Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

İki cəbhədə vuruşmuş babalar: bizim üçün hansı daha çox qəhrəmandır?

İki cəbhədə vuruşmuş babalar: bizim üçün hansı daha çox qəhrəmandır?

GlobalInfo saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

80 il əvvəl qazanılan böyük qələbəni hər il qeyd edirik. Bu, təkcə bir imperiyanın ideologiyasının digərinə qalib gəlməsi deyildi. Bu, vətənini sevən, onun uğrunda canını fəda etməyə hazır olan igidlərin, kişilərin, qadınların, uşaqların və qocaların qazandığı bir qələbə idi. Elə ona görə də bu gün biz yalnız kommunist rejiminin rəmzi olan Sovet Ordusu əsgərlərini deyil, hər bir Azərbaycanlının – kimliyindən, döyüşdüyü cəbhədən asılı olmayaraq – vətən uğrunda göstərdiyi fədakarlığı yad etməliyik.

Mən heç vaxt 1941–45 müharibəsini kommunizmlə faşizmin mübarizəsi kimi qəbul etməmişəm. Mənim üçün bu, başda Azərbaycan xalqı olmaqla, işğal altında olan xalqların həyatda qalmaq və öz gələcəyini qorumaq üçün apardığı ümumi bir mübarizə idi. Bu müharibədə mənim babalarım, atamın babası Qasım baba, anamın babası Bayram baba da döyüşüblər. Onlarla fəxr edirəm.

Bu yazım yalnız 1941–1945 qəhrəmanları ilə bağlı deyil. Bu yazı illərdir tarixin kölgəsində qalan, haqqında danışmaqdan çəkinilən, yanlış təqdim edilən “digər babalarımız” haqqındadır.

İkinci Dünya Müharibəsində azərbaycanlıların iştirakı danılmazdır. Təxminən 600 min azərbaycanlı Sovet Ordusunun tərkibində döyüşüb, onlardan 123 mini həlak olub. Azərbaycanlılar arasında Qızıl Ulduz və digər yüksək orden-medallar alan qəhrəmanlar az deyil. Amma bəzən unuduruq ki, bu müharibədə yalnız Sovet tərəfində döyüşənlər yox, digər tərəfdə – almanlar tərəfində döyüşən azərbaycanlılar da olub.

Bəli, bəziləri bunu eşitmək istəmir. Amma bu da bizim tariximizdir!

Almanlar tərəfində döyüşən azərbaycanlılar da vardı və bu insanların hamısını bir qələmlə “faşist” adlandırmaq nə tarixə, nə də insafa sığar. Onlar arasında keçmiş Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin (AXC) üzvləri, sürgünə göndərilmiş ziyalılar, Stalin repressiyasından qurtulmağa çalışanlar da olub. Bəziləri üçün bu, sağ qalmaq üçün bir məcburiyyət idi, bəziləri üçün isə vətənin müstəqilliyi uğrunda bir ümid.

Təsəvvür edin: Sovet Ordusunda döyüşürsən, almanlara əsir düşürsən. Ya düşərgədə əzab çəkib öləcəksən, ya da sənə təklif edilən fürsətlə “Azərbaycan legionu”na qoşulub, vətənin müstəqilliyi uğrunda sovetlərə qarşı döyüşəcəksən. Bu qərar, bəli, bəzən ümid idi, bəzən də yeganə çıxış yolu.

Faşist Almaniyası bu xalqlara müstəqillik vəd edirdi. Lakin bu vədlərin çoxu saxta idi. Amma onu o illərin informasiya blokadasında olan insanlar bilmirdilər. Buna görə də rahatlıqla aldanır, alətə çevrildiklərini çox gec anlayırdılar.

Bu insanları anlamaq üçün onları döyüşə sövq edən amala baxmaq lazımdır. Onlar vətənlərinin müstəqilliyini istəyirdilər. SSRİ-nin illərlə apardığı repressiyalar, sürgünlər, aclıqlar, dinə və milli kimliyə qarşı təzyiqlər bu insanları başqa yol axtarmağa vadar etmişdi. Onlar da digər babalarımız kimi vətən uğrunda döyüşürdülər. Onlar qalib olmadılar, amma şərəflə döyüşdülər.

Bu gün bu həqiqətləri danışmaq üçün artıq kifayət qədər zaman keçib. 21-ci əsrdə yaşayırıq. Əlimizdə arxivlər, sənədlər, filmlər var. Həqiqəti, nəhayət, qəbul etməliyik. “Kırımlı” filmi bu baxımdan yaxşı bir nümunədir. Orada Krım tatarlarının timsalında SSRİ rejiminin türklərə qarşı apardığı siyasət, repressiyalar və sürgünlər əks olunub. Film eyni zamanda bizim də tariximizə işıq salır. Azərbaycanlıların da yaşadığı acı talelərə ayna tutur.

Sonda isə onu deyim ki, heç kim faşizmi müdafiə etmir. Çünki faşizmin müdafiə ediləcək bir tərəfi yoxdur. Bu, bəşəriyyət üçün böyük bəla, inşalığa qarşı dəhşətli cinayət idi. Amma Almaniya tərəfində döyüşən, ya da döyüşməyə məcbur olan hər kəsi faşist adladırmaq da yanlış yanaşmadır. Onların bəziləri əsirlikdən qurtulmaq üçün, bəziləri isə doğrudan da bir gün Azərbaycanı müstəqil bir dövlət kimi görmək ümidi ilə döyüşürdü.

Müstəqillik üçün döyüşmək günahdırsa, bu, şərəfli bir günahdır. Biz, yalnız qaliblərlə deyil, hətta uduzan, lakin inamla, şərəflə vuruşan babalarımızla da fəxr etməliyik.

Tarixi yalnız qaliblər yazmamalıdır!

Tarix həm də unudulanların, susdurulan insanların haqqıdır!

Qoy 9 May – təkcə Qələbə Günü deyil, həm də Qürur Günü olsun.

Bütün babalarımız üçün.


Turan Rzayev
Globalinfo.az–ın siyasət yazarı

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:164
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 09 May 2025 17:05 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see282

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see274

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see269

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see265

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see263

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see259

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see249

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see244

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see229

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see219

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see218

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see208

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see206

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see205

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see202

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see202

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see198

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see196

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see190

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri