İlk dəfə uzunömürlülük geni uğurla köçürülüb və ömrü uzadıb...

...Roçester Universitetinin alimləri çılpaq köstəbək siçovullarının müdafiə mexanizmlərini qismən digər heyvanlara ötürə biliblər.

Tədqiqatçılar siçanlara hialuron turşusunun xüsusi formasının istehsalı ilə əlaqəli bir gen təqdim etdilər ki, bu da ömrün daha uzun olmasına və xərçəngə tutulma hallarının daha az olmasına səbəb oldu.

SİA xəbər verir ki, tədqiqat Nature jurnalında dərc edilib.

Çılpaq köstəbək siçovulları uzun müddətdir ki, qocalmanı araşdıran alimlərin diqqətini cəlb edir.

Kiçik ölçülərinə baxmayaraq, bu gəmiricilər 41 ilə qədər - normal siçanlardan təxminən on dəfə çox yaşaya bilərlər. Bundan əlavə, onlarda xərçəng, ürək-damar xəstəlikləri, neyrodegenerasiya və digər yaşla əlaqəli xəstəliklərin olduqca aşağı nisbəti var.

...Vera Qorbunova və Andrey Seluanovun rəhbərlik etdiyi tədqiqat qrupu yüksək molekulyar çəkili hialuron turşusu (HMW-HA) adlanan bir maddə üzərində işləyib.

Çılpaq köstəbək siçovullarında bu maddə siçanlara və insanlara nisbətən təxminən on dəfə çoxdur.

Alimlər əvvəllər aşkar etmişdilər ki, çılpaq köstəbək siçovullarının hüceyrələrindən hialuron turşusunun bu formasının çıxarılması onları şiş əmələ gəlməsinə daha çox meylli edir.

Tədqiqatçılar daha sonra bu qoruyucu mexanizmin digər heyvanlara ötürülə biləcəyini yoxlamaq qərarına gəldilər. Təcrübə üçün siçanlara çılpaq köstəbək siçovullarına xas olan hialuronan sintaz 2 geninin bir versiyası implantasiya edilib. Bu gen HMW-HA sintezindən məsuldur. Modifiyadan sonra siçanların toxumalarında hialuron turşusunun səviyyəsi artıb. Heyvanlar həm spontan şişlərə, həm də süni şəkildə induksiya edilmiş dəri xərçənginə qarşı daha yaxşı qorunurdular. Bundan əlavə, onlar daha az yaşla əlaqəli iltihab, daha yaxşı bağırsaq sağlamlığı və orta ömür uzunluğunun təxminən 4,4 faiz artması göstərdilər.

Müəlliflərə görə, qocalmanın əsas əlamətlərindən biri olan xroniki iltihabın azalması xüsusilə əhəmiyyətli idi.

...Tədqiqatımız uzunömürlü məməlilərdə inkişaf etmiş unikal uzunömürlülük mexanizmlərinin digər növlərə ötürülməsinin fundamental mümkünlüyünü nümayiş etdirir, - deyə Qorbunova qeyd edib.

Alimlər vurğulayırlar ki, ömür uzunluğunun artması nisbətən az idi, lakin növlər arasında qoruyucu mexanizmin uğurla ötürülməsi faktı gerontologiya üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir.

Tədqiqatçılar hazırda bu yanaşmanı insanlara tətbiq etməyin yollarını axtarırlar.

Seluanovun sözlərinə görə, alimlər artıq bədəndə hialuron turşusunun parçalanmasını yavaşlada bilən molekulları sınaqdan keçirirlər.

Müəlliflər həmçinin qeyd edirlər ki, çılpaq köstəbək siçovullarının uzunömürlülüyü, ehtimal ki, bir neçə qoruyucu mexanizmlə - təkcə hialuron turşusu ilə deyil, həm də DNT-nin bərpasının, iltihabın idarə olunmasının və toxumaların zədələnməyə qarşı müqavimətinin yaxşılaşdırılması ilə bağlıdır.

Əli Babayev