Icma.az
close
up
RU
İraqda ikili idarəetmə və İranın Nuri əl Maliki planı

İraqda ikili idarəetmə və İranın Nuri əl Maliki planı

Icma.az, Bakivaxti saytına istinadən bildirir.

Hazırda İraq faktiki olaraq iki siyasi mərkəzdən idarə olunur. Bir tərəfdə Bağdadda formalaşan mərkəzi hökumət və onun ətrafında cəmlənən siyasi qüvvələr, digər tərəfdə isə əsasən Kürdüstan bölgəsində öz təsir imkanlarını qoruyan paralel idarəetmə strukturları mövcuddur.

Bu iki mərkəz arasında səlahiyyət bölgüsü formal olaraq müəyyən edilsə də, real siyasətdə güc balansı daim dəyişir və hökumət namizədləri də məhz bu mürəkkəb mühitdə ön plana çıxır.

Bu kontekstdə İraqın 2006-2014-cü illərdə baş naziri olmuş Nuri əl Malikinin yenidən siyasi səhnədə görünməsi xüsusi diqqət çəkir. Onun mümkün dönüşü təkcə Bağdad daxilində deyil, həm də regional səviyyədə ciddi hesablamalara səbəb olub. Xüsusilə İran bu prosesi diqqətlə izləyir və Malikinin geri qayıtmasını öz təsir imkanları baxımından mühüm fürsət kimi qiymətləndirir.

Son illər İranın Yaxın Şərqdə əvvəlki gücünü itirdiyi barədə fikirlər geniş yayılıb. Suriyada zəifləyən mövqelər, beynəlxalq təzyiqlər və regional bloklaşmalar Tehranın manevr imkanlarını məhdudlaşdırıb. Bu baxımdan İraqda özünə yaxın və idarə oluna bilən siyasi fiqurun güclənməsi İran üçün strateji əhəmiyyət daşıyır.

Nuri əl Maliki İran üçün yad fiqur deyil. O, İraqın şiə siyasi mühitində müəyyən sosial dayaqlara malikdir və müxtəlif qrupları bir mərkəz ətrafında toplamaq bacarığı ilə tanınır. Bu xüsusiyyət İran üçün xüsusilə vacibdir. Çünki Tehran İraqda siyasi parçalanmanın dərinləşməsinin öz maraqlarına zidd olduğunu anlayır.

Malikinin siyasi kimliyi onu sərt ideoloji liderlərdən fərqləndirir. O, keçmişdə həm İranla, həm də ABŞ ilə işləməyi bacaran praqmatik siyasətçi kimi tanınıb. İran hesab edir ki, bu praqmatizm Malikini Vaşinqtonun təsirinə qarşı siyasi müqavimət göstərə biləcək effektiv fiqura çevirir. Tehranın gözləntisi odur ki, Maliki ətrafında formalaşacaq güc mərkəzi ABŞ hərbi mövcudluğunun zəiflədilməsinə siyasi zəmin yarada bilər.

Bu proses Suriyada baş verənlərlə də birbaşa əlaqəlidir. İran Suriyada itirdiyi təsir imkanlarını İraq üzərindən kompensasiya etməyə çalışır. Maliki faktoru da bu strategiyanın əsas dayaqlarından biri kimi görülür. Tehran üçün əsas məqsəd İraqın anti İran cəbhəsinə sürüklənməsinin qarşısını almaqdır.

Eyni zamanda risklər də göz qabağındadır. Malikinin yenidən güclənməsi İraq daxilində məzhəb balansını poza və köhnə gərginlikləri yenidən gündəmə gətirə bilər. Bu isə ölkənin daxili sabitliyini zəiflədərək yeni qarşıdurmalara yol aça bilər. İran qısamüddətli qazanc əldə etsə belə, uzunmüddətli nəticələr nəzarətdən çıxa bilər.

Bağdad, Nəcəf, Kufə və Bəsrədə silahlı qrupların fəallaşması, Suriya ilə sərhəddə təhlükəsizlik tədbirlərinin sərtləşdirilməsi göstərir ki, proses artıq yalnız siyasi səviyyədə getmir. Hərbi və təhlükəsizlik amilləri də getdikcə daha açıq şəkildə ön plana çıxır.

Nəticə etibarilə Nuri əl Malikinin yenidən siyasi mərkəzə qayıtması İran üçün hələ də bölgədə təsir imkanlarının tam tükənmədiyini göstərən mesajdır. Amma bu mesaj eyni zamanda İraq və region üçün yeni risklərin başlanğıcı ola bilər. İraqda iki mərkəzli idarəetmə şəraitində atılan hər addım bölgəni daha mürəkkəb və həssas mərhələyə daşıyır.

Alim Nəsirov

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:245
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 28 Yanvar 2026 15:17 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see300

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see297

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see292

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see275

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see274

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see268

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see266

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see247

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see232

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see219

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see216

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see215

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see213

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see209

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see203

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see199

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see192

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see188

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see187

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri