İnsan və heyvanın birgə təsvir olunduğu 12 min illik qədim fiqur tapıldı

İsrail arxeoloqları dünyada insanla heyvanın qarşılıqlı əlaqəsini əks etdirən ən qədim fiqurlardan birini aşkarlayıblar.

Redaktor.az xəbər verir ki, tapıntı PNAS jurnalında dərc olunan araşdırmada təsvir edilib.

Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, fiqur təxminən 12 min il əvvəl, yerli tayfaların köçəri həyatdan oturaq həyata keçdiyi dövrdə hazırlanıb. Miniatür heykəlcikdə başını qazın boynunun altına əyən qadın təsvir olunub.

Fiqurun ölçüsü cəmi 3,7 sm-dir. O, yerli gildən hazırlanıb və təxminən 400 °C temperaturda bişirilib. Səthdə çatların olmaması onun bişirilmədən əvvəl yaxşı qurudulduğunu göstərir. Analiz zamanı qırmızı piqment oxranın izləri aşkar edilib. Bu piqmentlə qazın başı və boynu, həmçinin qadının bədəninin bəzi hissələri vurğulanıb. Fiqurun üzərində qalmış barmaq izi onu yeniyetmə və ya qadının düzəltdiyini göstərir.

Alimlər bildirirlər ki, bu cür təsvirlər qədim insanların ətraf mühiti və heyvanları necə qavradığını anlamağa kömək edir. İnsan və heyvanın qarşılıqlı münasibətinin bu qədər aydın təsvir olunduğu nümunələr son dərəcə nadirdir və indiyədək buna oxşar cəmi bir neçə nümunə Avropanın yuxarı paleolit dövründən məlum idi.

Loran Devinin rəhbərlik etdiyi komanda fiquru natuf mədəniyyətinə aid Naxal Ein-Ğev II arxeoloji ərazisində tapıb. Obyekt təpə yamacında daşlardan tikilmiş yarımdairəvi qurğunun içində aşkarlanıb. Eyni yerdə 20 insan dəfni və rituallara aid izlər də aşkar olunub.

Devin qeyd edib ki, tapıntı bir neçə istiqamət üzrə mühüm əhəmiyyət daşıyır: bu, təkcə insan-heyvan qarşılıqlı əlaqəsinin ən qədim təsviri deyil, həm də Qərbi Asiyada tapılmış ən erkən naturalist qadın təsviridir.

Natuf icmaları 15-11,5 min il əvvəl Levantda mövcud olmuş və ovçu-yığıcı həyat tərzindən tədricən əkinçilik və maldarlığa keçən ilk qruplardan hesab olunur. Tapıntı pleystosen dövrünün son mərhələsinə, sosial və mədəni dəyişikliklərin intensiv olduğu vaxta təsadüf edir.

Nuriyyə NATİQQIZI