ilə bağlı maneələr davam edirdi. Hələ də bu çətir davam edir, ancaq çətirdən su dammağa başlayıb. Hazırda, Almaniyada 50 min ABŞ əsgəri var. Bu əsgərlər 122 hərbi bazada yerləşdirilib. Başqa cür desək, ABŞ olmadan Almaniyanın müdafiə imkanları son dərəcə məhduddur.

Rusiyanın Krımı ilhaq etməsi ilə Almaniya üçün həyəcan təbili çalınmağa başladı. Ardınca, Ukrayna müharibəsi... Son aylarda isə Trampın bəyanatları... Almaniya özünü yalqız hiss edir. Və buna görə də silahlanmaya böyük diqqət ayırmağa başlayıb.

Ortaya bir sual çıxır. Rusiya Avropaya hücum etsə Avropanı kim qoruyacaq? Bu sual heç şübhəsiz ki, ən çox Almaniyanı düşündürür. Axı, bu ölkə Rusiyanın, SSRİ-nin gücünü öz dərisində ən çox hiss etmiş ölkədir. (Yeri gəlmişkən, bu kontekstdə SSRİ-ni günahlandırmaq da əbəsdir)

Almaniya üçün narahatlıq doğrudan digər bir məsələ isə ifrat sağmeylliyi AFD-nin tarixində ən böyük səs almasıdır. AFD-nin güclənməsi Almaniyanın da hərbi baxımdan güclənməsi ilə eyni dövrə düşür. Əlbəttə ki, burada bir qanunauyğunluq var, təhlükəsizlik məsələsi alman xalqını ifrat sağ partiyalara doğru meyilləndirir.

Almaniyanın hələ vəzifəsinin icrasına başlamamış yeni kansleri Merz 500 milyard avroluq büdcəni təsdiq edib. Bu, Almaniya üçün son dərəcə böyük bir büdcədir. Belə ki, Almaniyanın ərazisi ABŞ-dən 27 dəfə kiçikdir. Üstəlik, ABŞ-nin dünyanın 80-dən artıq ölkəsində hərbi bazası var. Ötən il üçün, ABŞ hərbi büdcəsi 886 milyard dollar idi. Bu da Almaniyanın ayırdığı büdcənin nə qədər böyük olduğunu göstərir. Yaxın illərə qədər isə Almaniya hərbi xərclər üçün 50 milyard avro pul xərcləyirdi.

Rusiyanın hərbi büdcəsi bu il 175 milyard dollar olsa da cəmi bir neçə il əvvəl onun hərbi xərcləri 60 milyarddan bir az çox idi. Başqa sözlə desək, Almaniya müharibə aparan ölkədən üç dəfə çox hərbi büdcə nəzərdə tutmuşdu.

Başqa bir məqam isə səfərbərlik məsələsidir. 2011-ci ildə Almaniyada məcburi hərbi xidmət ləğv edilmişdi. Ötən il aparılan bir sorğuda isə gənclərə bir sual ünvanlanmışdı: "Almaniyaya təhlükə olsa orduya qatılarsınızmı?" Bu suala rəyi soruşulanlardan altıda biri (17 faizi) müsbət cavab vermişdi. İndi isə Almaniya məcburi hərbi xidməti yenidən bərpa etmək istəyir.

Ancaq hərbi ekspertlər pulun nə qədər böyük əhəmiyyəti olsa belə həlledici olmadığını düşünürlər. Belə ki, uzun illər boyunca silahsızlaşma ordu personalının keyfiyyətinin aşağı düşməsinə gətirib çıxarıb. Bir aya böyük miqdarda silah tədarük görmək mümkün olsa da bu müddətə keyfiyyətli, peşəkar, təcrübəli zabit yetişdirmək qeyri-mümkündür.

Bütün hallarda Almaniyanın silahlanması müasir dövrün ən maraqlı proseslərindən biridir. Ancaq bu prosesin nə qədər davam edəcəyi sual altındadır.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:265
embedMənbə:https://oxu.az
archiveBu xəbər 21 Aprel 2025 12:27 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see360

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see342

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see312

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see310

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see301

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see292

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see281

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see276

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see266

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see254

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see245

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see238

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see233

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see231

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see230

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see229

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see227

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see213

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see212
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri