İran nüvə proqramını davam etdirir? İsrail kəşfiyyatı gizli tunel aşkarlayıb

İsrailin xüsusi xidmət orqanlarının məlumatına görə, ötən payız Tehran uranın zənginləşdirilməsi üçün nəzərdə tutulan minlərlə sentrifuqanı Pikaks dağının altındakı yeni yeraltı tunellərə daşıyıb.

Bu barədə ABŞ və İsrail rəsmilərinə istinadən "The Wall Street Journal" nəşri məqalə dərc edib. Qəzet qeyd edir ki, İranın öz nüvə proqramını yeni gizli obyektdə yenidən başlada biləcəyinə dair məlumatlar Vaşinqton və Təl-Əvivin narahatlığını daha da artırır.

Nəşrin mənbələrinə əsasən, İsrail tərəfi topladığı kəşfiyyat məlumatlarını ABŞ-yə təqdim edib. Bildirilib ki, avadanlıqlar Pikaks dağındakı bazaya 2025-ci ilin iyun ayında baş verən 12 günlük müharibədən sonra köçürülüb. Həmin vaxt ABŞ və İsrail orduları İranın Natanz, Fordo və İsfahandakı üç əsas nüvə mərkəzinə zərbələr endiriblər. Daha sonra ABŞ-İran qarşıdurmasının növbəti kəskinləşməsi fonunda ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrandakı bu yeni dağaltı obyekti vurmaqla hədələyib.

Pikaks dağı İranın mərkəzi hissəsində, 2025-ci ilin yayında ABŞ və İsrailin hücumları nəticəsində ciddi ziyan görmüş Natanz uranzənginləşdirmə zavodundan 1.5 kilometr aralıda yerləşir. İnşasına 2020-ci ildə başlanılan dağaltı kompleks isə bu bombardmanlar zamanı heç bir zərər görməyib.

Kolang dağı kimi də tanınan ərazidəki bu kompleks qayalıqların 100-150 metr dərinliyində tikilib. Belə bir dərinlik obyekti adi beton dağıdıcı bombalardan istifadə edilən hər hansı hava hücumuna qarşı kifayət qədər dözümlü edir.

İyul ayının əvvəlində Vaşinqtonda yerləşən Elm və Beynəlxalq Təhlükəsizlik İnstitutu (ISIS) yeni peyk şəkillərinin təhlilinə istinadən kompleksin ətrafında tikinti işlərinin getdiyini açıqlamışdı.

Mütəxəssislərin sözlərinə görə, qərb istiqamətindəki açıq tunel girişlərinə gedən yollarda yük maşınlarının hərəkəti müşahidə olunur ki, bu da yeraltı sistemin daxilində inşanın, eləcə də girişlərin möhkəmləndirilməsi prosesinin davam etdiyini göstərir.

Ekspertlər hesab edirlər ki, Tehran birmənalı olaraq uranın zənginləşdirilməsi məqsədilə ehtiyat yeraltı bazanın yaradılması üzərində işləyir. /oxu.az/