“İctimai nəqliyyatda bəzi sərnişinlər düşüncəsiz davranır” SOSİOLOQ FOTO

Yay fəsli ilə birgə dəniz mövsümü də başlayıb. Vətəndaşlar istirahət üçün sahil bölgələrinə üz tutur, lakin bəzi hallarda bu istirahət ictimai mədəniyyətsizliklə nəticələnir. 
Avtosfer.az xəbər verir ki, dənizdən qayıdan bəzi şəxslər ictimai nəqliyyatdan istifadə edərkən özləri ilə qum və palçıq gətirirlər. Ən acınacaqlısı isə odur ki, bu şəxslər avtobusun oturacaqlarını və döşəməsini çirkləndirməklə kifayətlənmir, heç bir məsuliyyət hissi göstərmədən həmin vəziyyətdə nəqliyyatı tərk edirlər. Nəticədə, avtobusa sonradan minən sərnişinlər üçün oturmaq adətən mümkün olmur. Bu ümumilikdə ictimai mədəniyyət adına ciddi narahatlıq doğurur. 

Məsələ ilə bağlı sosialoq Lalə Mehralı saytımıza açıqlamasında bildirib ki, insanlar, ümumiyyətlə, empatiya qurmağı bacarmırlar və çox zaman səmimi deyillər. “Düşüncəsizdirlər” demək bəlkə bir qədər kobud səslənə bilər, amma reallıq budur ki, bəzi insanlar həqiqətən də həddindən artıq düşüncəsiz davrana bilirlər. 
“Bu hal xüsusilə ictimai nəqliyyatda özünü açıq şəkildə göstərir. Məsələn, ayaqqabısıyla avtobus oturacağının üstünə çıxan uşağına heç nə deməyən valideynləri görürük. Uşaq anlamaya bilər ki, oturacaq ayaq yeri deyil, amma onun yanında olan və bunu anlayan valideyni var. Məhz onun borcudur övladına başa salsın ki, ora ayaqqabı ilə çıxmaq olmaz, çünki orada başqa insanlar da oturur.
Həmçinin, dənizdən qayıdan, palçığa bulaşmış ayaqqabılarla və ya çirkli geyimlə ictimai nəqliyyata minən insanlar da bu davranışlarının fərqində olmalıdırlar. Axı bu nəqliyyat vasitələri yalnız onlara aid deyil onlardan sonra başqaları da həmin yerlərdə oturacaq. Sənin çirkləndirdiyin oturacaq, növbəti sərnişinin paltarını çirkləndirə bilər. Bunu dərk etmək üçün sadəcə bir az empatiya qurmaq kifayətdir. Əgər empatiya duyğusu inkişaf etdirilsə, insan öz davranışının sərhədlərini özü müəyyən edə bilər”. 
Sosialoq qeyd edib ki, bəzən sosial şəbəkələrdə müxtəlif ölkələrdən yayımlanan videolarda görürük ki, mədən işçiləri hansı ki üst-başları mazut və digər çirklərlə bulaşıb ictimai nəqliyyata minərkən oturacaqlarda əyləşmirlər. 
“Çünki bilirlər ki, onların geyimindəki çirk oturacaqlara hopa bilər və daha sonra digər sərnişinlərin paltarına keçə bilər. Bu, son dərəcə incə və diqqətli bir düşüncə tərzidir. Bəs bizim insanlarımızda bu qədər incə düşüncə varmı? Təəssüf ki, əksər hallarda yoxdur. Çox vaxt görürük ki, uşaqlar ayaqqabı ilə oturacaqlara çıxır və valideynlər buna göz yumur. Həmçinin, bir valideyn öz oturduğu yerdə əyləşir, digər oturacağı isə övladı üçün tutur, halbuki ətrafda ayaqüstə dayanan insanlar var. Sadəcə uşağını qucağına almaq və yerini boşaltmaq istəmir”. 

Lalə Mehralı vurğulayıb ki, ictimai nəqliyyatda yaşlılara hörmət etməyən gənclər də az deyil. 
“Eləcə də qadın olduğunu bəhanə gətirərək kişilərin bütün hüquqlarını görməməzliyə vuranlar var.
Sonda bir daha təkrar etmək istəyirəm: empatiyasız insanlarla bir cəmiyyətdə yaşamaq, sözün əsl mənasında, işgəncədir. Əgər bir insan oturacağı çirkləndirirsə və bu hərəkətin digərlərinə necə təsir etdiyini dərk etmirsə, bu, artıq fərdi məsuliyyətsizlik deyil, ümumi sosial problemdir. Amma əgər o insan bir az empatiya qurmağı bacarsaydı, hərəkətinin yaratdığı narahatlığın fərqində olar və çirkləndirdiyi yeri təmizləməyi özünə borc bilərdi”.

Fidan