İranın raket cəbbəxanası: Avropadakı hədəflərə belə çata bilər

Davam edən İsrail-İran müharibəsində birinci tərəf aviasiya zərbələrindən istifadə etdiyi halda, İran ordusu daha çox ballistik raket zərbələrindən faydalanır. Bu gün səhər İslam Respublikasının 13-cü raket hücumu həyata keçirilib.

Yenisabah.az hər iki tərəfin malik olduğu raket cəbbəxanasını araşdırıb.

Qısa Məsafəli Ballistik Raketlər (SRBM) – 300 km a qədər (bəzən 1 000 km-a yaxın)

"Şahab 1" (Scud B nüsxəsi): 330–350 km, maye yanacaq, başlıq çəkisi təxminən 500 kg

"Şahab 2": 500–750 km, maye yanacaq, 770 kg başlıq

"Qaim 1" (Qaim 1): ~750 km, maye yanacaq, smart naviqasiya, uyğunlaşıdırala bilən başlıq

"Fateh 110": 300 km, bərk yanacaq, yüksək dəqiqlik (Inertial+EO/GNSS), 500 kg başlıq, "Mach 4" sürət

"Fateh 313": 500 km ("Fateh 110"-un yenilənmiş versiyası), bərk yanacaq, təkmil navqasiya

"Zülfüqar" (Zolfaghar): 750 km, bərk yanacaq, döyüş şarjı təqribən 600–700 kg

"Raad" 500: 500 km, bərk yanacaq, taktiki SRBM

"Hörmüz 1" və "Hörmüz 2": 300 km, bərk yanacaq, anti-radar/anti-gəmi SRBM

"Fateh Mubin", "Naze’at", "Zelzal" və digərləri: məsafə 80 400 km, müxtəlif bərk yanacaqlar, dəqiqlik və başlıq fərqləri ilə

Orta Məsafəli Ballistik Raketlər (MRBM) – 1 000–3 000 km

"Şahab 3" A/B/C: 1 200–2 100 km, maye yanacaq, İranın ilk MRBM ləri

"Qadir 110" (Ghadr 110): 1 800–2 000 km, maye + bərk yanacaq, 650–1 000 kg başlıq, 110 m CEP

"Emad": 1 700 km, maye yanacaq, 750 kg başlıq, 50 m dəqiqlik, MARV (mənzilli mansub idarəedici başlıq)

"Xürrəmşəhr": təxminən 2 000 km, maye yanacaq, çox başlıqlı variant və 1 500 kg başlıq versiyası (Biladi Kheibar/Khorramshahr 4)

"Seccil": 2 000 km, iki mərhələli bərk yanacaq, İranın ilk bərk propellant MRBM si

"Qasem Bəsir" (Martyr Haj Qasem): 1 200–1 400 km, bərk yanacaq, yeni naviqasiya idarəedilmə sistemi, antimissile maneələri aşan potensi̇al

"Xeybər" (Khorramshahr 4): 2 000 km (bəzən 4 000 km a qədər olduqda göstərilir), 1 500–1 800 kg başlıq, maye yanacaq, 10–30 m dəqiqlik

"Aşura": 2 000 km, iki mərhələli bərk yanacaq

"Etemad": 1 700 km, dəqiq naviqasiya başlığı

"Rezvan", "Peykan/Jahad", "Qassem Basir", "Kheibar", "Fattah" 1/2: 1 200–1 700 km, bəziləri hipersonik sürət (mach 13) ilə, dəqiqlik və manevr qabiliyyəti artırılmış mövcud variantlar

Hipersonik Ballistik Raketlər

"Fəttah 1": Turbo təyyarə sürətləri: Mach 13–15, 1 400 km məsafə

"Fəttah 2": 1 500 km, Mach 13 sürət

Uzun Məsafəli / IRBM Potensialı

"Ghadr", "Khorramshahr", "Sejjil", "Emad" – 2 000 km civarı məsafə, BMT-nin ICBM limitlərinə yaxın 

Strateji Rol

SRBM-lər İranın regional hücum və müdafiə strategiyasında istifadə olunur, mobil və sürətli ikili reaksiya qabiliyyəti var.

MRBM-lər İsrail, Körfəz dövlətləri və Avropanın şərq ölkələrini hədəfləyir.

Hipersonik “Fəttah” silahları düşmənin müdafiəsini qırmaq və kritik hədəflərə sürətli zərbə məqsədilə inkişaf etdirilib.

Yeni naviqasiya sistemləri (GPS siz və hər şəraitdə) İranın raket dəqiqliyini və qarşı müdafiədən qaçmasını yüksəldir

Rəvan Rzazadə