İran prezidenti valyuta islahatı ilə bağlı qanun layihəsini parlamentə təqdim edib

İran prezidenti Məsud Pezeşkian sürətlə ucuzlaşan İran rialını əvəz edəcək yeni milli valyutaya - tümənə keçidlə bağlı qanun layihəsini parlamentə (Məclis) təqdim edib.

Bizimyol.info xəbər verir ki, pul islahatının tərkib hissəsi milli valyutanın 10 000:1 nisbətində denominasiyası olmalıdır. Bu gün deputatların müzakirəsinə təqdim edilən qanun layihəsi hələ 2019-cu ilin iyulunda, Həsən Ruhaninin ölkə prezidenti olduğu vaxtda hökumət tərəfindən təsdiqlənmişdi.

İran hakimiyyəti hesab edir ki, denominasiya ən qısa zamanda həyata keçirilməlidir. Səbəb İran rialının bazar məzənnəsinin rekord səviyyədə aşağı düşməsidir - dekabrın 19-da ABŞ dollarına nisbətdə tarixi minimuma - 1 dollar üçün 777 min riala düşüb.

Eyni zamanda, İran Mərkəzi Bankının rəsmi məzənnəsi 2017-ci ildən faktiki olaraq dəyişməz qalıb - 1 dollar üçün 420 min rial səviyyəsində. Bu, xaricdən qazandıqları dolları rəsmi məzənnə ilə riala dəyişmək məcburiyyətində qalan ixracatçılar üçün ciddi problemlər yaradır.

İran valyutasının zəifləməsi həm geosiyasi gərginliklə, həm də Qərbin Tehrana qarşı sanksiyalarının mənfi təsiri ilə, həm də ölkədə soyuq mövsümdən sonra daha da kəskinləşən enerji böhranı ilə əlaqələndirilir.

Rialın devalvasiyasının mühüm səbəbi inflyasiyanın yüksək səviyyəsi olub. 2020-ci ildən İranda inflyasiya 40-50% səviyyəsində qalıb. İslam Respublikası Mərkəzi Bankının məlumatına görə, 20 dekabr 2024-cü il tarixinə inflyasiya 37,3% təşkil edir. Əhali əmanətlərini İslam Respublikasında böyük tələbat olan qızıl sikkələrdə saxlamağa üstünlük verir.

Tümən 1979-cu il İslam İnqilabına qədər İranın rəsmi pul vahidi olub. İndi hesablamalarda rahatlıq üçün iranlılar 10 rialı bir tümən kimi göstərirlər.

Qadir, Bizimyol.info