İnsan niyə üşüyür? Alimlər səbəbi tapdı

Alimlər ilk dəfə olaraq insan bədəninin soyuğu necə hiss etdiyini və mentolun temperaturun düşməsinə səbəb olmadan niyə soyutma hissi yaratdığının ətraflı molekulyar görüntülərini əldə ediblər.

Bu, müasir krio-elektron mikroskopiya texnikaları sayəsində mümkün olub.

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, bu texnika onlara dəridə, ağızda və gözlərdə sinir hüceyrələrinin membranlarında olan TRPM8 adlı sensor zülalını hərəkətdə "görməyə" imkan verib.

TRPM8 zülalı bir növ mikroskopik termometr kimi fəaliyyət göstərir: ətraf mühitin temperaturu təxminən 8-28°C-yə (46-82°F) düşdükdə, bir kanal açılır və ionların hüceyrəyə daxil olmasına imkan verir. Beləliklə, beynin soyuqluq hissi kimi şərh etdiyi sinir siqnalı yaradır.

Əsas elmi irəliləyişlərdən biri də alimlərin soyuqluğun və kimyəvi birləşmələrin bu kanalı necə aktivləşdirdiyini dəqiq şəkildə kəşf etmələridir. Soyuqluq birbaşa TRPM8 məsaməsinin mərkəzi hissəsində struktur dəyişikliklərinə səbəb olur. Nanənin aktiv tərkib hissəsi olan mentol isə zülalın başqa bir hissəsinə bağlanaraq formasını dəyişir və bununla da kanalı açır. Soyuq və mentolun birləşdirilməsi təsiri artırır və kanalın ilk dəfə açıq vəziyyətdə müşahidə olunmasına imkan verir.

Bu, yalnız temperatur hissinin özünün fiziologiyasını anlamaq üçün deyil, həm də tibbi məqsədlər üçün vacibdir. TRPM8-in nasazlığı ilə əlaqəli patologiyalar xroniki ağrı, miqren, quru göz sindromu və müəyyən xərçəng növləri ilə əlaqələndirilir. Kanalın strukturunu və aktivləşmə mexanizmini anlamaq onun funksiyasını dəyişdirə biləcək daha dəqiq dərmanların hazırlanması üçün təməl yaradır. Bir nümunə artıq klinik olaraq istifadə olunur: mentol analoquna əsaslanan göz damcıları TRPM8-i stimullaşdırır və quru gözlərə kömək edir.

Başqa sözlə, elm adamları artıq fiziki soyuqluğun və mentol kimi kimyəvi maddələrin molekulyar səviyyədə sərinlik hissi yaratdığını üzı çıxaırblar. Beləliklə, uzun müddətdir davam edən bioloji suala cavab verilib.

Xəzər
“Cebheinfo.az”

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin