İnsanla bakteriya arasındakı milyon illik sirr aşkarlandı

MİT-in bio mühəndisləri bakteriyaları viruslardan xilas edən, lakin strukturu elmə məlum olan analoqlardan tamamilə fərqlənən yeni genlər aşkar ediblər. Süni intellektin köməyi ilə 5000-dən çox potensial namizəd tapılıb və laboratoriya sınaqları artıq 42 yeni sistemin effektivliyini təsdiqləyib.
Demokrat.az xəbər verir ki, bu kəşf hüceyrə müdafiə mexanizmlərinin siyahısını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirir.
Əvvəllər bioloqlar yeni müdafiə genlərini məlum elementlərin yaxınlığındakı DNT sahələrində əl ilə axtarırdılar. Bu üsul genomun mobil hissələrində gizlənən tək genləri görməyə imkan vermirdi. Tədqiqatçılar prosesi avtomatlaşdırmaq üçün "DefensePredictor" adlı maşın öyrənməsi modeli yaradıblar. Proqram 17 min prokariot genomunu təhlil edərək zülal zəncirlərindəki gizli qanunauyğunluqları aşkar etməyi öyrənib.
Tədqiqat zamanı məlum olub ki, yeni tapılan müdafiə genlərinin demək olar ki, yarısı klassik "müdafiə adacıqlarından" kənarda yerləşir. Laboratoriya testlərində proqnozlaşdırılan sistemlərin 45 faizi bağırsaq çöplərini viruslardan uğurla qoruyub. Alimlər əvvəllər immunitetlə heç bir əlaqəsi olmayan 15 yeni zülal domeni müəyyən ediblər.
Maraqlıdır ki, aşkar edilən DS-8 sistemi insanlarda anadangəlmə immunitetdə iştirak edən SMPDL3A zülalı ilə qohumluq əlaqəsinə malikdir. Bu, bakteriya və insan müdafiə sistemləri arasında dərin təkamül bağlarının olduğunu göstərir. Digər bir sistem isə "toksin-antitoksin" prinsipi ilə işləyir: virus hüceyrəyə daxil olduqda bakteriya özünü məhv edərək virusun çoxalmasının qarşısını alır və beləliklə bütün koloniyanı xilas edir. Bu kəşflər mikroorqanizmlər və viruslar arasındakı "silahlanma yarışının" nə dərəcədə mürəkkəb olduğunu bir daha sübut edir.
İsmayıl
Demokrat.az