Humanoid robotlar döyüş meydanına hazırlaşır

Bizi Telegram-da da izləyə bilərsiniz:@xqazeti

Çin süni intellekt və robototexnologiyaları hərbi məqsədlər üçün inkişaf etdirir

Süni intellekt və robototexnologiyalarının sürətli inkişafı müasir dünyanın gələcəyi ilə bağlı təsəvvürləri dəyişir. Artıq söhbət yalnız sənaye müəssisələrində çalışan və ya məişətdə insanlara kömək edən robotlardan getmir.

Reuters-in yayımladığı geniş araşdırmaya görə, Çin humanoid robotların hərbi məqsədlərlə tətbiqi istiqamətində tədqiqat və sınaqları sürətləndirir.

Mənbənin araşdırdığı 100-dən çox hərbi sənəd, elmi araşdırma, patent və digər material göstərir ki, Çin Xalq Azadlıq Ordusu humanoid robotların gələcəkdə hərbçilərlə birlikdə fəaliyyət göstərməsi imkanlarını öyrənir. Bu texnologiyaların kəşfiyyat, patrul, logistika, şəhər döyüşləri və təhlükəli ərazilərdə müxtəlif tapşırıqların yerinə yetirilməsi üçün istifadəsi nəzərdən keçirilir.

Məsələnin diqqətçəkən tərəflərindən biri də Çinin bu sahədəki sənaye imkanlarıdır. Məlumatına görə, 2025-ci ildə dünyada istehsal edilən humanoid robotların təxminən 95 faizi Çin şirkətlərinin payına düşüb. Bu göstərici Pekinin yalnız robot texnologiyalarının hazırlanmasında deyil, onların kütləvi istehsalında da ciddi üstünlüyə malik olduğunu göstərir.

Çin hərbi qurumları robotların gələcəkdə binaların təmizlənməsi, patrul xidməti, kəşfiyyat və digər təhlükəli tapşırıqlarda istifadə edilə biləcəyini araşdırır. Bununla belə, texnologiyanın hələ ciddi məhdudiyyətləri mövcuddur. Robotların enerji sərfiyyatı, mürəkkəb və nəzarətsiz mühitlərdə etibarlı işləməsi, müstəqil qərar qəbul etməsi və real döyüş şəraitinə uyğunlaşması tam həll olunmamış problemlər olaraq qalır.

Çin şirkətlərindən bəziləri bu problemləri aradan qaldırmaq üçün tam avtonom sistemlər əvəzinə uzaqdan idarə olunan humanoid robotlar üzərində də işləyirlər. Belə yanaşma texnologiyanın indiki imkanları ilə hərbi ehtiyaclar arasında keçid modeli kimi qiymətləndirilə bilər.

Humanoid robotların hərbi sahəyə daxil olması texnoloji inkişafla yanaşı, ciddi hüquqi və etik suallar da doğurur. İnsan həyatına birbaşa təsir edə biləcək qərarların maşınlara həvalə edilməsi, süni intellektin silahlı sistemlərdə rolu və belə texnologiyaların beynəlxalq hüquq çərçivəsində tənzimlənməsi qarşıdakı illərdə qlobal diplomatiyanın mühüm məsələlərindən birinə çevrilə bilər.

Agentliyin araşdırması göstərir ki, ABŞ da oxşar istiqamətlərdə çalışır, lakin Çin humanoid robotların istehsalı və kommersiyalaşdırılması baxımından hazırda daha geniş sənaye bazasına malikdir. Pekinin hərbi və mülki robototexnikanı paralel inkişaf etdirməsi isə bu texnologiyanın gələcək təhlükəsizlik sistemlərində rolunun artacağına işarədir.

Beləliklə, robototexnikada baş verən dəyişikliklər artıq elmi-fantastika mövzusu deyil. İnsanabənzər robotların sənayedən təhlükəsizlik və müdafiə sahəsinə keçidi texnologiyanın inkişafında yeni mərhələnin başlanğıcı ola bilər. Lakin bu mərhələnin əsas sualı yalnız robotların nə qədər ağıllı və güclü olacağı deyil, onların hansı qaydalarla və hansı məsuliyyət çərçivəsində istifadə ediləcəyidir.

N.Adilqızı
XQ